صنایع دستی زنان لر پیوند با طبیعت

در واقع باید گفت صنایع دستی خصوصا دست‌ساخته‌های زنان هر قومی برای پاسخگویی به نیازهای مادی و معنوی مردمان‌شان در طول تاریخ بوده است. در این میان اقوام لر ایرانی جزو قدیمی‌ترین قوم‌های ساکن در ایران بوده‌اند و صنایع دستی شان نیز ریشه‌های تاریخی جدی دارد. در این میان مهم‌ترین هنر در نزد قوم لر، هنرهای دستی زنان لر است. صنایع دستی که به صورت گسترده در میان زنان طوایف مختلف این قوم ازجمله لر بزرگ و لر کوچک وجود دارد. در این بین ایل بهمئی نیز به عنوان شاخه‌ای از ایلات و طوایف لر بزرگ، موارد مشخصی از هنرهای دستی را در میان دستان هنرمند و توانای زنان خود دارد. هنرهای دستی زنان بهمئی را می‌توان در موارد زیر نام برد: «قالی، بهون، جوراب، شل، خور، خرج، جوال، بن، گبه، جاجیم و وَریس» بیشتر این صنایع دستی نشات گرفته از نیاز‌های زندگی روزمره این قوم در دل طبیعت بوده است و از زیبایی‌های طبیعت نیز الهام گرفته‌اند.

به طور مثال «شله» از موی بز بافته می‌شود و «خور» از پشم گوسفند. تار خرج از موی بز و پودش از پشم گوسفند است. بنه تور بافته شده‌ای است مخصوص بردن خوشه‌های گندم. این همه نشان می‌دهد که زنان لر از همان امکانات محدود طبیعی اطرافشان هنرمندانه استفاده کرده‌اند. این صنایع دستی در واقع نشان از هنرنمایی زنان ایل بهمئی در پاسخ به نیازهای روزمره زندگی‌شان دارد. زنان بهمئی همواره آثار هنری خود را با مضامین طبیعی همراه می‌کرده‌اند که این خود نشانگر پیوند نزدیک آنان با طبیعت خود دارد.

یکی از عناصر طبیعت که همواره در صنایع دستی زنان بهمئی جلوه‌گر بوده؛ پرنده زیبای کبک است یا مثلا تهیه عروسک‌هایی با پوشش لباس لری یا بالشت‌های لری که با صرف کمترین هزینه و وقت توسط برخی زنان انجام می‌گیرد، همه نشان از هنرمندی الهام گرفته زنان لر از طبیعت اطراف خود دارد.

فاطمه رضاپور