پیامک‌های بدون پیام روابط عمومی‌ها

برای فرستنده پیام که روابط عمومی ارگانی دولتی است، اهمیت ندارد که برنامه کاری مسئولان آن دستگاه برای گیرنده پیام مهم است یا نه، چون برای یک روابط عمومی همین که در زمان ارائه گزارش عملکرد، رقمی بزرگ از پیام‌های ارسال شده در پرونده داشته باشد و مقابل رئیس و مدیر و وزیر نشان دهد که روابط عمومی فعال و به روزی است، کفایت می‌کند. بارها با صدای آمدن این پیامک‌ها از خواب پریده‌ایم، بارها هول برمان داشته که این موقع شب، پیامک چه خبر شومی برایمان آورده، بارها از بی محتوا بودن این پیام‌ها به تنگ آمده‌ایم و بارها به نشانه اعتراض، پیام رسیده را در اسرع وقت پاک کرده‌ایم، به این امید که رشته اتصال ما با این پیام‌های تحمیلی هر‌چه زودتر گسسته شود.

حتی برای بریدن از این پیوند ناخواسته با بعضی از روابط عمومی‌ها تماس گرفته‌ایم و قطع این ارتباط را خواسته‌ایم، اما صدای اعتراض ما همچون دانه برفی که به چشم برهم زدنی آب می‌شود از این گوش روابط عمومی داخل شده و از آن گوش درآمده تا باز هم داستان ارسال پیامک‌های آزاردهنده از سرگرفته شود.

مثل فروشنده‌ای که اجناس فله‌ای می‌فروشد بعضی از روابط عمومی‌ها نیز در ارسال پیامک‌های بظاهر خبری افراط می‌کنند؛ گویی که خبر از نگاه آنها کالایی است که اگر فله‌ای ارائه شود بیشتر پسندیده می‌شود.

بعضی از روابط عمومی‌های سازمان‌ها و نهادهای دولتی در حالی که برای ارسال این پیامک‌ها هزینه زیادی نیز می‌پردازند اما چون نه وقت‌شناسند و نه مخاطب‌شناس، به راهی می‌روند که آنها را از مسیر اصلی منحرف می‌کند.

رسالت اصلی یک روابط عمومی، شناساندن سازمان متبوعش به مخاطبان و ایجاد پلی ارتباطی میان این دو است اما این روزها سامانه‌های پیامکی روابط عمومی‌ها که باید پایه‌های این پل را محکم کند به تیشه‌ای شبیه شده است که با افراط در ارسال خبرهای بی‌اهمیت، ریشه سازمان را می‌زند و دافعه را جایگزین جاذبه می‌کند.

بیشتر شهروندان طعم این پیامک‌های ناخواسته را چشیده‌اند و دیده‌اند که خلاصی از دست آنها بسادگی میسر نیست، اما این فقط شهروندان عادی نیستند که در سیبل پیامک‌های تحمیلی قرار می‌گیرند چون فرهاد بشیری از نمایندگان مجلس هشتم شورای اسلامی نیز در گفت‌وگو با جام‌جم ضمن این که مایل است مردم بدانند که برخلاف باور عموم، نمایندگان مجلس در پر قو زندگی نمی‌کنند، از پیامک‌هایی می‌گوید که در روزهای عادی نزدیک به 200 بار و در مناسبت‌ها بیش از هزار دفعه برایش فرستاده می‌شود و او نیز که نماینده مردم در خانه ملت است، با این وضع کنار آمده است.

جواد هروی نماینده دیگر مجلس شورای اسلامی نیز چنین پیامک‌هایی به دستش می‌رسد، اما چون بیشتر آنها گزیده خبرهای مهم خبرگزاری‌هاست و در ضمن، تعدادشان آنقدر زیاد نیست که وادار به واکنشش کند در قبال پیامک‌های ارسالی موضعی منفی نمی‌گیرد.

افراط در هر کاری آزاردهنده است حتی اگر این افراط در ارسال پیامک باشد و در بعضی‌ها تولید خشم کند و بعضی‌ها را به بی‌اعتنایی بکشاند. به تعبیر امیرعباس تقی‌پور، از اعضای هیات مدیره انجمن روابط عمومی‌های کشور، همین که مخاطبان، صفت افراط را روی ارسال پیامک‌های یک سازمان بگذارند، معلوم است که آن روابط عمومی در امر اطلاع‌رسانی به بیراهه رفته است.

او به جام‌جم توضیح می‌دهد که وقتی یک روابط عمومی در ارسال پیام افراط کند و به خیال این‌که گامی موثر در اطلاع‌رسانی برمی‌دارد متوسل به زیاده‌روی شود، همین کار نتایجی معکوس به بار می‌آورد که با اهداف سازمانی‌اش مغایرت دارد. تقی‌پور می‌گوید: روابط عمومی‌ها باید هوشمندانه عمل کنند و در ارسال پیام‌ها به مهندسی خبر توجه کنند یعنی یک پیام با بهترین محتوا را تولید کنند و زمان مناسب برای ارسال آن را در نظر بگیرند و بدانند هر پیام، مناسب حال کدام دسته از مخاطبان است.

به گفته او این هوشمندی که نشانه‌ای از حرفه‌ای‌گری است، در بیشتر روابط عمومی‌ها وجود ندارد به طوری که آنها پیامی را که برای مسئولان درون سازمان اهمیت دارد و برای دیگران بی‌اهمیت است برای تمام مخاطبان می‌فرستند چون اغلب این روابط عمومی‌ها، مخاطبان دسته‌بندی شده نیز ندارند.

این عضو هیات‌مدیره انجمن روابط عمومی به این نقص نیز واقف است که برخی روابط عمومی‌ها برای خوشایند مدیران و ارائه گزارش عملکرد پر و پیمان به ارسال فله‌ای پیامک رو می‌آورند، به همین دلیل تاکید می‌کند که یک روابط عمومی حرفه‌ای هیچگاه برای شنیدن تعریف و تمجید، گزارش عملکرد ساختگی و واهی به مسئول بالادست ارائه نمی‌دهد و هیچ‌گاه روابط عمومی را باروابط خصوصی اشتباه نمی‌گیرد.

ارسال پیامک برای مردم چه از نوع خبری و چه از نوع تبلیغی، کار ساده‌ای است. این کار یک نرم افزار که به آن پنل می‌گویند، می‌خواهد که سازمان‌ها و ارگان‌ها حتی افراد عادی می‌توانند با خرید آن، این پنل را به صورت سالانه یا نامحدود شارژ کنند و پیامک‌های فارسی و انگلیسی خود را از این طریق ارسال کنند.

هزینه ارسال پیام فارسی از طریق این نرم‌افزار دست‌کم هشت تومان (برای بیش از یک میلیون و 500 هزار پیامک) و حداکثر 14 تومان (از 30 هزار تا 150 هزار پیامک) است. حالا اگر سازمانی دولتی در طول سال مثلا 10 میلیون پیام کوتاه ارسال کرده باشد و قیمت هر پیام نیز 14 تومان باشد مشخص می‌شود که یک سازمان در طول سال از این طریق چه میزان بودجه مربوط به اطلاع‌رسانی را هدر می‌دهد.

این پول‌ها به هدر می‌رود چون بیشتر مخاطبان از شدت کلافگی حتی پیام‌ها را باز نیز نمی‌کنند و به محض رسیدن به دستشان آنها را حذف می‌کنند؛ در حالی که فرستنده پیام می‌توانست با مدیریت هوشمندانه ارسال، از این پیام‌ها ابزاری قوی و قابل اعتنا برای اطلاع‌رسانی و هدایت افکار و رفتار مردم بسازد.

مریم خباز / گروه جامعه