خونریزی دستگاه گوارش را جدی بگیرید

خونریزی دستگاه گوارش بر اثر عواملی ایجاد می شود که دیواره دستگاه گوارش را تحت تاثیر قرار می دهند. علت آن می تواند یک هموروئید (بواسیر) ساده باشد، یا این اتفاق به علت سرطان دستگاه گوارش رخ داده باشد.

کد خبر: ۵۴۱۰۴

خونریزی دستگاه گوارش ، می تواند آشکار یا مخفی باشد. در فرم آشکار در استفراغ بیمار یا مدفوع او خون دیده می شود.
در نوع مخفی ، خونریزی در حد بسیار کم اتفاق می افتد و این خونریزی در مدفوع بیمار با چشم غیرمسلح دیده نمی شود و تنها از طریق آزمایش مدفوع مشخص می شود. در این موارد، چون بیمار برای مدت طولانی خون از دست می دهد و متوجه آن نیست ، ممکن است دچار کم خونی شود و علایمی مثل خستگی ، تنگی نفس و گاهی تورم پاها را از خود نشان دهد.
گاهی وجود زخمهای گوارشی باعث خونریزی می شود که با درد همراه است. در افرادی که به کولیت یا التهاب روده مبتلا هستند، ممکن است اسهال های مکرر همراه با دفع خون اتفاق بیفتد.
توصیه پزشکان به افراد 50سال به بالا آن است که به طور منظم و حداقل سالی 2 بار آزمایش های کامل شامل آزمایش مدفوع از نظر خون مخفی بدهند، تا در صورت وجود مشکل ، با تشخیص بموقع نسبت به درمان اقدام شود. هر قسمتی از دستگاه گوارش می تواند خونریزی کند.
مثلا در افرادی که دچار رفلاکس (برگشت غذا به مری) هستند، ممکن است این اتفاق در مری رخ دهد. در معده عامل خونریزی می تواند زخم یا التهاب معده به هر دلیل باشد و گاهی عفونت با باکتری هلیکوباکترپیلوری که در پوشش معده زندگی می کند، باعث خونریزی می شود.
در روده کوچک ، التهاب ناشی از بعضی بیماری ها مثل کرون ، آنژیودیسپلازی یا سرطان های روده کوچک ممکن است باعث خونریزی شود. در روده بزرگ ، بیماری کولیت اولسروز یا کرون و سرطان روده می تواند با خونریزی همراه شود.
در افراد بالای 50سال ، حدود یک نفر از هر 20نفر یا بیشتر که خون مخفی در مدفوع آنها تشخیص داده می شود، ممکن است به ضایعات سرطانی مبتلا باشند.
حدود یک نفر از هر 10نفر تا یک نفر از هر 5نفر ممکن است پولیپ داشته باشند. پولیپ ها در صورت رشد و عدم درمان استعداد تبدیل به سرطان دارند و معمولا در صورتی که بزرگتر از یک سانتی متر باشند، باعث ایجاد خون مخفی در مدفوع می شوند.
هموروئید یا بواسیر و یا شقاق مقعد هم ممکن است خونریزی هایی در مدفوع ایجاد کنند. در این میان ، نباید بعضی داروها را از یاد برد، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (مثل آسپرین ، ایپوبروفن و...) می توانند عامل خونریزی دستگاه گوارش باشند که معمولا این اتفاق در معده و قسمت ابتدایی روده کوچک رخ می دهد.
بعضی داروها در صورت وجود مشکل در پوشش دستگاه گوارش باعث خونریزی می شوند؛ مثلا اگر فردی زخم معده یا سرطان روده داشته باشد و به او داروی رقیق کننده خون مثل کومادین یا هپارین داده شود، ضایعه ای که خونریزی نداشته یا خونریزی بسیار کمی داشته ، ممکن است شروع به خونریزی شدید کند و باعث مشکل شود.
معمولا بهتر است افراد بالای 50سال ، سالی یکبار آزمایش گایاک (تست وجود خون مخفی در مدفوع) انجام دهند که این کار برای غربالگری ابتلا به سرطان است. در افراد جوان تر در صورتی این آزمایش لازم می شود که علایمی مثل کم خونی یا تغییر در الگوی دفعی داشته باشند.
فردی که قرار است آزمایش گایاک بدهد، باید چند روز پیش از آزمایش از مصرف داروهایی مثل آسپرین خودداری کند و اگر فردی به دلیل مشکلات قبلی و طبق دستور پزشک از آسپرین استفاده می کند، باید حتما پیش از آزمایش با پزشک خود مشورت کند.
روز قبل از آزمایش باید از مصرف گوشت ، مواد دارای ویتامین C و سبزی های خام که حاوی عوامل اکسیدکننده هستند، خودداری شود تا روی نتیجه آزمایش تاثیری نگذارند.
اگر نتیجه آزمایش وجود خون مخفی را نشان داد و تغییری در الگوی دفعی مثل اسهال یا یبوست وجود داشت یا فرد دچار کاهش وزن شدیدی شده است ، کولونوسکوپی انجام می شود؛ یعنی با استفاده از یک وسیله لوله ای شکل متصل به دستگاه ، پزشک درون روده را بررسی می کند و آن را کاملا مورد مشاهده قرار می دهد.
بهتر است افراد بالای 50 سال حتی در صورت منفی بودن آزمایش خون در مدفوع ، هر 10 سال یکبار تحت کولونوسکوپی قرار بگیرند. افرادی که سابقه سرطان کولون (روده بزرگ) یا پولیپ دارند، افرادی که در اعضای خانواده خود فرد مبتلا به سرطان کولون داشته اند و افرادی که بیش از 10 سال به کولیت مبتلا هستند، بهتر است هرچند سال یکبار کولونوسکوپی انجام دهند.
اگر در فردی آزمایش خون مخفی در مدفوع مثبت بود و ضمنا به کم خونی هم مبتلا شده بود و در کولونوسکوپی او هم مشکلی مشاهده نشد، از آندوسکوپی قسمتهای فوقانی روده استفاده می شود، تا مشکل پیدا شود.
در صورتی که فردی استفراغ خونی داشته باشد، یا مدفوع او به دلیل خونریزی ، تیره شده باشد، باز هم از آندوسکوپی استفاده می شود، که به وسیله یک دستگاه متصل به لوله دوربین دار، درون دستگاه گوارش مشاهده و بررسی می شود.
البته افرادی که به دلایلی از قرصهای آهن استفاده می کنند، مدفوعی تیره دارند و نباید نگران شوند. افرادی که به علایمی مثل درد، تهوع ، کاهش وزن بدون دلیل ، مشکل بلع یا سوزش سر دل به طور مکرر شکایت دارند، ممکن است طبق نظر پزشک ، آندوسکوپی شوند.
در مواردی برحسب سن بیمار و علایم بیماری ممکن است از اسکن های پزشکی هسته ای ، آنژیوگرام سی تی اسکن و یا رادیوگرافی استفاده شود.
نکته مهم آن است که اولا هر فردی با مشاهده علایم ذکر شده بدون معطلی به متخصص گوارش مراجعه کند و ثانیا افراد 50سال به بالا باید به طور منظم و تحت نظر پزشک از نظر دستگاه گوارش تحت مراقبت و کنترل باشند، تا وجود هر گونه مشکل یا بیماری فورا تشخیص داده شود و درمان مناسب صورت بگیرد.
توجه داشته باشید، حتی سرطان های دستگاه گوارش در صورت تشخیص زود هنگام ، کاملا درمان می شود و بیمار سالهای سال بدون مشکل به زندگی خود ادامه می دهد. تنها نکته ای که باید مدنظر داشته باشید، آن است که هر علامتی را جدی بگیرید و به پزشک مراجعه کنید.