پایان رقابت نقاشان زیر 25 سال

یکصد اثر نقاشی از 70 نقاش جوان که در رقابتی سخت از میان 2100 نقاشی از 1040 نقاش به بخش مسابقه راه یافته‌‌اند چشم به راه جمعه 28 مهر هستند تا مسافر خوش شانس سفر مطالعاتی به آلمان و هنرجویی در آکادمی هنر فابرکاستل (جایزه همیشگی نفر اول این رویداد) و نیز چهار جایزه نقدی از سوی هیات داوران به علاوه یک برگزیده آرای مردمی را بشناسند.

نکته مهم‌تر از جوایز، اقبال بلندی است که برگزیدگان این جشنواره از فردای اختتامیه می‌یابند و رقابتی که گالری‌های معتبر در نمایش و فروش آثار آنها به کار می‌بندند. وحید چمانی، طاهره صمدی‌طاری، مرتضی پورحسینی، لیلی رشیدی، سارا ابری، دانا نهداران، مهرداد لرپور، نفیسه عمران، مرضیه باقری، افشین زردین، سیاوش تصاعدیان، پونه اوشیدری، بهمن محمدی، ساغر دئیری، محمدطباطبایی همه نقاشان برگزیده دامون‌فر در سه دوره گذشته هستند که اینک آثارشان روی دیوارهای گالری‌های مهم پایتخت طرفداران بسیار یافته است و برخی از آنها در حراجی‌های معتبر کریستیز و بونامز به ترتیب رکوردهای 26 هزار دلار، 17 هزار دلار و 8 هزار دلار را به دست آورده‌اند.

ایده برپایی این رویداد به نخستین روزهای 1385 برمی‌گردد؛ سالی که یونسکو آن را سال آموزش هنر برای دهه آینده نامید و دامون‌فر را بر آن داشت تا ذیل این شعار، قدمی در گستره ملی بردارد. سیف‌الله پویاراد، مدیر دوسالانه نقاشی دامون‌فر می‌گوید: آن روزها که جوانان هنرمند مجالی برای دیده شدن نداشتند، همه تمرکز گالری‌ها به نمایش آثار بزرگان محدود بود و نقاشان جوان برای بروز توانمندی‌هایشان سکویی برای ارائه نمی‌یافتند، دامون‌فر تیرماه 1385جشنواره‌ای را به عنوان هنرهای تجسمی با چهار گرایش نقاشی، طراحی، تصویرسازی و پوستر در فرهنگسرای نیاوران راه‌اندازی کرد که شاخصه مهم آن قید سنی شرکت‌کنندگان آن یعنی جوانان زیر 25 سال بود. جالب است در آن موقع زمزمه‌هایی درباره چرایی ورود بخش خصوصی به برپایی رویدادهای هنری مطرح شده بود که در همان روزها اجرای مفاد اصل 44 قانون اساسی مبنی بر لزوم واگذاری برخی مسئولیت‌های اجرایی دولت به بخش‌های خصوصی ابلاغ شد. پویاراد ادامه می‌دهد: نخستین دوره جشنواره با استقبال 1135 هنرمند جوان مواجه شد و حضور استادانی مثل آیدین آغداشلو به عنوان رئیس شورای داوران و سیدمحمد احصایی، حسین خسروجردی، فرح اصولی، سیدمهدی حسینی و آریا اقبال‌شکوهی به عنوان داور، مهرتائیدی بر جایگاه کیفی آن زد. پس از برگزاری موفق جشنواره و درست پاییز 1385 در سایه حراج کریستیز، ناگهان قیمت آثار نقاشان ایران با ارتقای چشمگیری روبه‌رو شد که بحق جامعه تجسمی ایران را از یک خواب عمیق پراند و خون تازه‌ای به اقتصاد هنر ایران تزریق کرد. پس از این رشد قیمت‌ها، بسیاری به جشنواره دامون‌فر پیشنهاد دادند از خیر شرط سنی بگذرد و با برپایی یک رویداد حرفه‌ای، در زمینه درآمدزایی در هنرهای تجسمی هم فعال شود، اما دامون‌فر جشنواره را با همان شرط سنی و برای جوانان ادامه داد.

دومین دوره دامون‌فر سال 1387 در فرهنگسرای نیاوران و مجموعه فرهنگی آسمان در زعفرانیه و دوره سوم سال 1389 در گالری پردیس ملت برگزار شد و اینک با تغییر روش از هنرهای تجسمی به بی‌ینال تخصصی نقاشی، این دوره نیز با ریاست داوری فرح اصولی و شورای داوری فرشید مثقالی، بابک اطمینانی، رعنا فرنود و بهرنگ صمدزادگان به کار خود ادامه می‌دهد.

فرح اصولی، رئیس شورای داوران درباره تغییر گرایش جشنواره هنرهای تجسمی به بی‌ینال نقاشی می‌گوید: دنیا در همه موارد به سمت تخصصی‌شدن پیش می‌رود. دامون‌فر نیز رویدادی حرفه‌ای است و سعی می‌کند روش‌های روز بین‌المللی را رعایت کند. ما حتی در دوره سوم جای کافی برای نمایش پوسترها نداشتیم و مجبور شدیم آنها را روی یک مانیتور نشان دهیم. علاوه بر این تردیدی نیست غلبه اصلی آثار هنرهای تجسمی با نقاشی است و در کمبود رویدادهای حرفه‌ای در زمینه نقاشی، حضور تخصصی دامون‌فر در نقاشی می‌تواند موثرتر باشد.

اصولی می‌افزاید: استقبال 1040 نقاش زیر 25 سال از چهارمین دوره دامون‌فر تغییر روش ما را تائید کرد. ضمن آن‌که امیدواریم با ورود سایر بخش‌های خصوصی به برپایی رویدادهای هنری، شاهد اجرای جشنواره‌هایی مستقل در زمینه‌های تصویرسازی، پوستر و طراحی با همین شیوه و استاندارد دامون‌فر باشیم.

فرح اصولی که بتازگی اثری از او توسط موزه بسیار معتبر متروپولیتن نیویورک خریداری شده است درباره داوری در چهارمین دوره دامون‌فر می‌گوید: شاید در یکی دو دوره اول، نگاه تشویقی به آثار جوانان نقاش اولویت داشت، اما اکنون با رشد خیره‌کننده و تحسین‌برانگیز آنها و نیز ارتباط بی‌وقفه‌شان با دنیای معاصر (از طریق اینترنت) سختگیرتر و با وسواس هرچه بیشتر کارها را داوری می‌کنیم و سعی می‌کنیم آثاری به بخش مسابقه راه یابند که یکی از مولفه‌های تکنیکی یا محتوایی را بخوبی در بر داشته باشند.

سیف‌الله پویاراد، مدیر این دوسالانه دو هدف عمده را برای چهارمین بی‌ینال برمی‌شمرد: اول این‌که از روز نخست خواهان فضا و بستری شدیم که مشوق سایر بخش‌های خصوصی برای ورود به این عرصه باشد، اما تا امروز نه بستری پدید آمده نه بخش خصوصی دیگری میل به این مهم نشان داده است، لذا بر آن شدیم خودمان آستین همت را برای جلب مشارکت بنگاه‌های بزرگ اقتصادی بالا بزنیم تا شاید به مسئولان راه نوینی نشان دهیم. امیدوارم دولت و مجلس هم با اتخاذ سیاست‌هایی که در ورزش بخوبی جواب داده است مثل بخشودگی مالیاتی برای بخش‌های خصوصی که در امر هنر سرمایه‌گذاری می‌کنند این راه خطیر را هموار کنند.

پویاراد درباره رویکرد دوم نیز می‌گوید: تجربه‌های جهانی می‌گویند هر جا هنرهای تجسمی پیشرفت کرده، گالری‌هایشان پیشرفته بوده ‌است. اگر کشورهای صاحب نقاشی را بررسی کنیم، بدون تردید همه آنها را دارای گالری‌هایی می‌یابید که از قدرت مالی، هنری و نیز لابی‌های بین‌المللی بالایی برخوردارند. از این رو بر آن شدیم این نکته را به جامعه تجسمی و البته هنرمندان جوانمان متذکر و یادآور شویم. لذا در آیین اختتامیه از لیلی گلستان به پاس ربع قرن گالری‌داری تجلیل می‌کنیم تا بر اهمیت والای نقش گالری‌ها تاکید کنیم.

این تجلیل در حالی اتفاق می‌افتد که در دوره اول از آیدین آغداشلو، دوره دوم احمد اسفندیاری و دوره سوم از پرویز کلانتری تجلیل شده است.

چهارمین دوسالانه نقاشی دامون‌فر، عصر جمعه 28 مهر با معرفی برگزیدگان به کار خود پایان می‌دهد.

سجاد روشنی / گروه فرهنگ و هنر