در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
الگوی مشترک رشدوتوسعه سیستم ها
محققان با مطالعه های گسترده در حوزه های مختلف علمی به کشف بزرگی رسیده اند. آنها دریافته اند که الگوی مشترکی در رشد و توسعه سیستم ها (در هر زمینه ای که باشند) وجود دارد.
این الگو از نظر ظاهری شبیه به یک منحنی S-Curveاست. در این سیرتکوین ، همه سیستم ها با پیشرفت زمان (برمبنای واحدی مانند ثانیه یا چند صد سال) به مقاطع مختلفی از رشد خود و تامین ایده آلی (Ideality)می رسند.
همه سیستم ها، با یک ایده اولیه به شکل نطفه متولد می شوند و در طول عمر خود بعد به ترتیب ( و نه با فاصله زمانی یکسان) با طفولیت ،رشد، بلوغ و زوال همراه هستند. نیاز و تقاضای بازار عامل اصلی تعیین سرعت طی شدن هر یک از این مقاطع سنی است.
برخی سیستم ها مثل سیستم های الکترونیکی کنونی ، این سیر را با سرعت و برمبنای واحد زمانی نظیر ثانیه و ساعت طی می کنند و برخی دیگر مثل سیستم های فیلتراسیون استخرها آن را طی چند هزار سال می گذرانند، چون مشتری پیگیر و محیط کسب و کار و تقاضاهای پویایی ندارند.
منظور از ایده آلی ، فایده ها و مزایایی است که کاربر و مصرف کننده سیستم از آن درک می کند. به عبارتی می توان ایده آلی را معکوس ضررها و هزینه ها نیز دانست و یا آن را معادل ارزش ها و مطلوبیت ها فرض کرد. سیستم ها با توجه به آن که در کدام مقطعی از عمر خود قرار دارند، دارای رفتار مختلف و نیازمندی های گوناگون هستند.
در ابتدای منحنی ، مسائل مربوط به بهبود سیستم و درک نیاز به وجود یا عدم وجود کارکردی جدید در سیستم هستند. در شرایط بلوغ ، سیستم به سمت افزایش میزان پیچیدگی و بعد کاهش این میزان حرکت می کند.
در این مقطع از دوره عمر، سیستم ها از 35الگوی تکامل (Trends)فنی و 29الگوی تکامل سازمانی که هر یک چهار تا پنج گام دارند پیروی می کند. در سومین بازده سنی ، یعنی پیش یا پس از بیشترین پیچیدگی ، سیستم نیازمند یک جهش و تغییر در راستای یافتن روشهای دیگر انجام کارکرد خود است.
اینجا بیشترین ظرفیت نوآوری وجود دارد و روشهای مبتنی بر بهبود پاسخگوی نیاز نیست. این درک عمر به ما کمک می کند تا بدانیم با یک مساله چند ساله از یک سیستم طفل مواجه هستیم یا مشکل ما الزام حل یک تضاد و ایجاد جهش و نوآوری اساسی در یک سیستم رو به زوال را می طلبد.
درست مثل رفتار مدبرانه با یک انسان در مقاطع مختلف سنی و جایگاه های مختلف اجتماعی ، اگر ندانیم مشکل کجا بروز کرده و ناشی از طبیعت سیستم و ویژگی های سنی آن است یا خیر، بدیهی است که نمی توانیم تدبیر درست برخورد با آن را اندیشه کنیم.
مثلا در شرایط زوال که ناشی از بروز یک تضاد در سیستم است و حل آن تضاد، ایجاد نسل جدیدی از سیستم را به دنبال دارد، بهبود و سعی در ایجاد کارکردهای جدید اصلا روش مناسبی نیست. عکس همین حالت نیز در ابتدای عمر سیستم صادق است.
سیستم در حال رشد، نیازمند بهبود و سیرتکامل است و اصرار بر ایجاد جهش در آن باعث شکنندگی و شاید از کارافتادگی زودرس آن می شود.
محمود کریمی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
