در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
زمان در جهان از کجا آغاز میشود؟
ساعتی در نزدیکی لندن هست که چشم همه جهان به آن دوخته شده است. ساعتی در منطقه گرینویچ که زمان جهان از آنجا آغاز میشود و کشورها و شهرهای دیگر جهان زمانشان را از آنجا تنظیم میکنند. واقع شدن این ساعت در انگلستان و همچنین محوریت آن باعث شده حرف و حدیثهای زیادی در مورد چگونگی شکلگیری خط زمانی مبدا در جهان زده شود. به راستی چرا لندن، محور زمان جهان شد؟
زمینی که ما در آن زندگی میکنیم 24 نصفالنهار دارد؛ نصفالنهارهای رسمشده توسط جغرافیدانان و زمینشناسان. این به آن معناست که تمام این خطوط قرارداد، آدمیان هستند، نه خطوط واقعی و طبیعی. این کار برای این صورت گرفته که بتوان زمان را در جهان تنظیم کرد، اما چرا چنین نیازی وجود دارد؟
قبل از قبول مناطق استاندارد، کشورها و شهرها خود مناطق زمانیشان را تنظیم میکردند. در آن زمان مسالهای نبود اگر در روستایی ساعت 12 و 7 دقیقه بود و در روستای آن طرفتر 12 و 30 دقیقه. کاری که مردم با زمان داشتند اغلب برای کشاورزی بود و دقت چندانی لازم نداشت، اما با ظهور راهآهن و تدوین برنامه قطارها در قرن نوزدهم ناگهان مردم ـ برای جا نماندن از قطارها ـ به دانستن زمان واقعی نیاز پیدا کردند. همچنین برنامهریزان راهآهن برای جلوگیری از تصادف قطارهای همریل به این موضوع نیاز داشتند. به این ترتیب ابتدا سال 1883 ایالات متحده و کانادا یک ساعت استاندارد را پذیرفتند و سپس در همین سال، نمایندگان 22 کشور برای هماهنگی زمان کشورها در واشنگتن با هم دیدار کردند. آنها نصفالنهاری را که از میان گرینویچ میگذرد به عنوان خط مبدا استاندارد برای اندازهگیری برگزیدند. هر 15 درجه طولی یک منطقه زمانی یک ساعتی شد و 24 منطقه زمانی در اطراف جهان به وجود آمد.
حال که دلیل نیاز به نصفالنهار مبدا مشخص شد این پرسش مطرح میشود که چرا گرینویچ برای این کار انتخاب شد؟ به طور کلی دو دلیل برای این مساله وجود داشته است؛ نخست قدرت امپراتوری انگلستان (بریتانیا) در آن زمان و دیگری این که این خط، قرنها توسط ملوانان استفاده میشده است. در آن سالها، دولتها به نحوی که مناسب دیدند زمان GMT را پذیرفتند، آن را رد یا آن را اصلاح کردند.
ایالات متحده تا سال 1918 این مناطق زمانی را به قانون خود ملحق نکرد. چین پنج منطقه زمانی را برای کل مساحت کشور طویل خود پذیرفت، اما سال 1949 رهبران کمونیست، تمام کشور را زیر یک منطقه زمانی بردند. حتی در ایالت ایندیانای آمریکا که طبق قانون 1918 ایالات متحده به تقسیمات مناطق زمانی پیوسته بود، کمیسیون تجارت بین ایالتی در سال 1961 خطوط زمانی را به نحوی تغییر داد که طبق آن نیمی از ایالت، داخل خط زمانی شرقی شد. (البته مجلس ایالتی این تصمیم را بیدرنگ رد کرد) به این ترتیب مشخص میشود گرچه از نظر بینالمللی هر نصفالنهار یک ساعت دانسته میشود، اما کشورها مختار به قانونگذاری در این زمینه هستند. در ایران هم از سال 1314 دکتر متین دفتری، وزیر وقت عدلیه به همه ادارات دولتی دستور داد ساعت رسمی خود را سهساعت و نیم پس از گرینویچ قرار دهند. این در حالی است که از نظر طبیعی شرق تا غرب ایران حدود 30 دقیقه باید اختلاف زمانی داشته باشند؛ موضوعی که در اوقات شرعی به خوبی خود را نشان میدهد.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
