دوبلور، میراث‌دار گنجی گرانبهاست

به نظر شما دوبله در رسانه ملی در چه شرایطی است؟

دوبله روزهای طلایی خوبی را در این رسانه پشت سر گذاشته است، چراکه کارهای خوب و ماندگار بسیاری در آن تولید شده است؛ گرچه این روزها به دلایل مختلف آن‌طور که باید شاهد رونق دوبله نیستیم و دوبله تلویزیونی هم از این قاعده مستثنا نیست. این روزها، هنر دوبله مهجور واقع شده است و آن‌طور که باید به آن توجه نمی‌شود. بخشی از این معضل، به کارهایی مربوط می‌شود که برای دوبله در نظر گرفته می‌شوند، اما کیفیت گذشته را ندارند و همین موضوع، شرایط را برای دوبله‌های آن طرف آبی هموار می‌کند. از طرف دیگر شبکه‌هایی در تلاشند به هر طریقی شده مخاطب ایرانی را به خود جذب کنند. یکی از راهکارهای مقابله با چنین وضعی، دقت در انتخاب و خریدن کارهای تلویزیونی خارجی است و البته استفاده توام از گویندگان مجرب و جوان کنار یکدیگر تا در دوبله این کارها به بهترین کیفیت برسیم.

برخی اهالی دوبله در کنار گویندگی به تبلیغات هم روی آوردند. نظر شما چیست؟

شاید از نظر برخی‌ها خیلی سختگیرانه به نظر برسد، اما من چندان با حضور دوبلورها در عرصه تبلیغات موافق نیستم. به نظرم یک دوبلور میراث‌دار گنجی گرانبهاست؛ گنجی که حاصل سال‌ها تلاش و پشتکار عزیزانی است که دوبله را به ثمر رساندند. به همین علت، فکر نمی‌کنم چندان جالب باشد مخاطبی که مشتاق شنیدن صدای گوینده مورد علاقه‌اش است و برای آن جایگاه متفاوتی قائل است، صدای او را در یک تبلیغ تلویزیونی بشنود.

ولی خب برخی‌ گویندگان علاوه بر این که کار خود را حرفه‌ای می‌دانند، مشکلات مالی موجود در عرصه دوبله را بهانه‌ای برای حضور در این کارها می‌بینند؟

مشکلاتی که شما از آن حرف می‌زنید برای همه اهالی دوبله تقریبا به یک شکل وجود دارد. بر کسی پوشیده نیست که در این حرفه خبری از دستمزدهای آنچنانی نیست و بیشتر گویندگان به اندک دستمزدی که از این راه به دست می‌آورند، قانع هستند و به نوعی می‌کوشند با قناعت زندگی کنند. در هر حال به نظر من شأن صدای یک گوینده به مراتب بالاتر از این حرف‌هاست و آن را نمی‌توان با هیچ عدد و رقم خاصی قیاس کرد.

با این اوصاف ورود اهالی دوبله به عرصه بازیگری چه حکمی دارد؟

بازیگری و دوبله دو موضوع دور از هم نیست. به این دلیل نمی‌‌گویم که خودم در عرصه بازیگری فعالیت‌هایی داشته‌ام، بلکه شما اگر تاریخ دوبله را مطالعه کنید متوجه خواهید شد در این دو عرصه همواره رفت و آمدهایی وجود داشته است. برخی دوستان موفق بوده‌اند و برخی دیگر نه، که این هم بحث جدایی می‌طلبد. به هر حال فکر می‌کنم دوبله و گویندگی دو عنصر جدا از هم نیستند و می‌توان آنها را کنار یکدیگر پیش برد.

کدام‌یک برای شما جدی‌تر و جذاب‌تر است؟

دوبله برای من همیشه مقوله‌ای به مراتب جدی‌تر از بازیگری است، چراکه من با این حرفه وارد دنیای هنر شدم و همیشه خاستگاهم را گویندگی می‌دانم. بازیگری برای من بیشتر جنبه تجربه‌گرایی دارد و در این تجربه کردن هم گاهی موفق بوده‌ام و گاهی نه. به هر حال فکر می‌کنم آن چیزی که بتوان به حضور در آن افتخار کنم، دوبله است، چون جدا از حرفه، به آن به‌عنوان یک عشق می‌نگرم.

جالب است در کنار گویندگی‌های خاطره‌انگیزی که داشته‌اید، در نقش‌های خوبی هم ظاهر شده‌اید.

‌اتفاقا در این خصوص، خیلی دغدغه داشته‌ام، چون هیچ وقت دوست نداشتم به دلیل مسائل جانبی نظیر شهرت یا پول نقشی را بپذیرم و همین موضوع باعث شده است با وسواس بیشتری نقش‌هایم را انتخاب کنم. بظاهر این وسواس هم تا حدی جواب داده است و توانسته‌ام نظر مخاطبان را در این زمینه جلب کنم.

شنیدم این روزها در سریال «معمای شاه» محمدرضا ورزی ایفاگر نقش بختیار هستید.

بله، در کل من به ایفا کردن نقش‌های تاریخی بسیار علاقه‌مند هستم و هر وقت پیشنهادهایی از این نوع دارم، سعی می‌کنم آن را با دقت بیشتری بررسی کنم و اگر با آنچه در ذهنم دارم، تطبیق داشته باشد، فورا می‌پذیرم. در مورد نقش بختیار هم باید بگویم ظاهرا شباهت من با این کاراکتر باعث شد آقای ورزی به سراغم بیاید و زمانی که یک‌بار از آن جواب گرفت تصمیم گرفت در سریال معمای شاه دوباره آن را تکرار کند. این نقش جزو شخصیت‌های تاریخ معاصر ما محسوب می‌شود و بسیاری از مردم با نوع ادبیات و حتی حرکات او آشنایی دارند و من نیز سعی کردم در ایفای نقش، خودم را به کاراکتر اصلی نزدیک کنم. در هر حال بازی در این‌گونه نقش‌ها کار ساده‌ای نیست، چون کوچک‌ترین اشتباهی باعث می‌شود مخاطب را پس بزند.

به نظر شما مهم‌ترین شرط برای ورود و موفقیت در دوبله چیست؟

بی‌شک برای رسیدن به این جایگاه، عوامل متعددی دست به دست هم می‌دهند که در رأس آنها شناخت، عشق و علاقه است و بعد از آن، گوینده باید از صدای خوب و اثرگذاری برخوردار باشد، به‌طوری که صدای او در یادها بماند. در کنار این مسائل او باید در رشته هنر یا یکی از شاخه‌های مربوط به آن تحصیل کرده باشد، چون تحصیل قدرت خلاقیت بیشتری به فرد می‌دهد. هرچند نباید نقش مهم آموزش را در این زمینه نادیده گرفت. شما همه شاخصه‌ها را داشته باشید، اما خوب آموزش ندیده باشید، بی‌شک به موفقیت نخواهید رسید.

چرا برخی جوان‌هایی که با عشق و علاقه خاص و حتی استعداد وارد این حرفه می‌شوند، به آن سطح موفقیتی که باید نمی‌توانند دست پیدا کنند و بعد از مدتی دلزده می‌شوند؟

خیلی مهم است فردی که وارد عرصه دوبله می‌شود، از آگاهی کامل در این زمینه برخوردار باشد، با مشکلات و فراز و فرودهایی که در این حرفه وجود دارد، آشنا باشد و در ذهن خود یک تصور رویایی نسازد، چراکه بدون پیش‌شرط‌های لازم، بعد از مدتی این رویاها به واسطه مشکلات پیش‌رو نقش برآب می‌شوند و فرد عطای این کار را به لقایش می‌بخشد.

نگار حسینی