گفت‌وگو با دکتر علیرضا رضاییان، دبیر اجرایی سومین کنفرانس ملی سازه و فولاد

که فولاد کوبند آهنگران

انسان از گذشته دور فولاد را می‌شناخته است یا حداقل می‌شود گفت چیزی را می‌شناخته که در زبان عام بسیار محکم بوده و آن را فولاد یا قدیم‌ترها پولاد آبدیده نام گذاشته، فلزی که مظهر مقاومت و محکمی بوده است، اما امروزه ما واقعا فولاد را می‌شناسیم و می‌دانیم چیست و چه خصوصیاتی دارد و به درد چه کار‌هایی می‌خورد. فولاد دیگر فلزی خاص برای ساختن شمشیر و دیگر وسایل جنگ نیست. فولاد امروزه یکی از مهم‌ترین مصالح ساختمانی است که از آن برای ساختن سازه و بنا‌های مهم استفاده می‌شود. بنا‌های بسیار مشهوری در جهان کاملا فولادی یا با استفاده از فولاد ساخته شده‌اند و از این پس نیز ساخته خواهند شد. به دلیل همین اهمیت فولاد صنعت انجمن سازه‌های فولادی ایران سومین کنفرانس ملی سازه و فولاد را در روز‌های چهار و پنج دی در هتل المپیک تهران برگزار کرد. در زمان برگزاری این کنفرانس و نمایشگاه به سراغ دکتر علیرضا رضاییان، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد کرج، عضو هیات مدیره انجمن سازه‌های فولادی و دبیر این کنفرانس رفتیم تا بیشتر با اهداف و دستاوردهای برگزاری این کنفرانس آشنا شویم.
کد خبر: ۵۲۶۹۸۰

به نظر می‌رسد کار بشر با فولاد و صنعت آن تمام شده و دستاورد جدیدی در این حوزه قدیمی باقی نمانده که مستلزم برگزاری یک کنفرانس علمی باشد. ایده این کنفرانس از کجا آمده و به چه دلیلی این کنفرانس را برگزار می‌کنید؟

باید برای شما جالب باشد که بدانید امسال حدود 250 مقاله علمی برای شرکت در کنفرانس به دست ما رسیده است. یعنی در سال گذشته فقط در ایران حداقل 250 طرح تحقیقاتی درباره سازه‌های فولادی صورت پذیرفته که نشان می‌دهد صنعت فولاد با رشد و توسعه فناوری‌ها به روز شده و همواره موضوعی جدید برای تحقیق و توسعه در آن یافت می‌شود. در ضمن یکی از رسالت‌های انجمن‌های علمی برگزاری گردهمایی‌های علمی در حوزه تخصصی خودشان است. حوزه سازه‌های فولادی هم در کشور ما متولی به صورت خاص ندارد و تنها انجمن ما از ده سال پیش در این زمینه تاسیس شد که حالا برگزارکننده این کنفرانس است. خیلی طول کشید تا توانستیم بستر‌هایی را برای برگزاری این کنفرانس‌ها هماهنگ کنیم. ما با هماهنگی با مجموعه‌های اجرایی این کنفرانس را برگزار می‌کنیم. این کنفرانس یک بعد علمی قوی دارد و تقریبا به عنوان تنها گرد همایی شناخته می‌شود که آدم‌های فعال در این حوزه سالانه انتظار آن را می‌کشند و برای آن مقاله می‌فرستند. در ضمن مجموعه‌های صنعتی که در کنار ما هستند مجموعه‌های کوچکی نیستند که در نمایشگاه حضور دارند.

آیا هیچ کدام از مقاله‌های ارائه شده قبل یا بعد از ارسال در این کنفرانس در یک ژورنال یا پایگاه مهم علمی ارائه شده‌اند؟

بله عمده مقاله‌هایی که آمده‌اند یا ژورنالشان چاپ شده بوده یا بخشی از کار را برای ما فرستاده‌اند و کامل آن بعدا در ژورنال‌های علمی چاپ شده است. البته من عدد دقیق ندارم که به شما بگویم، اما به هر حال هر سال در این کنفرانس کار‌های آزمایشگاهی خوبی ارائه می‌شود و تلفیق کار‌های آزمایشگاهی و کار‌های تئوری زمینه مناسبی برای رشد دانش در این حوزه است.

نمونه شاخصی در ذهن دارید که تحقیقات خاص انجام شده باشد یا شرکتی که محصول خاصی ارائه کرده باشد؟

سال اول شرکت فولاد مبارکه کار تحقیقاتی در زمینه فولاد‌های پرمقاومت انجام داده بود و امسال یک شرکت تولیدی، پژوهشی بزرگ در زمینه پیچ و مهره را آغاز کرده است. پروژه‌های دیگری هم مثل تولید تیرآهن سبک فولادی توسط گروه ملی فولاد انجام شده است.

می دانید چند در صد طرح‌هایی که اینجا ارائه می‌شود وارد فاز صنعتی و رسیدن به مرحله تولید می‌شود؟

آمار دقیق ندارم، اما چون هر دو بخش صنعت و دانشگاه اینجا در کنار هم هستند چنین اتفاق‌هایی اینجا بسیار شکل گرفته است. مثلا سال گذشته مرکز تحقیقات فولاد و انجمن سازه‌های فولادی با هم همکاری مشترکی را آغاز کردند یا نمونه‌های زیادی بوده که شرکت‌ها بعد از ارائه مقاله فرد یا گروهی با آن فرد همکاری را آغاز کرده‌اند. در ارائه مقالات معمولا نمایندگان شرکت‌ها حضور دارند.

نسبت به کار‌هایی که در این حوزه در سطح جهانی انجام می‌شود خودتان چه نمره‌ای به کار‌هایی که در کشور انجام می‌شود، می‌دهید؟

ما خیلی عقب هستیم، شاید دلیلش این است که خیلی از پایه‌ای ترین استاندارد‌ها را در کشور نداریم. مثلا استاندارد‌های پیچ و مهره در کشور ما خیلی قدیمی است.

از نظر توانایی تولید چطور؟

توانایی تولیدمان نسبتا خوب است، به کار گیری دانشمان هم خوب است. تولید فولاد و بقیه مسائل هم قابل قبول است ولی هنوز یک استانداردی که بتواند این اجزا را کنار هم قرار دهد و از اجزا ترکیب صحیح و تصویر چشمنوازی بسازد وجود ندارد و هنوز خیلی با آن فاصله داریم.

یعنی شما می‌گویید فاصله زیاد بین آن چیزی که تولید علم در این حوزه محسوب می‌شود با اتفاقی که عملا در صنعت می‌افتد، وجود دارد؟

رضاییان: در سال گذشته فقط در ایران حداقل 250 طرح تحقیقاتی درباره سازه‌های فولادی صورت پذیرفته که نشان می‌دهد صنعت فولاد با رشد و توسعه فناوری‌ها به روز شده و همواره موضوعی جدید برای تحقیق و توسعه در آن یافت می‌شود

علم را نمی‌خواهم بگویم. می‌گویم ما یکسری عامل داریم که در کنار هم این سازه‌های فولادی را می‌سازند، سازه‌هایی که در شهر می‌بینید. این عوامل شامل تولیدکننده فولاد و پیچ و مهره تا الکترود جوش سازنده و نصاب هستند. اینها همه تک تک خوب هستند، اما اینها یک کل خوب را نمی‌سازند. مشکل بیشتر در این زمینه هم ابهام موجود و تفاسیر مختلف است که در زمینه اجرا وجود دارد. انجمن ما خیلی تلاش کرده که این اتفاق بیفتد و یک کل خوب در زمینه طراحی و ساخت سازه‌های فولادی به وجود بیاید، اما هنوز این اتفاق نیفتاده است.

بین طرح‌های ارائه شده هیچ وقت به طرحی برخوردید که بشود آن را در حوزه تکنولوژی رده بالا یا‌ های‌تک دسته‌بندی کرد؟

ببینید حوزه ساختمان اساسا حوزه کارهای فناورانه و‌ های‌‌تک نیست.

نه منظورم این است که مثلا برای طرح خاصی فولاد خاصی ساخته شده باشد که بسیار مقاومت بالایی داشته باشد یا سبک باشد یا هر خصوصیت ویژه دیگری. مثلا برای ساختن سازه‌های خیلی مهم در دنیا یکسری طرح‌های تحقیقاتی انجام می‌شود مصالح خاصی برای اولین بار با این طرح‌ها وارد بازار مصرف می‌شوند. چنین اتفاقی در ایران افتاده است؟

در ایران من حداقل ندیده‌ام. شاید در برج میلاد یا پل جوادیه چنین اتفاق‌هایی افتاده باشد، اما من با خبر نیستم، اما شاید وجود داشته باشد.

در حال حاضر در این کنفرانس آیا مقاله شاخصی بوده که نظر شما را جلب کرده باشد؟

مقاله‌های علمی خوبی بودند. مثلا یک طرح بسیار خوب آزمایشگاهی در ارتباط با تیر‌های لانه زنبوری وجود داشت یا کار دیگری درباره اتصالات مهاربند‌ها یا درباره بحث فولاد‌های با کاربرد بالا در صنعت پل‌سازی که طرح‌های قابل توجهی بودند.

چند شرکت در نمایشگاه شرکت کردند؟

حدود 56 شرکت که همه نوع شرکتی در بین آنها وجود دارد؛ از تولیدکننده فولاد تا طراح سازه یا سازنده پیچ مهره و الکترود جوش.

در زمینه تولید فولاد جایگاهمان در جهان چطور است؟

اساسا تولید فولاد ما بسیار خوب است و کارخانه‌ای مثل فولاد مبارکه محصولات با کیفیتی دارد. این باز هم همان بحث است یعنی ما اجزای سازه‌های فولادی را بخوبی در اختیار داریم، اما آنجا که باید آنها را کنار هم بچینیم در آن منطقه ضعف داریم.

این ضعف اجرایی است یا علمی؟

هر دو، یعنی یک جاهایی در کاربرد علم در طراحی‌ها مشکل داریم. یک جایی حتی به قوانین و استاندارد‌های موجود هم احترام نمی‌گذاریم یعنی شاید حتی به همین استاندارد‌های قدیمی هم عمل کنیم وضعمان بهتر خواهد شد.

حرف دیگری اگر مانده.

ما در کنار این ماجرا به برگزاری کارگا‌ه‌های تخصصی برای دانشجویان می‌پردازیم چون در دانشگاه این امکان وجود ندارد. مثلا کارگاه‌های جوش و... که درسش را در دانشگاه داریم برگزار می‌کنیم. براساس برنامه ریزی‌ها دانشجویان به کارخانه‌های تولید اسکلت می‌روند و سازه می‌سازند. مثلا خیلی‌ها پیچ دست نگرفته‌اند و الکترود از نزدیک ندیده‌اند، اما این کارگاه‌ها این امکان را برایشان فراهم می‌کند. ما تلاش می‌کنیم که دانشجویان با این چیز‌ها از نزدیک آشنا شوند و کار کنند. آن هم کار عملی که بسیار مفید و مهم است.

علی رنجبران / جام​جم

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها