هنرمندانی که صحنه را تزئین می‌کنند

مدیر صحنه: دو گروه مهم زیر نظر مدیر صحنه فعالیت می‌کنند. طراح صحنه و طراح لباس که در ادامه به آن اشاره خواهد شد.

طراح صحنه: تهیه هر چیزی که در لوکیشن دیده می‌شود (بجز بازیگران) بر عهده طراح صحنه است. تزئین صحنه و انتخاب لوازم صحنه توسط این فرد صورت می‌گیرد و او بر معماری داخلی و خارجی لوکیشن نظارت دارد. طراح صحنه تعیین می‌کند چه چیزهایی از صحنه حذف و چه چیزهایی اضافه شود. به عنوان مثال اگر قرار است در سریالی کوچه و خیابان‌های تهران ‌قبل از انقلاب را ببینیم، هنگام فیلمبرداری طراح صحنه باید لوله‌کشی گاز را استتار کند. اصغر نژاد ایمانی از بهترین طراحان صحنه و لباس تلویزیون است که در سریال شوق پرواز حضور داشت. ایرج رامین‌فر نیز به عنوان طراح صحنه در پروژه‌های سینمایی لاله، خسته نباشید، استرداد، جرم و چهل سالگی حضور داشت.

طراح دکور : سریال‌های فاخر و الف ویژه از متخصصی به نام طراح دکور (دکوراتور) استفاده می‌کنند. این فرد وظیفه دارد با استفاده از مصالح چوبی و فلزی دکورهایی عظیم در محل فیلمبرداری برپا کند و صحنه را آن گونه که در فیلمنامه خواسته شده بسازد. البته در سریال‌های معمولی همچون هوش سیاه نیز گاه تهیه‌کننده مجبور به استفاده از طراح دکور می‌شود. مثلا در سریال مورد اشاره تمام سکانس‌های مربوط به زندان دکور بود. حتما می‌دانید تصویربرداری در زندان واقعی مستلزم هماهنگی‌های پیچیده است که همین مساله احداث دکور را ضروری جلوه می‌دهد. متاسفانه بعد از ساخت سریال این دکورها تخریب شدند و اگر الان موجود بودند می‌شد چند فیلم و سریال دیگر را به کمک آنها تصویربرداری کرد. داوود علی‌اکبری کار ساخت این دکورها را بر عهده داشت. او در سریال نردبامی بر آسمان هم عهده‌دار همین مسئولیت بود.

در بین سریال‌های تلویزیونی عظیم‌ترین دکور برپا شده مربوط به سریال یوسف پیامبر است. در این سریال نمایی از کشور مصر، رود نیل، سیلوهای گندم، زندان زاویرا و معبد آمون را می‌بینیم که همگی در اطراف شهر تهران (شهرک دفاع مقدس) ساخته شده است. مجید میرفخرایی در کنار فرهاد علیزاده آهی دکورهای این مجموعه فاخر را اجرا کرد. دکورهای مختارنامه هم به همت ‌محسن شاه‌ابراهیمی‌ ساخته شد. دکورهای اصلی ‌مختارنامه‌ در احمدآباد مستوفی است.

خیاط: بیشتر وقت‌ها شخصیت‌ها امروزی هستند و می‌شود لباس‌شان را از بازار تهیه کرد، اما اگر شخصیت‌ها تاریخی باشند طراح لباس می‌رود تحقیق می‌کند و از خیاط می‌خواهد تک تک لباس‌ها را بدوزد. در پشت صحنه پروژه مختارنامه اتاقی به نام خیاط خانه وجود داشت که دوخت لباس‌ها در آنجا صورت می‌گرفت. لباس‌های سربازان و سرداران ایرانی، جنگجویان عرب، مردم معمولی کوچه و بازار و ... در این اتاق دوخته می‌شد. جالب است بدانید که در این اتاق برخی لباس‌ها را کهنه کاری می‌کردند. علت کهنه‌کاری لباس هم این بود که لباس‌های دوخته شده تا حدی نو و تازه به نظر می‌رسیدند و برق می‌زدند. به همین دلیل باید آنها را کمی فرسوده می‌کردند تا برای فیلمبرداری مناسب باشند و جلوی دوربین تازه و امروزی جلوه نکنند.

جامه‌دار : فردی است که آرشیوی از لباس‌های متنوع را در اختیار دارد و آنها را در اختیار بازیگران قرار می‌دهد. در حکومت‌های پادشاهی ایران جامه‌دار متصدی تهیه و نگهداری لباس‌های شاه و خلعت‌هایی که به کارگزاران حکومتی اعطا می‌شد، بوده است. این کلمه ریشه تاریخی دارد و از فضای دربار وارد سینما شده است.

دستیار طراح صحنه و لباس: گاه طراحان برای خودشان دستیاری انتخاب می‌کنند و بخشی از کارهای اجرایی را به او می‌سپارند. یک دستیار ممکن است برای خرید لوازم به بازار اعزام شود‌ یا این که چیدمان یک اتاق را به عهده بگیرد و خلاصه دستورات طراح را اجرا کند.

طراح لباس : معمولا مسئولیت طراحی صحنه و لباس بر عهده یک نفر است. ولی وقتی کار تخصصی‌تر می‌شود یک نفر به صحنه می‌پردازد و دیگری به لباس. طراح لباس مدام به این مساله فکر می‌کند که شخصیت‌ها شهری هستند یا روستایی، در چه زمانی زندگی می‌کنند، به کدام طبقه اجتماعی تعلق دارند و... .

آدم‌های تازه به دوران رسیده یک جور لباس می‌پوشند و انسان‌های اصیل از لباس‌های دیگری استفاده می‌کنند. طراح لباس با در نظر گرفتن همه این شرایط لباس‌هایی را طراحی می‌کند و الگوی آنها را در اختیار دوزندگان لباس قرار می‌دهد. سارا خالدی طراحی لباس سریال کلاه پهلوی را بر عهده داشت.