لالی یا سکوت انتخابی کودک برای چیست؟

لالی انتخابی معمولا قبل از پنج سالگی شروع می‌شود، ولی احتمال دارد تا زمان ورود کودک به دبستان مورد توجه بالینی قرار نگیرد و والدین تصور می‌کنند شاید کودک آنها از صحبت در برخی جمع‌ها خودداری می‌کند. این اختلال باعث می‌شود کودک در پیشرفت اجتماعی، شغلی یا ارتباطات اجتماعی با مشکل روبه‌رو شود و این اختلال برای این‌که تشخیص داده شود لازم است حداقل یک ماه دوام داشته باشد و به اولین ماه ورود به مدرسه نیز مربوط نباشد.

نمی‌توان گفت کودکان خجالتی یا کودکانی که به دلیل نداشتن اطلاعات درباره زبان محاوره‌ای که برای موقعیت‌های اجتماعی لازم است یا به‌دلیل مشکل بودن زبان قادر به صحبت کردن نیستند، دچار لالی انتخابی هستند. کودکانی که دچار لالی انتخابی هستند احتمال دارد به جای ایجاد ارتباط به وسیله کلام با حرکات بدنی که بیانگر منظورشان باشد، صحبت کنند مانند اشاره یا تکان دادن سر، کشیدن و هل دادن و در بعضی موارد، گفتارهای تک هجایی، کوتاه و یکنواخت یا با صدای تغییر یافته ارتباط برقرار کنند.

فردی که دچار این اختلال است معمولا از سوی همسالان خود مورد پذیرش قرار نمی‌گیرد و ممکن است مورد تمسخر آنها قرار گیرد. این اختلال در یک درصد افرادی که از لحاظ بهداشت روانی نابهنجارند، دیده می‌شود. عواملی مانند خانواده منزوی، وجود حداقل یک والد بسیار خجالتی و کم ارتباط یا خانواده درهم ریخته، بستری شدن در بیمارستان، جدایی قابل توجه از خانواده، آسیب‌های فیزیکی مثل آسیب‌های دهانی، بدرفتاری با کودک، آزار جنسی و وابستگی زیاد به مادر در بروز لالی انتخابی در کودکان نقش دارد.

برای درمان این اختلال لازم است ابتدا طرح درمان تنظیم شود. یکی از مهم‌ترین مراحل برای درمان، تشخیص صحیح اختلال است. معمولا انتظار می‌رود این اختلال تا قبل از 10 سالگی بهبود یابد. روش‌های درمان رفتاری و تشویق محور می‌تواند نقش موثری داشته باشد و در این خصوص لازم است کوچک‌ترین پیشرفت‌های کودک تقویت شود. هنردرمانی و نقاشی همراه بازی درمانی نیز به کودک کمک می‌کند تا توانایی سخن گفتن را به دست بیاورد.

البته این روش درمان، حمایتی است و اعضای خانواده نیز لازم است در مراحل درمان حضور یابند تا نکات بازدارنده و سرزنشی از خانواده حذف شود. درمان این اختلال، متمرکز برگفتار درمانی نیست، بلکه با توجه به توانایی تکلم لازم است مداخلات روانشناختی صورت گیرد. چنانچه کودک علاوه بر لالی انتخابی، دچار اضطراب شدید باشد نیز لازم است همراه با درمان‌های روانشناختی، درمان دارویی نیز شروع شود.

دکتر مهرنوش دارینی

‌ روان‌شناس و مشاور