در چنین ایامی معمولا فضای عمومی جامعه به سمت نوعی گرامیداشت و یادبود آن مناسبت گرایش مییابد و ما در سطوح مختلف اجتماعی و در لابهلای افکار عمومی چنین گرایشی را مشاهده میکنیم. در چنین ایامی از همه نهادهای عمومی، بخصوص رسانههای جمعی نیز انتظار میرود همگام با این گرایش عمومی بهدنبال پاسداشت آن مناسبت خاص باشند.
در میان رسانههای جمعی، صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران هم به واسطه خصلت ملی و فراگیر آن و هم به واسطه رسالتی که از سوی نظام اسلامی به عهده او نهاده شده است، مسئولیت و تعهد جدیتری نسبت به پاسداشت این مناسبتها دارد. به واسطه چنین مسئولیت و رسالتی است که در طول سالهای پس از انقلاب اسلامی همواره شاهد بودهایم این رسانه ملی به انحای مختلف سعی در گرامیداشت این ایام داشته است. این مناسبتها همواره فرصت مناسبی بوده است تا صدا و سیما ضمن تبلیغ و ترویج حقایق تاریخی و مذهبی، گامهای بلندی نیز در جهت ایجاد و اشتیاق و علاقه در مخاطبان نسبت به این وقایع مهم بردارد.
طی این سالها و در ایام و مناسبتهای خاص مذهبی شاهد پخش ویژهنامههای مناسبتی از شبکههای مختلف صدا و سیما هستیم که قاعدتا رسالت آنها گرامیداشت آن مناسبت، جلب نظر مخاطب تلویزیونی، ایجاد علاقه و اشتیاق در مخاطب و تاثیرگذاری مثبت بر اوست، اما این ویژهنامهها بعضا در دام کلیشههایی سطحی و شعاری گرفتار آمدهاند. البته بیانصافی است اگر به نمونههای موفق برنامههای خاص مذهبی که طی این سالها به نمایش درآمده است، اشارهای نداشته باشیم.
یکی از این آثار موفق که بهانه نوشتن این مطلب نیز بوده است نما آهنگ کوتاهی است که در سالروز میلاد فرخنده امیرالمومنین علی(ع) از شبکه یک سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شد؛ کلیپی که واقعا باید آن را یک اتفاق در این عرصه دانست. اتفاقی که بسیار بندرت رخ میدهد، اما بر ذهن مخاطبی که به صورت اتفاقی در آن لحظه مقابل تلویزیون نشسته است، تاثیری خیرهکننده میگذارد. این اتفاق نادر، کلیپی کوتاه بود که بعدازظهر روز ولادت حضرت علی(ع) از شبکه یک پخش شد و فقط هم یکبار شاهد پخش آن بودیم؛ نما آهنگی که در آن خاکهای گرم جنوب، به طرحهای گرافیکی زیبایی در قالب نقش کعبه و نام حضرت علی(ع) تبدیل میشود؛ نماآهنگی که هم میتوان خلاقیت بالایش را تحسین کرد و هم کیفیت مطلوب فنی و هنریش را.
تولید چنین آثاری نشان میدهد اگر جدیت در کار با خلاقیت و دانش لازم همراه شود، میتوان از دام کارهای کلیشهای مناسبتی رهایی یافت. امید که در آینده پخش چنین آثاری از حد یک اتفاق نادر خارج شود و مناسبتهای مذهبی و مخاطبان تلویزیونی از سوی مسئولان و برنامهسازان صدا و سیما بیش از گذشته جدی گرفته شود. از صدا و سیمایی که چنین ظرفیتهای بزرگی در عرصه برنامهسازی دارد انتظار میرود این ظرفیتها را در عرصه برنامههای مهم مناسبتی بیش از گذشته به کار گرفته و به این وسیله نقشی جذابتر و ماندگارتر در پاسداشت مناسبتهای مذهبی از خود به یادگار بگذارد.
قاسم کجویی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم