ظرفیت سریال‌های پلیسی در جذب مخاطب

سریال‌های تلویزیونی، داستان‌های ادامه‌دار را بازگو می‌کنند. این‌گونه آثار شخصیت‌های ثابتی دارند و در هر قسمت بنا به اقتضای قصه، شخصیت‌هایی به سریال وارد می‌شوند که یا تا آخر قصه می‌مانند یا بعد از مدتی از قصه می‌روند. مجموعه‌های تلویزیونی هم یک یا چند شخصیت ثابت دارند، اما شخصیت‌های مهمان حضور پررنگ‌تری در سریال‌های تلویزیونی دارند. در این گونه آثار در هر قسمت، داستان و ماجرایی جدید با شخصیت‌های گذرا برای مخاطب به تصویر کشیده می‌شود.

آثار پلیسی تلویزیون معمولا در قالب مجموعه ساخته می‌شوند. این‌گونه ساختار دست سازندگان را باز می‌گذارد تا داستان‌های متنوعی را تعریف کنند. در دهه 60 که بیشتر آثار پلیسی تلویزیون، تامینی و خارجی بودند، مجموعه‌هایی برای پخش خریداری می‌شد که شخصیت‌محور بود. یک پلیس و دستیارش، شخصیت‌های اصلی بودند و در هر قسمت ماجرایی را پیگیری می‌کردند و به نتیجه می‌رساندند. از میان این آثار که بیننده زیادی هم داشت می‌توان به مجموعه‌های کلاسیک مانند پوآرو، خانم مارپل و شرلوک هلمز اشاره کرد که شهرت جهانی دارند و بعد از انقلاب خریداری و به وسیله دوبلورهای باسابقه دوبله شدند و به پخش رسیدند؛ مردم بنا به ساختار محکم این آثار و همچنین شهرت جهانی که داشتند، آنها را به تماشا می‌نشستند. اما به مرور سر و کله مجموعه‌های دیگری هم پیدا شد که جدید بودند و قصه آنها در دنیای امروز می‌گذشت به همین دلیل مردم بیشتری را جذب می‌کرد. از این آثار می‌توان به «کارآگاه درک» و «سگ پلیس» (رکس) اشاره کرد. این مجموعه‌های پلیسی هر چند خارجی بودند، اما به مدیران تلویزیون ثابت کردند که مردم مجموعه‌های پلیسی را برای تماشا انتخاب می‌کنند تا فارغ از هر پیام و آموزشی فقط دقایقی سرگرم شوند. بنابراین می‌توان سریال‌های پلیسی را به منظور سرگرم‌سازی مخاطب هم تولید کرد.

در دهه هفتاد، نیروی انتظامی تصمیم گرفت از ظرفیت تلویزیون برای نمایش قدرت پلیس استفاده کند و جریان تولید و پخش سریال‌های پلیسی با سریال «خواب و بیدار» آغاز و در ادامه آثار خوبی در این زمینه تولید شد. مهدی فخیم‌زاده یکی از کارگردانانی است که چند سریال پلیسی خوب برای تلویزیون ساخت که هر چند به سفارش نیروی انتظامی تولید شده بود؛ اما آنقدر خوش‌ساخت و به دور از شعارزدگی بود که می‌توانست مخاطب را پای خود نگهدارد.

اکنون شبکه نوپای تماشا، پخش سریال‌های «هوش سیاه» ساخته مسعود آب‌پرور و «بی‌صدا فریاد کن» به کارگردانی مهدی فخیم‌زاده را در جدول پخش خود قرار داده است. پخش همزمان این سریال‌ها از یک شبکه که جذب مخاطب اولین هدف‌گذاری آن برای بقاست، نشان می‌دهد که این آثار مثل گذشته مشتریان خود را دارد و تلویزیون و پلیس بیشتر از قبل باید روی تولید آنها سرمایه‌گذاری کنند.

طاهره آشیانی / دبیر گروه رادیو و تلویزیون