نقوش تخت جمشید تا 60 سال آینده محو می‌شود

این درحالی است که هنوز راهکاری جدی برای مقابله با گسترش گلسنگ‌ها اندیشیده نشده است و کارشناسان پیش بینی می کنند این پدیده سالانه 20 میلیارد تومان به تخت‌جمشید آسیب برساند و اکنون نیز تعداد گلسنگ ها از 65 نمونه به صد نوع افزایش یافته است.

یک کارشناس حوزه گلسنگ‌شناسی با اشاره به این که متاسفانه تداوم حمله گلسنگ‌ها به نقوش برجسته تخت جمشید نگران‌کننده است، به مهر می‌گوید: اهمیت تخت جمشید به نقش و نگارها، خطوط میخی و گل‌های لوتوس و سربازان هخامنشی است و اگر این کتیبه‌ها از بین برود، تخت جمشید دیگر ابهتی ندارد.وی با انتقاد از این که برای از بین بردن این گلسنگ‌ها در بزرگ‌ترین بنای سنگی جهان، اعتباری در نظر گرفته نمی‌شود، می‌افزاید: عمق گلسنگ‌ها در تخت جمشید یک تا دو سانتی‌متر است و اگر این روند ادامه داشته باشد، کتیبه‌های تخت جمشید آرام آرام به خاک تبدیل خواهد شد، چنان که اکنون نیز در برخی قسمت‌های تخت جمشید قابل رویت است. به عنوان نمونه کتیبه‌های محوطه تچر به دلیل حمله این گلسنگ‌ها از بین رفته و دیگر ارزش قبل را ندارد، در صورتی که ارزش این کتیبه‌ها بیش از میلیاردها تومان است.

وی با بیان این که نفوذپذیری یکی از مهم‌ترین خواص فیزیکی موثر بر زوال و پوسیدگی سنگ‌هاست، تصریح می‌کند: وجود این مشخصه‌ها به همراه افزایش امکان دسترسی به بخش‌های داخلی سنگ، زمینه تخریب آن را به وسیله هر یک از سه حالت آب (جامد، مایع، گاز ) فراهم می‌کند.

این کارشناس میراث فرهنگی با بیان این که آلودگی هوا نیز می‌تواند در ایجاد این گلسنگ‌ها تاثیرگذار باشد، می‌گوید: ریزگردها، کشاورزی شرق و غرب اطراف مجموعه تخت جمشید و استفاده از سموم کشاورزی نیز در رویش گلسنگ‌ها موثر است. هرچند برخی معتقدند وجود پتروشیمی در نزدیکی تخت جمشید نیز در تولید این گلسنگ‌ها موثر بوده است.

وی با اشاره به این که بیش از 100 نوع گلسنگ در تخت جمشید شناسایی شده است، می‌گوید: سال 82 تعداد 65 نمونه گلسنگ در این مجموعه شناسایی شده بود که اکنون براساس آخرین بررسی‌ها این عدد به صد افزایش پیدا کرده که نگران‌کننده و نشان‌دهنده فراهم شدن شرایط لازم برای رشد گونه‌های جدید گلسنگ در مجموعه است.

این کارشناس با اشاره به این که در گذشته و 1800 سال پیش نیز گلسنگ وجود داشته، اما این گونه نبوده است، تاکید می‌کند: برای برون رفت تخت جمشید از این وضع باید چاره‌اندیشی شود، زیرا گلسنگ‌ها سالانه بیش از 100 میلیارد تومان به آثار سنگی کشور خسارت وارد می‌کنند که 20 میلیارد تومان آن مربوط به تخت جمشید است.

انعقاد تفاهم‌نامه با گروه ایتالیایی

در همین حال سرپرست پایگاه تخت جمشید با اشاره به این که یک سری مطالعات از سال 82 روی گونه‌های مختلف گلسنگ در تخت جمشید انجام شده است، می‌گوید: فعالیت درباره این گلسنگ‌ها همچنان ادامه دارد و مرحله دوم آن نیز در حال انجام است.

مسعود رضایی منفرد با اشاره به این که در این زمینه با یک گروه ایتالیایی تفاهم‌نامه منعقد شده، می‌افزاید: در این مدت برخی گلسنگ‌ها را با لیزر و برخی دیگر را با شست‌وشوی کتیبه‌ها از بین بردیم، اما به دلیل حساسیت تخت جمشید نباید خطا کنیم و در این خصوص به دنبال راهبرد علمی و جامع برای مبارزه با این گلسنگ‌ها هستیم.سرپرست پایگاه تخت جمشید با اشاره به این که گلسنگ پدیده‌ای است که تمام سایت‌های تاریخی جهان با آن روبه‌روست و کارشناسان یونسکو نیز برای از بین بردن آن هنوز به راهکاری نرسیده‌اند، تاکید می‌کند: این پایگاه تا آنجا که در توان داشته اقدامات مقابله‌ای را انجام داده و همچنان راهکارهای علمی را برای از بین بردن گلسنگ‌ها پیگیری خواهد کرد.

کشف آبراهه جدید

در همین حال سرپرست تیم کاوش آبراهه‌های تخت جمشید نیز از کشف آبراهه‌ای جدید در این مجموعه خبر می‌دهد و می‌گوید: این آبراهه که در فصل جدید کاوش‌های باستان‌شناسی کشف شده، در بخش خزانه با شیب بالای 30 درجه قرار دارد تا آب‌های سطح بنای خزانه را به بیرون از محوطه هدایت کند.

علی اسدی در گفت‌وگو با مهر می‌افزاید: از حدود 20 روز پیش، دومین فصل از دور جدید کاوش آبراهه‌های تخت جمشید را با هدف مشخص کردن وضع آبراهه‌های بخش خزانه تخت جمشید و برطرف کردن مشکل آبگرفتگی این بنا هنگام بارندگی آغاز کرده‌ایم. به گفته وی از نتایج مهم به دست آمده در پیدایش خروجی جدید در ضلع جنوبی تختگاه تخت جمشید این است که این خروجی مستقیما آب‌های سطحی قسمت‌هایی از بنای خزانه را به بیرون از محوطه هدایت می‌کرده و کانال کشف شده 50 متر از خزانه تا دیواره جنوبی امتداد دارد و دارای شیب زیاد و بیش از 30 درجه است.