روزگاری این بنا زیباترین عالم بود
روزگاری این بنا زیباترین عالم بود هشت بهشت در شهر قدیم اصفهان تعداد زیادی بناهای حکومتی ساخته شده که در درون باغهای متعدد جای گرفته بودند.
این بنای دوطبقه دارای ویژگی های معماری متعدد و منحصر به فردی است. کاشیکاری هایی که انواع حیوانات پرنده ، درنده و خزنده بر روی طاقهای این بنا نقش بسته ، نمونه ای از هماهنگی رنگ و زیبایی معماری ایرانی اسلامی است.
این بنا در طول زمان از لحاظ کیفیت ساختمان و وضع بنا و اثر مرور زمان تغییراتی داشته است. ساختمان هشت بهشت بخشی از باغ بزرگ نقش جهان بوده که بعدا این بنا به قطعات متعدد تقسیم شد و لذا از ابتدای احداث به آن عمارت هشت بهشت ، هشت برشت و هشت در بهشت نیز نام داده اند.
شارون فرانسوی که در دوره صفویه از ایران دیدن کرده در کتاب خود می نویسد: تمامی سقفهای تالار عمارت هشت بهشت از موزاییک های بسیار عالی است.
دیوارها و جرزها، دوطبقه و دالان ها و غلام گردشهایی در اطراف آنهاست. در این دالان ها صدها مکان است که دلکش ترین و فرح انگیزترین نقاط دنیا محسوب می گردد و هر یک به وسیله منفذی که بدان نور می تابد، روشن می شود. این روشنایی متناسب با تفریحاتی است که این مکان ویژه آنها ساخته شده است.
هیچ یک از این نقاط از حیث شکل و ساختمان و تزیینات به دیگری شبیه نیست. در هر حالتی چیزی تازه و گوناگون است. چنانکه در بعضی از نجاری های متنوع و در برخی حوضها و فواره هاست که از لوله هایی که در داخل دیوارها می باشد، آب می گردند.
این تالار عجیب در حقیقت لابیرنتی است ؛ زیرا انسان در قسمت فوقانی هرجا گم می شود و پله ها چنان مخفی است که به آسانی پیدا نمی شود. قسمت پایین تا ده پا از سطح زمین از سنگ یشم و نرده ها از چوب زرنگار و قابها و چارچوب ها از نقره و جامها از بلور و آلتها از شیشه های رنگارنگ ظریف ساخته شده است.
در حال حاضر آنچه از عمارت باقی مانده بدین صورت است که بخش مرکزی بنا به صورت 4صفه ساخته شده و ایوان آن رو به شمال است. سقفی که بر فراز این بنای 4صفه استوار است ، پوشیده از مقرنس های گچی خوش رنگ و خوش طرح است.
اتاقهای طبقه اول در 4گوشه عمارت تزییناتی از گچبری و نقاشی دارند. در طبقه دوم عمارت نیز مجموعه ای از رواقها، اتاقها، طاقها و پنجره ها بر نفاست و زیبایی آن می افزاید.
این طبقه به راهروها و اتاقهای متعددی تقسیم شده که هریک تزیینات خاصی دارند. در برخی حوض آب و در بعضی بخاری های دیواری تعبیه شده اند و دیوارها را نیز آیینه های فراوان می پوشانیده اند.
بنای هشت بهشت بتدریج دچار تغییراتی شده که آخرین آن در دوره قاجاریه بوده است. میرزاعلیخان نائینی ، روزنامه نگار ناصرالدین شاه شرحی در مورد بنای هشت بهشت در این دوره نوشته که بیانگر شکل گیری تغییراتی در بنا از دوره صفویه به بعد بوده است.
وی عنوان می کند که باغ هشت بهشت به قطعه های کوچک در دوره قاجار تقسیم شده به افراد فروخته اند، به گونه ای که شاید پنجاه خانه و باغچه سرا از آن جدا شده است.
این بنا در دوران مشروطه به عنوان ملک شخصی ابوالفتح قهرمان (سردار اعظم) ثبت شده ، ولی توسط سیدضیاءالدین طباطبایی بعد از کودتای سیاه باغ ملی اعلام گردید.
بعدها دوباره این ملک دولتی اعلام شده و در سال 1343هجری شمسی به ملکیت اداره باستان شناسی اصفهان درآمد.
بنای هشت بهشت به دلیل نبود توجه ، تخریب شده و نقاشی ها و گچبری های زیبای متعددی از بین رفته اند؛ اما وجود نقوش گوناگون طلایی و کاشیهای بی نظیر و نقوش حیوانات وحشی و آیینه کاری های موجود همچنان موجب شده اند که بنای هشت بهشت یک بنای ممتاز و جذاب باقی بماند.
حسن محرابی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
