jamejamonline
فرهنگی عمومی کد خبر: ۸۲۳۱۸۴ ۱۳ مرداد ۱۳۹۴  |  ۱۹:۰۵

خیمه شب بازی یا نمایش عروسکی در عصر قاجار یکی از سرگرمی‌های مشترک بین اعیان و مردم بود که بویژه در اعیاد و جشن‌های عمومی طرفداران بسیاری داشت.

نمایش عروسکی در عصر قاجار + عکس

خیمه شب‌بازی در اصل گونه از نمایش عروسکی است که در گذشته در اتاقکی پارچه‌ای توسط شخصی به‌نام خیمه‌گردان به‌ طوری که خودش دیده نشود، اجرا می‌شد.

خیمه‌گردان با بند و نخ‌هایی که عروسک را به آن آویزان می‌کرد به همراه یک داستان، عروسک‌ها را به حرف، سخن، آواز و صدا، وامی‌داشت. در خیمه شب بازی یک یا دو راوی (مرشد) با نواختن تنبک، کمانچه، گفتگو با عروسک‌ها و خطاب قرار دادن تماشاگران داستان‌ها را روایت می‌کنند.

به گزارش مجله تاریخ فرادید، ‌گردانندگان یک نمایش خیمه‌شب بازی دست کم دو نفر بودند، یکی مرشد که در حقیقت همه کاره خیمه‌شب بازی بود، هم ضرب می‌نواخت و هم آواز می‌خواند و هم کنار خیمه می‌نشست و با عروسک‌ها به گفتگو می‌پرداخت و دیگری عروسک‌گردان یا نمایش‌گردان که به‌وسیله نخ‌ها، عروسک‌ها را به‌حرکت در می‌آورد و به جای آن‌ها حرف می‌زد. او برای این کار معمولا سوت سوتکی به نام صفیر در دهان می‌گذاشت و برای همین صدای عروسک‌های خیمه‌شب بازی بسیار زیر و برای تماشاگران نامفهوم می‌نمود. از این رو مرشد در ضمن سوال و جواب همیشه حرف‌های عروسک را تکرار می‌کرد تا تماشاگران را به موضوع نمایش جلب کند و این گویه واگویه از ارکان نمایش محسوب می‌شد.

خیمه‌شب بازی پیشتر در خانه‌های اعیان و اشراف و در مراسم‌هایی مثل عروسی‌ و مولودی‌ برگزار می‌شد اما در اواخر عصر قاجار مردم در اعیاد و جشن‌های عمومی و بعدها در قهوه‌خانه‌ها، میادین اصلی شهر یا روستا به تماشای خیمه شب بازی می‌نشستند.

دو عکسی که در زیر مشاهده می‌کنید از عکاس ناشناس، عروسک‌ها و عروسک گردانان یک خیمه شب بازی در عصر قاجار را نشان می‌دهد.

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
این ۵۰ ثانیه تلخ

این ۵۰ ثانیه تلخ

با ذهن ده دوازده سالگی‌ات نگاه کنی، فکر می‌کنی زنگ تفریح یک مدرسه خورده و بچه‌ها دارند هوریز می‌کنند توی حیاط مدرسه که از بوفه ساندویچ مزخرف کالباس خشک بخرند و نوشابه فانتای تگری و این یک ربع وقت آزاد را خرج شکمشان کنند و بادگلوهای سوزنده را توی کلاس بزنند و بینی‌شان تا مغز سرشان تیر بکشد و بسوزد و کیف کنند.

حوزه هنری و تحول دیجیتال

حوزه هنری و تحول دیجیتال

با آن کاپشن خاکی رنگ و شال گردنی که همیشه روی صورتش می‌کشد، سوار بر موتور وارد حیاط می‌شود، چرخی دور حوضچه خوشرنگ حوزه می‌زند و کنار دیوار آینه‌کاری شده، موتورش را تکیه می‌دهد، عینک ته استکانی اش را با انگشت بالا می‌دهد و دستی به سبیل سیاهش می‌کشد و می‌رود گوشه پله‌ها کنار قیصر می‌نشیند و با سیگار و چاق سلامتی، صحبت‌شان گل می‌اندازد.

بابایی جنگ را درست نوشت نه درشت!

بابایی جنگ را درست نوشت نه درشت!

بابایی از آنجا که خود رزمنده بوده، در سال‌های جنگ به معنای حقیقی کلمه با شهدا زندگی کرده و بعد از جنگ نیز همان ضرورت و رسالت را حس کرده و همان مسیر را ادامه داده است.

گفتگو

بیشتر
پیشنهاد سردبیر بیشتر
افطاری‌ ها

ماه رمضان امسال چه سریال‌هایی روی آنتن شبکه‌های مختلف سیما خواهند رفت؟

افطاری‌ ها

پیشخوان بیشتر