فردا برای زنان روز بهتری است

در کشور ما تعداد نهادها و سازمان هایی که برای زنان کار می کنند ، کم نیست. مرکز امور مشارکت زنان ، دفتر امور زنان وزارت کشور، شورای فرهنگی اجتماعی زنان

کد خبر: ۵۸۰۲۱

، دفتر امور زنان و خانواده بهزیستی ، دهها تشکل غیردولتی ، فراکسیون زنان مجلس و... ولی نبود هماهنگی و تعامل میان دستگاه ها، موازی کاری و نداشتن سیاست و برنامه ریزی واحد موجب شده است ، اکثر طرحهای مبارزه با مشکلات زنان بدون جواب بماند. سوای اینها ، نبود نهادی متولی ساماندهی مسائل و مشکلات خانواده ، در کنار ارائه آمارهای غیر منطقی از افزایش آسیب های اجتماعی زنان که معمولا بدون کار کارشناسی و علمی صورت می گیرد بر مشکلات زنان افزوده است. طبیعی است در چنین شرایطی گفتن از مسائل و مشکلات عدیده زنان و توضیح خواستن از نهادی مثل شورای فرهنگی اجتماعی بانوان ، در یک گفتگوی چند صفحه ای نمی گنجد.
با این حال ، با منیره نوبخت ، رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان درباره طرحهای کوچک و بزرگ این شورا. مسائل مربوط به زنان و چشم انداز آینده وضعیت زنان ، در مجالی که داشتیم ، به گفتگو نشستیم:

به عنوان متولی یک نهاد فرهنگی اجتماعی زنان ، عمده ترین مسائل زنان را چه می دانید؛
مهمترین مساله در حیطه زنان این است که الگوی مشارکت و حضور و فعالیت زنان در نظام جمهوری اسلامی - که الگویی منحصر به فرد با مختصات خودش است - از طرف مسوولان در کلام و بخصوص در عمل مورد توجه قرار گیرد و بعد این پدیده محقق شده ، به خوبی به جهان معرفی شود، تا معلوم شود، نظام جمهوری اسلامی ایران در عرصه زنان چگونه می اندیشد و چگونه عمل می کند.

با وجود نظرها و سلیقه های مختلف ، چطور می توان به الگویی واحد دست یافت؛این الگوی واحد ، چطور می تواند جامع تمام نظرات و دیدگاه های مختلف باشد؛

ما باید به نگاه استراتژیک ، یا به اصطلاح امروزی ها نگاه هدفمند و نظام مند معتقد باشیم. این نوع نگاه ، با نگاهی که مبتنی بر دیدگاه ها ، نگرش ها و سلیقه های افراد است ، فرق می کند.

مثلا به نظر شما در حال حاضر نگاه ها و سلیقه های مختلف مبنای عمل مسوولان است ، یا سند مصوبی که به عنوان قانون اساسی در دست ماست؛

مبنای عمل ، قانون اساسی است و به همین دلیل ، هر قانونی در مجلس شورای اسلامی تصویب شود، وقتی به شورای نگهبان می رود ، شورای نگهبان باید مواظب باشد این قانون مغایر قانون اساسی نباشد. هدف مان هم همین بود که همه ، بخصوص مسوولان نسبت به مسائل زنان نگاه مبنایی و متحد داشته باشند.

چرا این طرح را به شورای عالی انقلاب فرهنگی بردید؛

چون باید نگاهی فراتر از قانون داشته باشیم. سیاست هایی می خواستیم که جهت حرکت استراتژیک ما را تعریف کند و بعد این سیاست ها یعنی منشور مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی ، مبنای بسیاری از اقدامات در دستگاه های مختلف اعم از قانونگذاری ، قضاییه و مجریه قرار گیرد و جامعیت این طرح در همین است.

عنوان کلی طرح چیست؛

ما از آن با عنوان حقوق و مسوولیت های زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران نام می بریم. ابتدا می گفتیم جایگاه زنان در نظام ، اما در کارهای کارشناسی رسیدیم به این که نام حقوق و مسوولیت های زنان نام مناسب تری است.

اصول اولیه این منشور چه چیزهایی است؛

در آغاز این منشور، اصول و مبانی حاکم بر آن را تعریف کردیم. طبیعی است مبانی ما برگرفته از آیات ، روایات ، نظر صریح علما و مجتهدان (به عنوان مبانی و اصول نظام) در عرصه های مختلف زندگی فردی ، خانوادگی ، اجتماعی است و بعد هر کدام از این عرصه ها را جزیی تر دیدیم ; مثلا حقوق و مسوولیت های سلامت زنان ، حقوق و مسوولیت های آموزش زنان ، حقوق و مسوولیت های مشارکت سیاسی زنان در امور حقوقی و قضایی همه ، عناوین جامع و بسیار ریز در بیش از صد بند توضیح داده شده است.

اختلاف نظرها را در امور جزیی و کلی ، چطور تعریف کردید؛

سعی کردیم در امور فقهی و حقوقی از اصول کلی و عام کمک بگیریم و در موارد جزیی که اختلاف نظر وجود دارد، به نظری استناد می کنیم که با اصول عام و کلی قابل انطباق تر یا مورد پذیرش تعداد بیشتری از علما و فقها باشد.

این طرح در چه مرحله ای است؛

منشور حقوق و مسوولیت های زنان در نظام جمهوری اسلامی با امضای رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی که رئیس جمهور است به قوه قضاییه ، مقننه و مجریه ابلاغ شده و باید از سوی مسوولان هر سه قوه مورد مطالعه قرار گیرد و به اجرا گذاشته شود.

یعنی شما از طریق همین ارتباطات محدود ، توانستید از مقبولیت این طرح توسط زنان جامعه باخبر شوید؛

درست است که نظرسنجی های ما در سطح کل کشور نبود ، ولی اکثریت زنان نمونه ما کسانی بودند که نظراتی داشتند و موضوع برایشان مهم بود.

گذشت زمان ، پیشرفت وسایل ارتباطی و سرعت رو به رشد جوامع ، خللی بر جامعیت این منشور وارد نمی کند؛ یعنی این منشور می تواند همپای تمام این تغییر و تحولات جوابگوی نیاز زنان در نظام جمهوری اسلامی باشد؛

ما به سند چشم انداز 20 ساله توجه کردیم. جایگاه ایران به طور کلی در 20 سال آینده در این سند دیده شد و طبیعی است که این جایگاه باید در هر حوره تحقق پیدا کند.
هدفگیری سند چشم انداز 20 ساله این است که ایران در خیلی از عرصه ها باید حرف اول را در منطقه بزند. پس زنان در نظام جمهوری اسلامی باید به جایگاهی برسند که در مقایسه با وضعیت زنان کشورهای منطقه جایگاه رفیع تری داشته باشند. گذشت زمان هم باید در این سند لحاظ شود، مثلا قانونی را که سال 1360 در مجلس تصویب کردیم ، در سال 1370 اصلاح می کنیم. یکی از دلایل اصلاحات ، تطبیق قانون با روند رو به رشدمان است. پس این سند باید قابلیت انطباقش را با موضوعات مطرح شده در ده ، بیست سال آینده داشته باشد.

درباره مبارزه با آسیب های اجتماعی زنان چه تدابیری اندیشیده اید؛

کاهش و مبارزه با آسیب های اجتماعی بخصوص آسیب های زنان مربوط به یک بخش نیست و تمام دستگاه ها باید به طور هماهنگ و با برنامه ریزی مشخص در این زمینه فعالیت کنند. حدود 4 ماه قبل ، سیاست های مقابله ، پیشگیری و بازتوانی زنان از آسیب های اجتماعی از سوی شورای فرهنگی اجتماعی زنان مطرح و برای تصویب به شورای عالی انقلاب فرهنگی فرستاده شد، اما تا امروز به تصویب نهایی نرسیده ، در حالی که در صورت تصویب این طرح و با برنامه ریزی جامع ، می توان تا حدودی از آسیب های زنان کاست.

درباره امنیت اجتماعی بانوان چه نظری دارید؛

اقشار مختلف ، با توجه به موقعیت اجتماعی خودشان می توانند تعریف خاصی از امنیت اجتماعی داشته باشند در این میان ، زنان به لحاظ ویژگی های جنسیتی در ارتباطات ، به امنیت و اطمینان خاطر اجتماعی خاصی احتیاج دارند و در تمام دنیا این مساله مطرح است. برخی زنان بدون توجه به رفتارهای اجتماعی ، نهادها را به طور کامل تامین کننده امنیت می دانند که این درست نیست و البته در این عرصه نهادهای اجتماعی هم نمی توانند با این بهانه که زنان خود باید محافظت و مراقبت لازم را داشته باشند، از خود سلب مسوولیت کنند.
زنان باید بدانند نوع لباس تعیین کننده نوع نگاه اجتماعی است. اگر ما نتوانیم پوشش مناسبی داشته باشیم ، نه تنها امنیت اجتماعی بلکه فرهنگ خود را در مقابل دید جوامع دیگر زیر سوال می بریم.

برای مقابله با بحث قاچاق زنان ، به چه راهکارهایی رسیده اید؛

بهره کشی و سوؤاستفاده از انسان ها در طول تاریخ مطرح بوده و در تمام دنیا، قاچاق زنان به عنوان یک پدیده مورد توجه است. در بعضی کشورها قاچاق زنان جزو بالاترین منابع درآمدی است. در دنیای امروز ، عوامل اجتماعی و فرهنگی ، اقتصاد محوری ، رشد سرمایه داری و بی بند و باری های اخلاقی سبب رشد و افزایش قاچاق زنان شده است. در ایران در چند سال اخیر عاملان قاچاق به شکل گروهی درآمده اند و این کار را جدی تر انجام می دهند. در حال حاضر در شرایطی هستیم که می توانیم این پدیده شوم را مهار کنیم.
افزایش آگاهی زنان و خانواده ها در جامعه برای پیشگیری از اغفال زنان و دختران و فراهم تر شدن زمینه هایی چون کاریابی ، تحصیل ، ازدواج و همچنین تدوین یک قانون جامع در این زمینه و توجه به ارتقای جایگاه زنان موجب بالا رفتن ضریب امنیت کشور می شود.