نباید تاریخ مصرف داشت

شما در مرکز مازندران فعالیت می‌کردید و در ادامه برای همکاری به رادیو جوان آمدید. چطور شد رادیو جوان را برای کار انتخاب کردید؟

راستش علاقه شخصی‌ام به این رادیو بود که باعث شد آن را انتخاب کنم. نسبت به رادیو جوان حس و حال خوبی داشتم و دارم. تمایل داشتم در رادیویی کار کنم که نتیجه و بازتاب کارم را ببینم. به همین دلیل شبکه جوان را انتخاب کردم.

یکی از ویژگی‌های شما در اجرا بهره بردن از لحن و ادبیات خاص و صمیمی بویژه در برنامه «جوان ایرانی سلام» است. از طراحی این لحن و ادبیات برای اجرای این برنامه بگویید؟

معتقدم یک گوینده باید به نوع، جنس و مخاطب برنامه‌اش توجه کند. این مساله اهمیت دارد که برنامه را با چه موضوعی و در چه ساعتی اجرا می‌کنیم و مخاطب هدف چه کسانی هستند. اگر من به عنوان مجری و گوینده مخاطبم را بشناسم و با توجه به چارچوب‌های رسانه مثل خودشان صحبت کنم، می‌توانم با آنها ارتباط برقرار کنم، ولی اگر نوع اجرایم به گونه‌ای باشد که با فضای برنامه همخوانی نداشته باشد، طبیعی است که مخاطب برنامه هم به مرور کمتر می‌شود و دیگر کسی علاقه‌مند به شنیدن برنامه‌های من نیست.

پس با این تعریف شما سعی می‌کنید اول صدای مردم را بشنوید و بعد اجرا کنید.

بله، دقیقا همین طور است. یک اجرای موفق به این مساله برمی‌گردد که گوینده جامعه‌اش را خوب ببیند و آدم‌ها و سلایق‌شان را بخوبی بشناسد. یک گوینده موفق کسی است که در میان مردم قدم بزند، صدایشان را بشنود و نوع صحبت کردن عموم مردم را بشناسد. این‌که در جامعه روابط چگونه است و حرف‌ها و دیالوگ‌ها چگونه رد و بدل می‌شود را باید بداند و سپس آن را در چارچوب رسانه اجرا کند.

بزرگ‌ترین مشکل ما این است که زمان اجرا مخاطبان را نادیده می‌گیریم و فقط یک متن خوانده می‌شود. در صورتی که مجری و گوینده قبل از شروع برنامه باید متن را بخواند و به اصطلاح آن را مال خودش کند تا بتواند به بهترین شکل برنامه را اجرا کند و مخاطب را با خودش همراه کند.

اما برخی از استادان پیشکسوت رادیو این نوع ادبیات صمیمانه و کوچه بازاری را که گویندگان جوان از آن استفاده می‌کنند، ‌قبول ندارند؟

همه استادان و پیشکسوتان برایم قابل احترام هستند. از روز اولی که پایم را به رادیو گذاشتم، تا به امروز از هر کدام از آنها یک دیالوگ، یک حرف و یک نکته یاد گرفته‌ام که برایم یک دنیا ارزش دارد. بنابراین هر یک از استادان را که می‌بینم در مقابلشان تعظیم می‌کنم.

اما ضمن احترامی که برای تک تک آنها قائل هستم باید بگویم که نکته اصلی در اینجاست که ما باید ببینیم کجا و در چه شبکه‌ای داریم اجرا می‌کنیم. قطعا شبکه‌های دیگری مثل فرهنگ، سلامت و ورزش هر کدام اجرای خاص خودشان را می‌طلبد. شبکه جوان هم اجرای خاص خودش را دارد. من اگر در شبکه فرهنگ بودم، مسلما نوع اجرایم این‌گونه نبود، اما در رادیویی دارم اجرا می‌کنم که مخاطب آن قشر جوان است؛ مخاطب سختگیر که خیلی سریع واکنش نشان داده، حرف دلش را می‌زند و براحتی و با سرعت بسیار زیادی به انتقاد می‌پردازد.

من برای این دسته از مخاطبان اجرا می‌کنم، پس در واقع به گونه‌ای تعالیم استادانم را ابتدا از آن خود می‌کنم سپس برنامه را براساس معیارهای رادیو جوان اجرا می‌کنم.

شما اکنون گوینده چند برنامه‌ در رادیو جوان هستید. چگونه سعی می‌کنید در هر برنامه اجرای متفاوتی داشته باشید؟

همان‌طور که تاکید کردم، سعی می‌کنم با توجه به جنس و نوع مخاطبانمان اجرای متفاوت هم داشته باشم. یکی از برنامه‌هایی که اجرا می‌کنم، «تیتر داغ» است که فضای کاملا متفاوتی با بقیه برنامه‌هایم دارد. یک برنامه گفت‌وگومحور که باید در عرض 30 دقیقه یک گفت‌وگوی بسیار تند و سریع با یکی از کارشناسان یا افراد مختلفی که در زمینه ورزش فعالیت می‌کنند، انجام دهم و باید خبرها را هم با سرعت زیاد بخوانم. در واقع برنامه‌ای است که باید به صورت ضربتی آن را اجرا کنم.

تلاش اصلی یک گوینده این است که متفاوت باشد، اما این کار به متفاوت بودن فرم برنامه نیز بستگی دارد. در فیلم‌های سینمایی، گاهی بازیگری را می‌بینیم که چند کار شبیه به هم دارد و بازیگر را متهم می‌کنیم که چرا همیشه یک شخصیت را بازی می‌کند؟ و او می‌گوید متن و فرم کار من این‌گونه است. شاید بازیگر سینما را براحتی بتوان متهم کرد، زیرا می‌تواند نقش‌های مشابه را انتخاب نکند، اما در رادیو این سردبیر است که فرم و ساختار برنامه را مشخص می‌کند. زمانی که گوینده 50 درصد تفاوت را در کار سردبیر ببیند، مسلما 50 درصد بقیه را خودش انجام می‌دهد. چنانچه سردبیر و فرم متفاوت باشد، اما گوینده نتواند با این ساختار هماهنگ شود، قطعا آن تاریخ مصرف دارد و اندک‌اندک حذف می‌شود.

معتقدم برای داشتن یک برنامه متفاوت، تفکر تمام افراد گروه سازنده باید نو و متفاوت باشد. ما در یک برنامه رادیویی سردبیر، تهیه‌کننده، گوینده، مشاور محتوایی و عوامل دیگری داریم، تمامی این افراد به همراه هم تشکیل‌دهنده یک اتاق فکر برای آن برنامه هستند. این اتاق فکر در کنار یکدیگر می‌تواند تلاش کند که برنامه متفاوتی را ارائه دهد.

اگر گروه بسادگی از یک برنامه بگذرند و صرفا ساعتی را پر کنند، طبیعی است که مورد توجه شنوندگان قرار نمی‌گیرد و پس از گذشت زمان کوتاهی به انتقاد و نارضایتی مخاطب می‌انجامد.

فاطمه عودباشی/ گروه رادیو و تلویزیون