آیا خوردن ویتامین‌ها بی‌خطر است؟

اکنون پرسش اول را پاسخ دهیم: آیا خوردن این ویتامین‌ها بی‌خطر است؟ متاسفانه جواب منفی است. در مورد همه ویتامین‌ها خوردن مقادیر زیاد آنها خطرناک است. این خطر در مورد ویتامین‌های چرب بیشتر است، ویتامین‌های D،E ، A و K از این نوع هستند. ابتدا از ویتامین D شروع می‌کنم که در یکی دو سال اخیر مرتب مورد آزمایش قرار می‌گیرد و گاهی به میزان بیش از نیاز استفاده می‌شود. کپسول‌های ژله‌ای ویتامین D حاوی 50 هزار واحد هستند که 50 برابر نیاز روزانه است و معمولا با خوردن 10 عدد از آنها کمبود ویتامین تامین می‌شود. آمپول‌های ویتامین D3 بسیار قوی‌تر هستند و برای جبران کمبود، دو تزریق کافی است. البته در موارد بیماری‌های خاص موضوع متفاوت است. با این اوصاف اگر به اشتباه یک فرد سالم صرفا برای جبران کمبود ملایم ویتامین D، مقادیر زیادی از این ویتامین را به صورت آمپول یا کپسول مصرف کند، ممکن است دچار علائم مسمومیت شود. این علائم شامل تهوع، استفراغ، سردرد، یبوست و گاهی اختلال حواس است. در مواردی که مسمومیت زیاد شود، زیادی کلسیم خون رخ می‌دهد که به سنگ کلیه و رسوب کلسیم در دیگر اعضای بدن منجر می‌شود. توضیح این‌که قرص‌های کلسیم و D مقدار چندانی ویتامین ندارند و معمولا عامل مسمومیت نیستند.

مصرف اضافه ویتامین E هم عوارض زیادی دارد. البته تفاوت این است که این ویتامین به صورت قرص‌هایی موجود است که مقدار زیادی ندارند و بندرت فرد دچار عوارض زیادی ویتامین می‌شود. البته اگر فردی روزانه چند قرص مصرف کند ممکن است این مشکل رخ دهد.

در مورد ویتامین‌های محلول در آب مثل ویتامین B و C وضعیت بهتر است و مسمومیت چندانی رخ نمی‌دهد، زیرا مقادیر اضافه آنها از کلیه‌ها به سرعت دفع می‌شود. اگرچه گاهی دفع زیادی این نوع ویتامین‌ها دردسرساز می‌شود.

نتیجه این بحث این است که نمی‌توان بی‌محابا ویتامین‌ها را مصرف کرد و باید مسمومیت با مقادیر اضافه را نیز در نظر داشت.

دکتر رضا کریمی / فوق تخصص بیماری‌های غدد