من از آینه‌ها متنفرم

بحث زشتی و زیبایی از زمان‌های بسیار دور مطرح بوده است و شاید بتوان گفت فیلسوف‌هایی چون افلاطون جزو اولین‌هایی بودند که بحث هنر و زیبایی را مطرح کردند، اما روان‌شناسان معتقدند زیبایی و زشتی محصول نگرش، تصورات و برداشت‌های افراد از خودشان است.

به عبارتی دیگر کسانی که اعتماد به نفس ندارند خود را بسیار زشت می‌دانند و برعکس. به عقیده روان‌شناسان، تعریف اعتماد به نفس و به تبع آن زیبایی، از دیدگاه دو جنس زن و مرد متفاوت است. اعتماد به نفس، ویژگی‌ای است که در سنین پایین، شروع به شکل گرفتن می‌کند و در خانم‌ها زودتر شکل می‌گیرد و زودتر هم تمام می‌شود.

در دختران از هفت تا نه سالگی شروع و در پانزده تا شانزده سالگی تمام می‌شود؛ در حالی که در مردان از دوازده تا چهارده سالگی شروع می‌شود و سپس ادامه پیدا می‌کند.

معنای اعتمادبه‌نفس، هم برای خانم‌ها و هم آقایان تفاوت می‌کند تا جایی که خانم‌ها اعتماد به نفس را بیشتر در زیبایی می‌بینند و مردان در قدرت و توانمندی. برای همین است که زنان بیشتر از مردان به جای تقویت قدرت و توانمندی به دنبال انواع و اقسام جراحی‌های پلاستیک و زیبایی مثل کاشت گونه، جراحی بینی و لیفتینگ هستند، در حالی که مردان کمتر به زیبایی چهره اهمیت می‌دهند و بیشتر در باشگاه‌های ورزشی باید سراغ آنها را گرفت.

زنان دوست دارند زیباتر باشند. آنها موجودیت خود را با زیبایی محک می‌زنند، چون احساس می‌کنند با زیبایی می‌توانند موجودیت بیشتری از خود نشان بدهند. بررسی‌ها نشان می‌دهد افرادی که احساس زیبایی دارند شادابی رفتاری و جسمانی بیشتری دارند، اما باید این را هم پذیرفت که زشتی تعاریف مختلفی دارد.

همیشه نمی‌توان موردپسند همه قرار گرفت. با تغییر دیدگاه می‌توان زندگی بهتری نصیب خود کرد. افراد با نگرش منفی ضمن زشت شمردن خود سایر محاسن‌شان را نادیده گرفته و در نتیجه گردابی در ذهنشان ایجاد می‌کنند که بیشتر در محورهای منفی و ضعف‌های جسمانی خود غوطه می‌خورند.

زیبایی در یک تعریف کلی به مفهوم نظم، اندازه و تناسب است که می‌تواند با نگرش، فرهنگ و تربیت افراد ارتباط تنگاتنگی داشته باشد. جالب است بدانید در آثار بر جای مانده از ایران قدیم مشخص شده بینی عقابی زشت محسوب نمی‌شده، در حالی که در ایران امروز بیشتر کسانی که عمل بینی انجام می‌دهند بینی عقابی دارند. بنابراین تعریف زیبایی می‌تواند در اعصار مختلف تغییر کند.

همچنین عشق به زیبایی موضوعی ذاتی تلقی می‌شود و انسان زیبایی را در درون خویش می‌شناسد. انگیزه زیبایی و زشتی در درون انسان‌هاست. انسان‌ها تا حد زیادی عاشق سیرت زیبا هستند نه صورت زیبا، بنابراین هر قدر زیبایی یا زشتی بیرونی در اوج باشد باز هم انسان زیبایی درون را به زیبایی بیرون ترجیح می‌دهد.

در ده تا دوازده سالگی اگر فرد پیام‌هایی که از محیط، ازجمله خانواده می‌گیرد منفی باشد اثرات روانشناختی منفی بیشتری روی باورهای افراد نسبت به خویشتن ایجاد می‌کند. اگر خانواده گوش، بینی، قوز و سایر ایرادهای فرزند خود را مورد تمسخر قرار بدهند در شکل‌گیری اعتماد به نفس فرزند تاثیر خواهد داشت. در حالی که در این دوران توجه به زیبایی‌های فرد بسیار مهم است.

البته روان‌شناسان معتقدند تفاوت زیبایی و زشتی در شهر و روستا به همین موضوع برمی‌گردد، چون در شهرها به دلیل این که نسبت‌ها کمرنگ می‌شود و از سوی دیگر از آنجا که روابط انسانی در پرتو مناسبات مالی، اشتغال، درآمدبالا و داشتن طبقه تعریف می‌شود که این موارد دائما در حال تغییر هستند، در چنین جامعه‌ای ارزش و معیار انسانی برابر مناسبات ظاهری زندگی رنگ می‌بازد و افراد سعی می‌کنند صورت ظاهری مساله را حفظ کنند.