پنجره «مثبت من» با چشم‌انداز نوجوانی/ گزارشی از پشت صحنه برنامه تلویزیونی مثبت من از شبکه تهران

گروه با رویی گشاده از من استقبال می‌کند و در حال ضبط پلاتوی ابتدایی برنامه است. بیست و پنجم شهریور است و به دلیل پیش رو داشتن هفته دفاع مقدس، موضوع این قسمت از برنامه به مضامینی با حال و هوای جبهه و جنگ اختصاص یافته است. همچنین بازگشایی مدارس هم موضوع دیگری است که در برنامه به آن پرداخته می‌شود. برنامه مثبت من کاری از گروه کودک و نوجوان شبکه تهران است که روزهای زوج از ساعت 15 و 30 دقیقه روی آنتن این شبکه قرار می‌گیرد. این برنامه به صورت یکی در میان فضایی دخترانه و پسرانه دارد و با نگاهی اختصاصی مسائل، دغدغه‌ها و موضوعات مربوط به نوجوانان را رصد می‌کند. مثبت من همان‌طور که از نامش پیداست یک برنامه شاد، مفرح و آموزشی است و به گفته تهیه‌کننده‌اش بر مقوله ارتباط میان نوجوانان تاکید و تمرکز دارد. ارتباطی که می‌تواند از این گروه سنی با دوستان، خانواده و آشنایان آنها تا اجتماعی‌ترین سطوح ارتباطی نظیر نوع تعاملشان با یک رسانه جمعی را دربرگیرد. تنوع موضوعات برنامه زیاد است و مضامینی چون مهارت سخن گفتن، داشتن زبان عذرخواهی، عزت نفس، تعادل، گفت‌و‌گوی فعال در خانه، تاب آوردن و تحمل، منطقی و مستقل بودن و حتی آموزش گره زدن روسری را هم شامل می‌شود.

مثبت من را محمدرضا حیدری کارگردانی می‌کند. مجریان هم متناسب با موضوعات دخترانه و پسرانه، دختران و پسرانی هستند که سن نزدیک‌تری به نوجوانی دارند و می‌توانند مسائل مربوط به این گروه سنی را بیشتر درک کنند و چون حرف‌هایشان از دل بر‌می‌آید، ناگزیر بر دل می‌نشیند. مهیا اسناوندی، زهرا بهروز‌منش، پریناز چرم‌چی، سینا راستگو، محمد الله‌دادی و میثم بیدقی ترکیب مجریان این برنامه را تشکیل می‌دهند و مهیا اسناوندی و میثم بیدقی گزارشگران برنامه هستند. متن‌ها هم توسط لیلی عاج نوشته شده و نوید جمالی، مدیر تولید برنامه است.

برخی دیگر از عوامل و دست‌اندرکاران عبارتند از: مدیر تصویربرداری: رسول خدابنده‌لو، دستیار تصویر: نورالدین جعفری و محسن عبدالهی، مدیر صدابرداری: جعفر علیان، طراح صحنه: فواد محمودی، طراح گریم: فرزانه اکبری، دستیار گریم: امیر اکبری، طراح و دوخت لباس: سعید جباری، موسیقی: ابوالفضل فراز، دستیار اول کارگردان: سارا عبداللهی، تدوین: زری غفوری، مدیر تدارکات: کریم حاصلی، دستیار کارگردان: شادی شاه‌علی. پس از سلام و احوالپرسی با تیم گوشه‌ای از استودیو می‌نشینم و نظاره‌گر ضبط می‌شوم. پلاتو برنامه ضبط می‌شود. این قسمت از برنامه مختص مخاطبان دختر است و پریناز چرم‌چی و مهیا اسناوندی اجرای آن را به عهده دارند. در این بخش میان نوجوان دیروز و امروز مقایسه‌ای صورت می‌گیرد. این‌که نوجوانان دیروز و امروز چه ویژگی‌هایی داشته‌ و چقدر از همدیگر متفاوت بوده‌اند و این تفاوت‌ها از چه چیز ناشی می‌شود.

رودررو با نوجوانان

بخش بعدی، باشگاه مخاطبان است که با استقبال زیادی از سوی مخاطبان مواجه شده است.

زمان برنامه 25 دقیقه است و تقریبا حدود 15 دقیقه از آن در فضای استودیو می‌گذرد و ده دقیقه باقیمانده به پخش بخش‌های گزارشی، میان برنامه‌ها و وله‌های تصویری اختصاص دارد. نکته جالب توجه مشارکت فعالانه و حضور پویای نوجوانان در تولید محتواست. به این ترتیب که آنها می‌توانند با دوربین‌های شخصی خود یا حتی تلفن همراهشان تصاویری از خود تهیه و در آن به بعضی مسائل و مشکلاتشان اشاره کنند و فایل آن را به برنامه بفرستند. عوامل نیز پس از بررسی فیلم با کارشناس درباره این مساله صحبت می‌کنند و پرسش و پاسخ را در قالب فیلم‌هایی ضبط شده به نمایش درمی‌آورند. همچنین در این برنامه کارشناسان به شکل حضوری درباره دغدغه‌ها و موضوعات نوجوان محور صحبت می‌کنند و توصیه‌ها و راهکارهایی به آنان ارائه می‌دهند. در برنامه مثبت من، نصیحت‌ وجود ندارد، بلکه تلاش می‌شود با ارائه دلایل و استدلالات منطقی و قابل پذیرش، مخاطب نوجوان به سمت و سوی درست هدایت شود. درواقع اقناع او بیش از هر چیز اهمیت دارد. دکتر زاهد نیز در استودیو حضور دارد و آخرین تصاویر این قسمت از برنامه با صحبت‌های وی برداشت می‌شود. همچنین محبوبه سمیعی، مدیر گروه کودک و نوجوان شبکه تهران نیز در استودیو حاضر است، نظراتی را درباره کیفیت کار ارائه کرده و بر محتوا نظارت دارد.

ارتباط، محور موضوعی برنامه

پس از پایان ضبط برنامه در حالی که گروه خود را برای ضبط قسمت بعدی آن که به پسران اختصاص دارد، آماده می‌کند فرصتی می‌یابم با نوید محمودی درباره ویژگی‌های اثر صحبت کنم. وی می‌گوید: هر کدام از برنامه‌های نوجوانانه‌ای که تا به حال تهیه کرده‌ام، رویکرد مختص خودشان را داشته‌اند، اما در این برنامه تاکید و تمرکزمان بر مقوله ارتباط است. ارتباط با دوستان، خانواده و جامعه و بررسی این که هر کدام از این روابط چه منافع و مسائلی می‌تواند برای نوجوان در پی داشته باشد. چه چیز باعث می‌شود یک نوجوان احساس کند با خانواده‌اش سوء‌تفاهم دارد و چرا بر اختلاف نسلی تاکید می‌کند.

وی در همین ارتباط تشریح می‌کند: اگر ما بتوانیم مشکلات برقراری ارتباط یک نوجوان را به عنوان عضوی از جامعه حل کنیم به نظرم توانسته‌ایم به اهدافمان دست یابیم و تا وقتی نوجوان قانع نشود که باید یک کار را انجام دهد در انجام آن میل و رغبتی نشان نخواهد داد.

تهیه‌کننده برنامه «نردبان» همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا مقوله‌های ارتباطی جدید مثل ارتباط با رسانه‌هایی نظیر اینترنت و تلفن همراه هم در این برنامه مورد توجه است یا نه ادامه می‌دهد: ارتباط، بحثی عام و گسترده است و حوزه‌های مختلفی را شامل می‌شود. در این برنامه سعی می‌کنیم به همه این مباحث بپردازیم.

وی درباره پرداختن به موضوعاتی همچون بلوغ زودرس و تاکید احتمالی بر نوجوان شهری با توجه به پخش برنامه از شبکه تهران می‌گوید: بلوغ زودرس در علم پزشکی بیشتر مساله‌ای با بعد جنسی است، در حالی که این برنامه بر مسائل روان‌شناسی و اجتماعی تاکید دارد. البته ممکن است بلوغ زودرس باعث شود نوجوان احساس کند زودتر جامعه را درک می‌کند و گاهی به خطا رود. بنابراین ما به او می‌گوییم این یک احساس است و نباید به آن مغرور شد. اگر دقت کنید این گروه سنی همیشه دوست دارند خود را بزرگ‌تر از آنچه هستند نشان دهند و دانایی‌شان را در جمع به رخ بکشند. ممکن است حتی گاهی احساس کنند بیشتر از والدین خود می‌دانند. ما هم فهم آنها را تائید می‌کنیم، اما همزمان به مخاطب نوجوان خود می‌گوییم نباید احساس کنی از والدینت دو پله بالاتر هستی. گرچه درک می‌کنی، می‌دانی و می‌فهمی، اما باید به دیگران و دانسته‌هایشان احترام بگذاری و بپذیری نوع فهم تو با آنها تفاوت دارد. محمودی در پایان به اجرای گروهی مجریان در برنامه اشاره و بیان می‌کند: ما همیشه در برنامه‌هایمان سعی داریم مجری پرورش دهیم. بسیاری از مجریانی که در برنامه‌های پیشین حضور داشته مثل سوگل طهماسبی، عباس غزالی و حسین مهری امروز از بازیگران توانمند هستند. وقتی مجری برنامه سن کمتری دارد می‌تواند راحت‌تر با نوجوان ارتباط برقرار کند، زیرا مسائل آنان را درک می‌کند و اگر می‌گوید ما نوجوان‌ها، صمیمانه و با جان و دل این حرف را می‌زند.

گفت‌و‌گو با زبان نوجوانان

محمدرضا حیدری، کارگردان برنامه نیز در استودیوست. با گفته‌های او درباره برنامه همراه می‌شوم. حیدری به ویژه‌های تابستانه مثبت من اشاره می‌‌کند و می‌گوید: در برنامه‌های تابستان سعی کردیم برای مخاطب تنوع بصری و آموزشی ایجاد کنیم. کارگاه‌هایی مثل عکاسی، بازیگری و نقاشی برگزار شد و ما در فراخوانی از داوطلبان برای شرکت در این ورک‌شاپ‌ها دعوت کردیم. تعداد زیاد بود و با قرعه‌کشی نفرات انتخاب شده در این جلسات شرکت کردند و چکیده این کارگاه‌ها هم در برنامه پخش شد.

وی همچنین در ارتباط با معیارهای انتخاب موضوع می‌گوید: نوشتن متن‌ها براساس تحقیق و پژوهش صورت می‌گیرد. یکسری موضوعات کلی داریم که هم به دختران مربوط می‌شود و هم به پسران مثل مسئولیت‌پذیری و یکسری موضوعات هم ویژه هر کدام از این دو گروه است که در برنامه طرح می‌کنیم. حتی گاهی به موضوعات کلی هم به طور خاص برای هر دو گروه می‌پردازیم. مثلا درباره همین مسئولیت‌پذیری، دختران و مسئولیت‌های پسران را بازگو می‌کنیم.

حیدری به نوع کاربرد واژگان در این برنامه هم اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: سعی داریم واژه‌های متفاوتی به کار گیریم. کلماتی که به نوعی مختص گروه سنی نوجوان است و صمیمانه به نظر می‌رسد.

دکور این برنامه پرتابل است و قابلیت جابه‌جایی دارد. وی در ارتباط با طراحی صحنه نیز بیان می‌کند: دکور برنامه در عین سادگی طبقاتی است و با طناب بالا کشیده می‌شود؛ بنابراین اهدافمان را محقق و فضای مورد نظر را در کار ایجاد می‌کند.

رکسانا قهقرایی