جرمی کوربین، سیاستمداری متفاوت

برخی او را سیپراس انگلیس دانستند و برخی نیز تفکرات کوربین را با هوگو چاوز مقایسه کردند. او در منش شخصیتی و پوشش و افکار و اندیشه و عملکردش سیاستمداری متفاوت از آن چیزی است که تاکنون انگلیسی‌ها تجربه کرده‌اند. کوربین برخلاف اکثر سیاستمداران انگلیسی ریش دارد، کراوات و کت و شلوار رسمی و گرانقیمت به تن نمی‌کند و وسیله نقلیه و دیگر اسباب زندگی‌اش هم مانند دیگر سیاستمداران معمول انگلیس نیست. کوربین 66 ساله 32سال است که از حوزه انتخابیه خود در شمال شرقی لندن به نمایندگی پارلمان انتخاب می‌شود. او به صراحت لهجه شهرت دارد و در حزب کارگر چهره‌ای حاشیه‌ای و منتقد بوده‌است. او تا‌کنون 500 بار برخلاف موضع حزب خودش در پارلمان رأی داده‌است.

ظهور کوربین در عرصه سیاسی انگلیس و حزب کارگر را باید پایان راه بلریسم دانست. همان‌طور که بلر در سال 1994 در 41 سالگی به رهبری حزب کارگر رسید و در سال 1997 با پیروزی در انتخابات محافظه کاران را بعد از 18 سال شکست داد و شگفتی ساز شد. جرمی کوربین نیز پس از 20 سال مسیر متفاوتی را برای ترمیم حزب کارگر پس از دو شکست سنگین انتخابانی در سال‌های 2010 و 2015 در پیش گرفته است. تا چند هفته پیش کسی تصور نمی‌کرد جرمی کوربین حتی بتواند 35 امضای نمایندگان حزب کارگر در مجلس عوام برای حضور در رقابت انتخاب رهبری حزب کارگر را به دست آورد. ماه جولای به پایان نرسیده بود که رأی جرمی کوربین با آرای بعضی از نمایندگان به حد نصاب رسید و یکی از چهار نامزد رهبری حزب شد. بسیاری از این نمایندگان فقط می‌خواستند صدای اقلیت چپ هم در کارزار انتخاب رهبری حزب شنیده شود؛ اما او به فاصله کوتاهی حمایت بزرگ‌ترین اتحادیه‌های صنفی انگلیس را به دست آورد و نظرسنجی‌ها نشان داد از نامزدهای دیگر، یعنی «ایوت کوپر»، «اندی برنهام» و «لیز کندال» پیش افتاده است.

شخصیت و دیدگاه‌های متفاوت و جنجال‌برانگیز جرمی کوربین باعث تشکیل کمپین‌های زیادی علیه او در حزب کارگر و رسانه‌های نزدیک به جناح راست این حزب شد. جدی‌ترین مخالفان جرمی کوربین، تونی بلر نخست‌وزیر پیشین انگلیس و از چهره‌ای تاثیرگذار در گروه‌بندی‌های داخل حزب کارگر بود.

تونی بلر در مخالفت با رهبری جرمی کوربین گفت: انتخاب رهبر حزب، انتخابی دشوار میان «قلب و مغز» است. اعضا و هواداران حزب کارگر به قلب خود اعتماد کردند و به کوربین رای دادند. بلر گفت کسانی‌که به کوربین رای داده اند باید قلب مصنوعی بگیرند.

از بعد اقتصادی جرمی کوربین دیدگاه‌های اقتصادی چپ گرایانه‌ای دارد و به‌شدت مخالف سیاست‌های بلر در نزدیک کردن حزب کارگر به حزب محافظه کار است که برگرفته از نظریه آنتونی گیدنز به نام راه سوم است. گیدنز ضمن اشاره به این‌که هر سیاست اقتصادی دارای پیامدهای اجتماعی خاص خود و بالعکس است، هم نئولیبرالیسم و هم چپ سنتی را «تئوری‌های نصفه» می‌خواند، زیرا هر دو فقط بر یکی از دو بعد اقتصادی و اجتماعی زندگی بشری تاکید ورزیده‌اند. تونی بلر و گوردون براون از جمله کسانی بودند که تحت تاثیر راه سوم قرار گرفتند . راه سوم بهترین گزینه برای برون‌رفت حزب کارگر انگلیس از بحران احزاب چپ، پس از فروپاشی شوروی بود. یکی از انتقادهای جدی که به بلر و همفکرانش می‌شد از بین بردن مرزبندی‌های حزب کارگر میان حزب کارگر و حزب محافظه‌کار بود.

در دوره 13 ساله حکومت حزب کارگر با نخست‌وزیری بلر و براون نارضایتی‌های زیادی ایجاد شد. پیروی بلر از سیاست‌های یکجانبه گرایانه بوش در حمله به عراق ضربه جدی را به محبوبیت حزب کارگر وارد کرد به طوری‌که در سه دوره انتخابات پارلمانی حزب کارگر با وجود پیروزی در انتخابات محبوبیتش روند افولی داشت . درنهایت این حزب در انتخابات سال 2010 شکست سنگینی را متحمل شد و این شکست در انتخابات سال 2015 تکرار شد. اد میلیبند از رهبری حزب کارگر کنار رفت تا بلکه چهره جدید در رهبری حزب کارگر بتواند جلوی شکست‌های متوالی حزب را بگیرد در چنین فضایی جرمی کوربین با شعارهای متفاوت توجهات را به سمت خود جلب کرد. او بانک‌ها را مسئول بحران اقتصادی جهان در سال ۲۰۰۸ می‌داند؛ از این‌رو سیاست ریاضت اقتصادی دولت محافظه‌کار را به شدت زیر سؤال می‌برد و این سؤال را مطرح می‌کند چرا مردم عادی باید تاوان بی‌‌توجهی بانک‌ها و عملکرد بی‌حساب‌و‌کتاب آنها را بپردازند. او وعده داده است اگر به رهبری حزب کارگر برسد و این حزب در انتخابات عمومی بعدی پیروز شود، در بهداشت و آموزش سرمایه‌گذاری و شبکه راه‌آهن و پست بریتانیا را دوباره ملی کند. کوربین از جمله حامیان فلسطین و منتقدان حمله رژیم‌صهیونیستی به نوار غزه است و بارها در تجمعات گروه‌های طرفدار فلسطین شرکت و سخنرانی کرده است.

وی از مخالفان جدی تحریم‌های ایران نیز هست و بارها خواستار برداشته شدن تمامی تحریم‌های جمهوری اسلامی ایران شده است . در موضوع مبارزه با تروریسم، کوربین دنباله‌ روی از سیاست آمریکا را پیشنهاد نمی‌کند و معتقد است برای مبارزه با تروریسم «باید به جای این‌که قدرت نظامی باشیم، قدرتی برای حقوق بشر باشیم.» دیدگاه‌های متفاوت جرمی کوربین همزمان با تغییر روش و سیاست حزب کارگر برای دیوید کامرون، نخست وزیر محافظه کار انگلیس که به دنبال مداخله نظامی در سوریه است می‌تواند دردسر ساز باشد.

مرتضی مکی

کارشناس اروپا