بیکاری تا سال 1400 دوبرابر خواهد شد

به گزارش جام‌جم براساس گزارش ارائه شده، هجوم یکباره بیش از 5/5 میلیون نفر دانش‌آموخته به بازار کار ایران باعث بروز بحرانی به نام بیکاری در کشور شده است. این درحالی است که بسته‌ها و سیاست‌های گوناگونی از دوره‌های گذشته تاکنون از سوی دولت و مقامات وزارت ‌تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای کاهش تعداد بیکاران به کار گرفته شده است.

در بخش دیگری از این گزارش چشم‌انداز آینده بازار کار و وضعیت عرضه و تقاضای نیروی کار مطرح شده است: روند تغییرات جمعیت جوان (24ـ 15 ساله) حاکی از آن است که این گروه جمعیتی از سال 1384 تا 1392 از روندی کاهشی برخوردار بوده به طوری که در این دوره زمانی تعداد 8/3 میلیون نفر از جمعیت جوان کشور به علت پایین بودن متوسط نرخ رشد سالانه جمعیت در سال‌های 1375 و ماقبل کاسته شده است و تحولات مربوط به جمعیت با تحصیلات عالی در دوره 1392ـ1384 در نقطه ماقبل جمعیت جوان بوده به طوری که جمعیت این گروه از افراد جامعه روندی کاملا صعودی داشته و در سال 1392 نسبت به 1384 تعداد این گروه جمعیتی 6/5 میلیون نفر اضافه شده که مهم‌ترین دلیل آن گسترش نظام آموزش عالی کشور است.

براساس گزارش مرکز پژوه‌هش‌های مجلس، بررسی طرف تقاضای بازار کار حاکی از آن است که خالص اشتغال جوانان کشور در دوره 1393ـ1385 همواره منفی بوده که نشان‌دهنده روند کاهشی اشتغال جوانان است. در دوره 1392ـ1384 روند تغییرات نرخ مشارکت جوانان، نرخ مشارکت تحصیلکرده‌های عالی و همچنین نرخ مشارکت کل نزولی بوده، ضمن این‌که در همین دوره، نرخ مشارکت تحصیلکرده‌های عالی نسبت به نرخ مشارکت کل و نرخ مشارکت جوانان همواره از رقم بزرگ‌تری برخوردار بوده است به صورتی که تعداد جمعیت بیکار کشور در سال 1389 در حداکثر مقدار خود (22/3 میلیون نفر) در دوره 1393ـ1384 بوده به طوری که نرخ بیکاری در این سال برابر با 5/13 درصد (بیشترین نرخ بیکاری طی دوره 1393ـ1384) است.

این نرخ بیکاری حداکثری در حالی است که نرخ رشد اقتصادی در این سال برابر با
5/6 درصد (بیشترین نرخ رشد اقتصادی از سال 1387 تا 1392) بوده است. قابل ذکر است که در سال‌های 1391 و 1392 رشد اقتصادی بنا بر آمار رسمی به ترتیب منفی 8/6 و منفی 9/1 درصد بوده اما نرخ بیکاری در این دو سال به ترتیب 1/12 و 4/10 درصد بوده است.

برنامه‌ها بدون پشتوانه است

در همین حال، دکتر مهدی پازوکی استاد دانشگاه و کارشناس اقتصادی در این زمینه به خبرنگار جام‌جم گفت: هرچند مسئولان دولت مشکلاتی از جمله کاهش قیمت نفت و همچنین تحریم‌ها را به‌عنوان ناتوانی در پیشبرد برنامه‌های اشتغالزایی خود عنوان می‌کنند اما نباید فراموش کرد بیشتر سیاست‌های اشتغالزایی دولت از گذشته تا امروز، زودگذر و برنامه‌های بدون پشتوانه بوده است.

این کارشناس اقتصادی با انتقاد از سیاست‌های اقتصادی دولت گذشته گفت: در آن دوران به علت نبود برنامه مناسب برای حوزه اقتصادی کشور،‌ میزان سرمایه‌گذاری کاهش یافت، ضمن این‌که براساس آمارهای رسمی منتشر شده نرخ رشد سرمایه‌گذاری و نرخ رشد اقتصادی نیز منفی شد درحالی که همواره شاهد ارائه آمارهای غیرواقعی از سوی مسئولان مبنی بر افزایش میزان اشتغال و کاهش روند بیکاری بودیم. پازوکی در ادامه به آمارهای ارائه شده از سوی دولت اشاره کرد و افزود: بدون تردید این آمارها صحیح است اما تا زمانی که میزان سرمایه‌گذاری افزایش نیابد نمی‌توان نسبت به بهبود این شرایط و افزایش روند اشتغالزایی در ایران و برای رفع معضل بیکاری امیدوار باشیم.

این استاد دانشگاه با تاکید بر کاهش دستورالعمل‌های احساسی و غیر واقعی که از سوی دولت در این زمینه صادر می‌شود، تصریح کرد: اگر اقتصاد کشورمان بتواند کاستی‌های خود را بازسازی کند و فضای کسب و کار را بهبود ببخشد و از سوی دیگر بخش خصوصی بتواند سرمایه‌های خود را آن‌طور که مایل است وارد بازار کار کند بدون تردید نسبت به رفع معضل بیکاری توانسته‌ایم راه درست را در پیش گیریم نه این‌که با ارائه دستورالعمل‌هایی چون بنگاه‌های زودبازده یا حتی تعاونی‌ها که از دوره‌های گذشته میلیاردها تومان زیان را به شبکه بانکی ما تحمیل کرد دوباره نظاره‌گر باشیم.

آمارهای واقعی، سیاست‌های کارآمد

همچنین محسن ایزدخواه، استاد دانشگاه و کارشناس بازار کار در این زمینه به بحث نبود آمار دقیق از میزان اشتغالزایی و بیکاری در کشور اشاره کرد و به جام‌جم گفت: همواره آمارهای مختلفی از نهادهای رسمی در مورد بیکاری ارائه می‌شود که متاسفانه هیچ یک از آنها دقیق نیست و بیانگر آن است که هیچ آمار دقیقی از نرخ بیکاری در کشورمان نداریم و بنابراین نمی‌توانیم سیاستگذاری دقیقی برای رفع بیکاری در کشورمان داشته باشیم چون هنوز واقعا معلوم نیست تعداد بیکاران کشورمان چند نفر هستند.

وی افزود: بحث دیگری که در این بین باید به آن توجه داشته باشیم بحث اشتغال ناقص است، فردی که در هفته کمتر از 40 ساعت کار می‌کند در دسته شاغلین ناقص قرار می‌گیرد که شکلی از بیکاری است و اگر این نکات را در آمارهای ارائه شده لحاظ کنیم رقم بیکاری بیش از 20 درصد است، اما دولت در آمارهای خود ارقامی بسیار کمتر از 20 درصد را ارائه کرده و متناسب با همین ارقام پایین سیاستگذاری کرده است که متناسب با نیاز جامعه امروزی ما نیست و در نهایت محکوم به فناست .

این کارشناس بازار کار نیز درباره آینده اشتغالزایی در ایران متناسب با رفع تحریم‌های احتمالی به خبرنگار ما گفت: همه می‌دانیم در شرایط فعلی اقتصاد کشورمان دچار اشکال نقل و انتقال ارز شده و به نوعی در رکود هستیم اما اگر تحریم‌ها برداشته شوند و هیچ محدودیتی برای انتقال نداشته باشیم باید نگران بیماری هلندی باشیم که این موضوع در اقتصاد ایران و بحث اشتغالزایی می‌تواند بسیار نگران‌کننده بوده و باعث افزایش ناگهانی بیکاری در کشورمان باشد چون بسیاری از مشاغل مولد به دلیل افزایش واردات حذف خواهند شد.

عماد عزتی - اقتصاد