همکاری اتمی ایران و روسیه آزمونی دیگر

درباره طرح پیشنهادی روسیه به جمهوری اسلامی ایران برای غنی سازی مشترک اورانیوم که هنوز مشخص نیست طرحی مدون بوده و یا به قول سخنگوی شورای عالی امنیت ملی کشورمان پیشنهادی تک صفحه ای است شاید مروری به نوع نگاه مسکو به ایران دارای دانش فناوری هسته ای به ما کمک کند با نگاه دقیق تر و عمیق تری به تحرکات اخیر مسکو بنگریم.

کد خبر: ۸۴۴۶۲

ظاهر امر چنین است که روسیه در قیاس با دول غربی ، اعم از امریکا و اروپا جوانمردانه همکاری هسته ای با ایران را با امضای قرارداد ساخت نیروگاه بوشهر آغاز کرده و با استناد به مواضع مقامات مسکو حتی می توان این برداشت را داشت که روسیه با وجود فشارهای سیاسی مکرر امریکا ، اسرائیل و برخی دول اروپایی حاضر نشده است از قولی که به تهران داده و تعهدی که برای ساخت نیروگاه بوشهر پذیرفته ، شانه خالی کند. حتی در قیاس با چین که در اثر اعمال فشار امریکا از ادامه طرح اصفهان دست کشید ، ظاهرا روسها وفای به عهد را به جا آورده اند. اما لایه دوم حرکت روسیه را شاید بتوان با اشاره به سخنان دو ابرمرد عرصه سیاست در دهه های گذشته یعنی مائوتسه دونگ ، رهبر وقت چین و چرچیل ، نخست وزیر وقت انگلستان بهتر تبیین کرد. مائو در دوران سخت انقلاب چین در وصف همکاری با استالین گفت : امتیاز گرفتن از مسکو مانند گرفتن تکه گوشتی از دهان شیر گرسنه است . چرچیل نیز هنگام پایان یافتن ماه عسل همکاری متفقین برای درهم شکستن متحدین و در بحبوحه تقسیم غنایم بعد از شکست آلمان نازی گفت : شاه کلید سیاست خارجی روسها منافع ملی کشورشان است . با دقت در این دو قضاوت دقیق و ژرف نگر به مواضع روسها، بدون تردید می توان نتیجه گرفت که مسکو در هر تعامل و حرکتی قبل از هر چیز به منافع ملی اش می اندیشد. البته این چنین نگرشی از جانب کشورها ، حرکتی کاملا معقول و درست است ، منتها باید دید در گیرودار نگرش پرنوسان روسها به فعالیت هسته ای ایران چه باید کرد؛ با کنار هم قراردادن مواضع مقامات روسیه در قبال فعالیت هسته ای ایران ، می توان چنین برداشت کرد که مسکو با استفاده ایران از انرژی هسته ای در صورتی که به لحاظ فناوری نیروگاهی متکی به متخصصان روسی باشد ، موافق است اما این موافقت به هیچ وجه نبایستی به مفهوم برخورداری ایران از چرخه سوخت هسته ای و فناوری بومی غنی سازی اورانیوم تفسیر شود. به عقیده بسیاری از کارشناسان حتی مخالفت روسها در شورای حکام با اعمال فشارهای امریکا و تروئیکای اروپا نسبت به پرونده هسته ای ایران و اعلام مخالفت قاطعانه با ارجاع پرونده هسته ای به شورای امنیت ، تنها در حد مخالفت با کشانده شدن پرونده به شورای امنیت سازمان ملل متحد قابل اعتنا بوده و به هیچ وجه به مفهوم نگرش مثبت مسکو با دستیابی ایران به چرخه سوخت هسته ای نخواهد بود. صرف نظر از این که امریکا و تروئیکای اروپا با چه نیتی موافق طرح ابتکاری روسیه باشند ، به نظر می رسد روسیه با چنین حرکتی حتی اگر قصد گسترش همکاری هسته ای با تهران را داشته باشد ، عملا نشان داده است که مایل نیست ایران دارای چرخه کامل سوخت هسته ای بومی باشد. به عبارتی بهتر مسکو با طرح غنی سازی مشترک که بخشی از آن در خاک روسیه باشد ، عملا به مواضع مکرر ایران مبنی بر عدم چشم پوشی از چرخه سوخت هسته ای پشت پا زده است . کلام آخر آن که اگر روسها به عنوان یک عضو سازمان ملل محق هستند که از دانش و فناوری هسته ای در اشکال صلح آمیز و بلکه غیرصلح آمیز آن برخوردار باشند ، به طریق اولی این حق انکارناپذیر ملت تمدن ساز ایران است که از دانش هسته ای در شکل صلح آمیز و علمی آن برخوردار باشند.