دره الموت در شمال شرقی شهر قزوین با بیش از 886 کیلومتر مربع وسعت قرار گرفته است. این منطقه که سرزمینی کوهستانی و به شکل دره های پیاله شکل است ، از شمال به غرب مازندران و رامسر (روستای دو هزار و سه هزار تنکابن) از جنوب به
کد خبر: ۵۹۷۱۹
کوههای طالقان (آبیک) از جنوب غرب به ابهر و طارم سفلی محدود و منتهی می شود. این منطقه به سبب ویژگی های طبیعی و منحصر به فرد ، محل مناسبی برای جذب گردشگران است.
اقلیم دره الموت آینده ای از کوهستان های حاشیه دریای خزر یعنی آب و هوای مرطوب و نواحی کوهستانی حاشیه جنوبی رشته کوه البرز با آب و هوایی معتدل و سرد است که در ارتفاعات یخبندان طولانی مدت را نیز می توان مشاهد کرد. بارش های فراوان فصلی که گاهی سیلابی است و نیز بارش مناسب برف در زمستان که گاهی به چند متر می رسد ، منابع آبی فراوانی را در این دره به وجود آورده است.
رودهای متعدد و دریاچه های زیبای بسیاری در این دره شکل گرفته و جریان دارد. رود الموت و اندج رود در نقطه ای به نام دوآب در شاهرود که رود اصلی دره الموت است ، به هم می پیوندند و در نهایت به سفیدرود می ریزند که در پایان مسیر این رود نیز وارد دریای مازندران می شود.
این رودها در کنار چشمه سارهای فراوان و دریاچه های زیبا چشم اندازی طبیعی و باشکوه از جلوه های گردشگری را در میان دره به وجود آورده اند. در میان دریاچه های مختلف این دره ، دریاچه اوان بزرگترین و زیباترین دریاچه منطقه به شمار می آید. این دریاچه در حلقه 4 روستای اوان در بن ، زوار دشت و زرآباد و در ارتفاع 1800 متری از سطح دریا واقع شده است.
برای رسیدن به این دریاچه که از تهران 75 کیلومتر فاصله دارد، باید پس از عبور ازمعلم کلایه یک جاده 8 کیلومتری فرعی را طی کرد. این دریاچه بیش از 70 هزار مترمربع مساحت دارد و از محیط خارج خودآبی را به طور مستقیم دریافت نمی کند ، بلکه آب آن از طریق چشمه های کف دریاچه و نزولات آسمانی تامین می شود و علیان دایمی آن باعث صافی و زلالی آب دریاچه شده است.
از سرریز آب دریاچه نیز رود کوچکی تشکیل می شود که آب آن مورد استفاده کشاورزان روستاهای «کوشک» و «آیین» است. در تابستان ، این دریاچه محل ماهیگیری ، آب تنی و قایق سواری ، در پاییز مامن پرندگان مهاجر مانند قو، غاز و مرغابی است و در زمستان با توجه به برودت هوا و یخ زدن سطح آن ، این دریاچه قابلیت انجام ورزشهای زمستانی مانند اسکی و اسکیت را دارد.
در حاشیه دریاچه درختان بید ، چنار ، تبریزی ، سیب ، آلبالو ، گیلاس ، سنجد ، فندق و گردو هستند. در داخل دریاچه نیز نی و گیاهان غوطه ور در آب مانند خوشاب و چنگال آبی وجود دارند.
حیات وحش این حوزه آبخیز شامل کل و بز، پلنگ ، خرس قهوه ای ، روباه ، شغال ، گرگ ، گراز، عقاب ، فاخته ، دارکوب و امثال آن است که نسل کل و بز به دلیل شکار بی رویه و تخریب زیستگاه آنان کاهش چشمگیری یافته است . در کنار دریاچه و نزدیکی آن آبادی های متعددی وجود دارد که به سبب معماری منحصر به فردشان از جذابیت های دیگر گردشگری این منطقه به شمار می آیند.
در این منطقه خانه هایی با معماری اقلیمی بومی (سنتی) ، از مصالح خشت ، سنگ لاشه ، کاهگل و گل اندودهای رنگین خاکی رنگ ، صورتی و قرمز که از کوههای پیرامون به دست آمده با پنجره های چوبی مشبک ، ایوان و نرده های چوبی ، شبکه راهها و گذرگاه های باریک ، اصطبل و انباری ، تنورهای گلی ، تراس بندی های کوهپایه ای با منظره گلی چند طبقه (اشکوبه) و بافتی در هم پیچیده ، هماهنگ و همنوا با باغها و طبیعت کوهستانی در کناره جویبارها ، رودها و چشمه ها به وجود آمده است.
درون خانه ها ، سقف چوبی تیرپوش یا لمبه کاری ، با تاقچه و بخاری های دیواری شکل گرفته اند. در این خانه ها مردمی با فرهنگ قدیمی و کهن به نام مراغی ها یا کله بزی ها که بیشتر مردمانی پیشه ور و صنعتگر هستند و ارتباط با فرهنگ های گذشته ایرانی پیش از اسلام چون مزداییان و زردشتیان و مزدکیان دارند و نیز ریشه هایی از فرقه اسماعیلیه زندگی می کنند.
زبان ، آداب و رسومی چون طالع بینی ، دانش گیاهان دارویی که میراث فرهنگ ایران باستان است تا اندازه ای هنوز تداوم یافته و باقی مانده است.
همچنین در این روستاها یادگارهایی از هنرهای سنتی و ابزار بافندگی چون گلیم بافی و جاجیم بافی وجود دارد. صنعتگران هنرمند قزوینی از دیرباز به نوآوری و خلاقیت و ظرافت در کار صنایع دستی شهرت داشته اند.
به گونه ای که ناصرخسرو که قریب هزار سال قبل از این منطقه دیدن کرده ، راجع به صنایع دستی این مردم توضیحاتی داده است.
با آن که بسیاری از استادکاران قویدست و توانا اینک به دیار باقی شتافته اند ، اما هنوز هم فعالیت در حوزه صنایع دستی باقی و پابرجاست.
بدیهی است مسافری که از دره الموت دیدن می کند ، در کنار زیبایی های فراوان طبیعی که مشاهده می کند ، با خرید صنایع دستی می تواند خاطرات خوش سفر به سرزمین زیبایی های طبیعی را نزد خود جاودانه سازد.