اماکن مهم در رابطه ایران و آمریکا

بخش اصلی سفارتخانه ساختمانی است که با فاصله معقولی از خیابان طالقانی فعلی ساخته شده است. این ساختمان با احتساب زیرزمین سه طبقه دارد و البته طراحی آن بسیار پیچیده و تودرتو است. تا مدتی پیش امکان بازدید از همه بخش‌های ساختمان اصلی وجود داشت، اما این روزها در مواقعی همچون سیزدهم آبان برای بازدید عموم بازگشایی می‌شود.

سفارتخانه از زمانی که به دست نیروهای انقلابی افتاد، دست به دست گشته است. این مجموعه به سپاه پاسداران واگذار شد و یکی از مراکز آموزشی این نیروی نظامی در زمان جنگ بود. بعدها سازمان دبیرستان‌ها و هنرستان‌های سپاه در آنجا مستقر شد که هنوز هم در آن ساکن است. کمی بنیاد قرآن و عترت و در حال حاضر هم بسیج دانشجویی در این مجموعه ساکن است و مجتمع دانشجویی و فرهنگی 13 آبان در محل ساختمان اصلی سفارت تاسیس شده است. معماری سفارت به همین دلیل دستخوش تغییراتی شده و در آن ساختمان‌هایی احداث شده یا تغییر کاربری یافته است. دیوارهای فعلی سفارت هم مملو از شعارهای ضدآمریکایی شده و مجسمه نمادین آزادی در نزدیکی در نصب شده که البته با میله‌هایی به شکل زندان، تناقض رفتارها و سیاست‌های آمریکا را نشان می‌دهد. آمریکایی‌ها مراکز دیگری هم در ایران دارند. از محل سابق کوی دانشگاه که در اصل پایگاه نظامی آمریکایی‌ها در تهران بوده تا هتل صحرا در مقابل سفارت که به آن هتل آمریکایی‌ها می‌گفتند و تا رستورانی در حوالی میدان آرژانتین به نام خوان سالار که محل تجمع و تفریح آمریکایی‌ها بود و البته قبل از انقلاب به دست یک گروه انقلابی منفجر شد.

ایران هم در مقابل سفارتخانه و 11 ساختمان دیگر در آمریکا دارد. سفارتخانه ایران به شکلی کاملا سنتی و با یک گنبد نیلوفری در سال 1959 در واشنگتن ساخته شده است. بعد از جریان تسخیر سفارت، دولت آمریکا با استفاده از اجاره بخشی از ساختمان‌های ایران (مثلا اجاره دادن یک ساختمان به یک گالری در این کشور، خرج نگهداری و تعمیر اموال ایران در این کشور را تامین کرد. با این وصف، ایران هنوز هم 11 ساختمان در واشنگتن دی‌سی دارد تا اگر روزی رابطه‌ای برقرار شد بتواند از آنها برای مقاصد دیپلماتیک خود استفاده کند.