تاثیر سبک زندگی بر سلامت

طبیعی است که عوامل مختلفی ازجمله سن، جنس و وضعیت فیزیکی، شغل، نبود بیماری‌های اثرپذیر از حرکت و فعالیت جسمی از عوامل مهم در تعیین نوع و مقدار فعالیت هستند که باید مورد توجه قرار گیرد و مناسب است هر کسی به اندازه ظرفیت و توانایی جسمی خود برنامه‌ای را تنظیم و به طور مداوم و در حد امکان به صورت پیشرونده فعالیت انجام دهد. نکته مهم در این زمینه که ممکن است کمتر مورد توجه باشد استفاده از تمام ظرفیت‌های حرکتی بدن، اندام‌ها و مفاصل است. یعنی این که حرکت و فعالیت در اندام پایینی، سلامت اندام بالایی را تضمین نخواهد کرد. پس لازم است مفصل در تمام جهات، برای حرکت فعالیت کند تا تاثیر حداکثری به‌جا گذارد.

از جنبه دینی نیز می‌توان به اثرات نماز در کمک به حفظ سلامت ساختارهای بدن، بویژه بهبود تغذیه و انعطاف‌پذیری دستگاه عصبی مرکزی و محیطی اشاره کرد. به نظر می‌رسد حرکاتی که در حین خواندن نماز انجام می‌شود در زمینه حفظ و افزایش تحرک سیستم عصبی اثرگذاری زیاد داشته باشد. در نتیجه می‌توان گفت که این فریضه دینی علاوه بر اثرات معنوی فراوانی که دارد اثرات جسمی و فیزیکی مفیدی نیز در پی دارد.

در رابطه با روش زندگی، ایرانیان از سال‌ها پیش در منزل معمولا روی زمین نشسته و امور خود را انجام می‌داده‌اند. باید توجه داشت که نشستن روی زمین فوایدی دارد، ازجمله موجب به‌کارگیری تمام دامنه حرکتی مفاصل اندام پایینی می‌شود که در وارد کردن بارهای طبیعی به ساختار‌های مختلف مفصل و همچنین به‌کارگیری نیروی عضلانی در دامنه حرکتی بیشتر شده و نسبت به استفاده از صندلی اثر بیشتری در حفظ سلامت و قابلیت کارکرد آنها خواهد داشت. مثال دیگر استفاده از توالت ایرانی است که امروزه و از روی کم‌اطلاعی از ماهیت نقش حرکت کامل در حفظ سلامت ساختارهای مفصل و قدرت و انعطاف‌پذیری بافت‌های نرم (عضلات، لیگامان‌ها، کپسول مفصلی، عروق و اعصاب) استفاده از آن منع شده و در مقابل استفاده از توالت فرنگی توصیه می‌شود. در این رابطه لازم است روشن شود که در صورت نبود مشکل طبی بارز، به طور قطع استفاده از توالت ایرانی مناسب و مفیدتر است. همچنین فواید جسمی نماز خواندن به روش معمول بسیار بیشتر از نماز خواندن روی صندلی یا دیگر حالت‌های غیرمعمول است.

دکتر محمد اکبری / استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران