رنگواره‌های فراموش شده

شغربافی در کاشان، شیوه‌های پخت نان در شهرهای مختلف، عبادوزی و... نمونه‌هایی از این پیشه‌ها هست. حناسابی هم یکی از این پیشه‌هاست که در یزد رواج داشته و این روزها از رونق افتاده است. البته هنوز کارگاه‌های حناسابی در یزد هست، اما برخی از آنها تغییر کاربری داده‌ و به عنوان مثال رستوران شده‌ است تا حداقل فضای این شغل دچار تغییر نشود. در یکی از خیابان‌های این شهر سنگ آسیابی به چشم می‌خورد که در میان مردم به سه‌راه مازاری مشهور است. سنگ حناسابی سه‌راه مازاری یادگار روزهایی است که در همین محل کارگاه‌هایی بود و شترهایی به این سنگ بسته می‌شدند و سنگ را می‌چرخاندند و می‌چرخاندند تا برگ‌های سبز حنا زیر سنگ، آسیاب شود.

حالا چندین و چند سال از آن زمان و کارگاه‌ها و کارخانه‌های حناسابی می‌گذرد ولی هنوز هم در گوشه و کنار این شهر پیرمردانی کارگاه‌های حناسابی خود را سراپا نگه داشته‌اند و پیشه خود را ادامه دادند.

حنا در یزد کشت نمی‌شود چون حنا هم جای گرم می‌خواهد و هم مرطوب برای همین هم در بم، جیرفت و ایرانشهر کاشته می‌شود که در سه دوره برداشت می‌کنند.

معمولا کارگاه‌های حناسابی 5 سنگ برای سابیدن حنا دارد، البته بعضی از کارگاه‌های کوچک‌تر تعداد سنگ کمتری دارند. وقتی برگ حنا خریداری می‌شود زیر این سنگ‌ها قرار می‌گیرد. به طور کلی زیر هر سنگی 300 کیلو حنا ریخته می‌شود که در طی 3 ساعت حنا پودر شود. نیم ساعت آخر 20 کیلو تخم گل آفتابگردان در حنا ریخته می‌شود تا به آن جلا دهد. اگر این تخم‌ها زودتر ریخته شوند، حنا چرب‌شده و دیگر پودر نمی‌شود.