اولین اصل این است که دارو با احترام به بیمار داده شود، یعنی بدون پرخاشگری، بدون منت گذاشتن و با رعایت ادب و متانت، این کار صورت گیرد. این اصل ازجمله حقوق اولیه هر بیماری است که داروخانهها موظفند آن را رعایت کنند.
اصل مهم بعدی این است که دارو به عدالت در همه نقاط کشور، توزیع شود که متاسفانه در کشور ما این اصل تا حد زیادی فراموش شده است. هماکنون شاهد هستیم که در برخی نقاط کشور، انباشت دارو وجود دارد، در حالی که در برخی نقاط محروم ایران، کمبودهای دارویی مشهود است.
به طور مثال، در شهری مانند تهران، مردم بسیار بیشتر از نیازهایشان دارو مصرف میکنند و مصرف دارو در پایتخت بسیار بالاست، ولی در عوض در بسیاری از نقاط محروم کشور، مردم نمیتوانند براحتی به داروی مورد نیازشان دسترسی داشته باشند و گاهی مجبور میشوند این داروها را از شهرهای بزرگتر تهیه کنند. این مشکل باعث شده است مصرف دارو در تهران، بسیار بالا باشد که قطعا یکی از عوامل این مصرف بالا، در اختیار بودن انواع و اقسام داروها در پایتخت است.
تجمیع دارو در شهرهای بزرگ، احتمال رانت دارو را هم به وجود میآورد و باعث میشود برخیها با انبار کردن دارو و سوءاستفاده از کمبودهای دارویی در برخی نقاط کشور، به سودهای غیرقانونی هنگفتی برسند. اصل مهم دیگری که باید در توزیع دارو رعایت شود، عادلانه کردن قیمت داروهاست؛ به این معنی که باید قیمت دارو در حد توان مالی خانوادهها باشد و آنها بتوانند دخل و خرجشان را با قیمت دارو هماهنگ کنند.
در صورتی که این اصول مهم در توزیع دارو رعایت شود و کاستیهای این حوزه را برطرف کنیم، میتوانیم دورنمای بهتری از نظام سلامت داشته باشیم. همچنین رفع این مشکلات دارویی میتواند نظام سلامت را در رسیدن به اهداف طرح تحول سلامت، یاری کند و عدالت دارویی در کشور را نیز توسعه ببخشد.
دکتر عباس حاجی آخوندی / رئیس سابق سازمان غذا و دارو
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم