قدرت شگرف برنامه‌های گفت‌و‌گومحور

فیلم مستند یکسره به دل واقعیت می‌رود و می‌کوشد آن را به بهترین شکل تصویر کند. یک اثر داستانی،‌ به زیر و بم ماجراها می‌پردازد و قهرمان‌هایش را به این سو و آن سو می‌فرستد. اما یک برنامه گفت‌و‌گومحور فقط باید با حرف زدن مخاطب را جذب کند.

فکرش را بکنید برای مخاطب بی‌حوصله و گریزپایی که می‌تواند براحتی به انبوه‌ برنامه‌های جذاب دیگر دست یابد، یک برنامه‌ گفت‌وگومحور باید چه ویژگی‌های منحصر‌به‌فردی داشته باشد که به چشم آید، مخاطب را میخکوب کند و از همه اینها گذشته اوقاتش را هم خوش کند. کسی که به عنوان گفت‌و‌گوکننده جلوی دوربین می‌نشیند، باید جادوگر بزرگی باشد که بخواهد این‌گونه مخاطب را جذب کند.

به عبارت واضح‌تر این روش جذب مخاطب، چیزی کمتر از کار در معدن نیست. اما باور بکنید یا نه، خیلی از همین برنامه‌های گفت‌و‌گومحور بوده‌اند که توانسته‌اند بسیاری از معادلات را در بخش‌های گوناگون اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی بر هم بزنند و باعث فرآیند دیگری در جامعه شوند.

برنامه‌های گفت‌وگومحور این قدرت شگرف خیره‌کننده را دارند که مخاطب را به هیجان درآورند و زمینه‌های فکر کردن مخاطب درباره آن موضوع را آماده کنند.

برخی از برنامه‌هایی که ما از تلویزیون می‌بینیم، به چنین مقامی رسیده‌اند یا دست‌کم امکانش را دارند. یعنی می‌توانند باعث شگفتی، عصبانیت و هیجان مخاطب شوند، به اطلاعاتش بیفزایند و او را مجبور به جبهه‌گیری خواسته یا ناخواسته کنند.

اغلب برنامه‌های گفت‌وگومحور موفق تلویزیون چیزی بیشتر از اطلاعات همیشگی به مخاطب می‌دهد و باعث می‌شود او با اشتیاق بحث‌ها را پیگیر باشد. معنی این حرف البته این نیست که برنامه‌های گفت‌وگومحور همه مخاطبان را راضی نگه می‌دارد، اما قطعا این ویژگی را دارد که بر اکثر مخاطبان خود تاثیر بگذارد.

تلویزیون ما سال‌هاست که تلاش می‌کند از این «گونه تصویری» به نحو احسن استفاده کند و تا حدود زیادی هم توانسته به این مهم برسد. با وجود این به نظر می‌رسد تاکنون از تمام ظرفیت‌های این مدیوم استفاده نشده و هنوز جا برای تهیه برنامه‌هایی به مراتب فاخرتر و البته جذاب‌تر باقی است. جدای از این، مختصات یک برنامه گفت‌وگومحور انگار هنوز تعریف نشده و هر کس از نگاه خودش برنامه‌ای را در زمره آثار گفت‌وگومحور می‌آورد یا از این دایره حذف می​کند.

در این سال‌ها به دلیل تحولات گسترده‌ای که در حوزه‌های گوناگون ایجاد شده، نیاز مبرمی احساس می‌شود تا چنین برنامه‌هایی با حضور مجریان کارآزموده جلوی دوربین برود تا بخشی از نیازهای مخاطب که در قالب پرسش‌های گوناگون مطرح می​شود، در برنامه‌های اینچنینی پاسخ داده شود. هیچ بعید نیست قهرمان‌های آتی تلویزیون مجریان همین برنامه ها باشند. اتفاقی که کم و بیش افتاده و برخی از این مجریان در قامت قهرمانان تازه تلویزیون قد کشیده‌اند.

محراب سیاوشان