رازآلود از کلمات رویایی

او به علت فعالیت‌های سیاسی ماه‌های بسیاری را در حبس سپری کرد و سرانجام سال ۱۹۶۵ به بیروت رفت. جایی که به عنوان روزنامه‌نگار و منتقد ادبی به فعالیت مشغول شد. او از سال ۱۹۸۶ به عنوان نویسنده آزاد در پاریس در تبعید زندگی می‌کند. ادونیس نقش مهمی در دگرگون کردن زبان شعر عرب و نوگرایی آن داشته است و یکی از بزرگ‌ترین چکامه سرایان سنت‌شکن این زبان بوده است. او حدود 14 مجموعه شعر سروده است. ازجمله آثار او می‌توان به مجموعه «نخستین شعرها»، «ترانه‌های مهیار دمشقی»، «این است نامم» و «صحنه و آیینه‌ها» اشاره کرد. برخی از مجموعه‌های یادشده یا برگزیده‌ای از آثار ادونیس با ترجمه‌های مختلف در فارسی در دسترس است. مجموعه نخستین شعرها، دفتری با سروده‌های کوتاه، ساده و موزون است. مجموعه ترانه‌های دمشقی، اما کتابی نمادپردازانه، پرایهام و چالش‌برانگیز است و با سرودن این دفتر، آدونیس به زبانی شاخص دست‌ یافته است. این مجموعه با ترجمه بسیار خوب «کاظم برگ نیسی» به فارسی برگردانده شده و توسط نشر کارنامه در سر و شکلی جذاب به چاپ رسیده است (اهمیت به سر و شکل کتاب‌ها نه از روی سطحی‌نگری بلکه یکی لذات انس با کتاب است، شکل‌های مسمایی دارند.)

ترانه‌های مهیار دمشقی مجموعه‌ای مفصل است؛ خواندنش سخت نیست، اما نمی‌توان به سادگی در یک روز پرملال آن را ورق زد و انتظار داشت روان و بی‌دغدغه تنها کلماتش را تکرار کرد و فهمید. شعرهای این مجموعه نیاز به غرق شدن دارد. ترانه‌های مهیار دمشقی چیزی را در خود دارد که زبان و موسیقی عرب و فرهنگ آنان، مملو از آن است؛ ایهام، رازآلودگی و جادو. جهان رازی است که از مسیرهای رازآمیزی می‌توان به آن نزدیک شد و چیزهایی را هرچند نه کامل درباره‌اش درک کرد. توصیف‌های آدونیس در این مجموعه از آسمان، طبیعت، زمان و ترکیب و در آمیزی اینها و برون رفتشان از تصورهای همیشگی حتی شاعرانه و همچنین امیال و خواهش‌های انسانی در کارگاه خیال و رؤیا، آنقدر سیال و رهاست که تنها می‌توان گفت که راز طبیعت را رازآلودتر و خیال طبیعت را با خیال انسانی تکمیل کرده است. باید دل بدهید، باید با آزادی کامل ذهنتان، در ترانه‌های مهیار دمشقی غرق شوید تا به جای تصاویری که از جهان این روزهای عرب می‌بینید، شعر به چشمتان نمایان شود، با آسمان و طبیعتی دگرگون، آنگاه خیال در ذهنتان جوانه می‌زند و راز و رویا جهانی می‌شود که حقیقت را در دل خود دارد.