اقتصاد توتون ـ روزنامه‌ای

به این همه سختی می‌ارزد؟ خیلی وقت‌ها جوان‌هایی را می‌بینی که گوشه این اتاقک‌ها نشسته‌اند، جدول حل می‌کنند و فقط به درخواست نخ‌های سیگار مشتریان پاسخ مثبت می‌دهند.

این‌که تمام اینها چقدر برای دکه‌دار نان و آب می‌شود را باید از زبان خودشان شنید. این سختی‌ها همراه کم‌خوابی‌ها و خستگی 18 ساعت کار مداوم چقدر می‌ارزد؟ اگر شما هم کنجکاو دانستن پاسخ این سوال هستید، این مطلب را بخوانید.

این روزها تورم سر از همه جا در آورده و اجازه نفس کشیدن حتی به نخ‌های سیگار هم نمی‌دهد. یارمحمدی‌، صاحب یکی از دکه‌های مرکز تهران می‌گوید بیشترین سود او از فروش سیگار است: «تنها اسم اینجا دکه روزنامه‌فروشی است. اینجا بیشتر سیگار فروخته می‌شود. مثلا هر روز صبح مشتری‌ای دارم که اولین نخ سیگارش را با فندک دکه من روشن می‌کند. برای ما هم فروش سیگار بیشترین سود را دارد. شاید برای فروش هر روزنامه چیزی حدود 40 تومان سود کنیم، اما روی هر بسته سیگار 20 درصد سود داریم که این مبلغ قابل توجه‌تری نسبت به روزنامه می‌شود.»

اگر بخواهیم فروش روزنامه‌ها را با مجلات مقایسه کنیم به نظر یارمحمدی تفاوتی ندارند. تقاضا برای روزنامه و مجلات بین مردم کم است. به طور معمول خانم‌ها بیشتر متقاضی مجلات هستند. آقایان هم معمولا متقاضی روزنامه‌ها، ‌جدول باطله‌ها و سیگارها هستند. البته باید طرفداران پروپاقرص ضمیمه حوادث را فراموش نکرد که خانم‌ها هستند.

تقریبا دیگر هر کسی می‌داند مجوز تاسیس این کیوسک‌ها را به هر کسی نمی‌دهند و تنها برخی افراد دارای شرایط خاص می‌توانند آن را اخذ کنند. حالا این که آنها بخواهند این دکه‌ها را خود اداره کنند، بفروشند یا اجاره بدهند،‌ به خودشان بستگی دارد، اما درصد بالایی از این دکه‌ها توسط افرادی غیر از آنها اداره می‌شود.

آنها این دکه‌ها را اجاره می‌دهند یا می‌فروشند. درآمد کیوسک‌های مطبوعاتی و قیمت فروش آنها به مکان این دکه‌ها بستگی دارد.

کیوسک‌هایی که در شمال یا مرکز شهر مثل چهارراه ولیعصر هستند طبیعتا قیمت‌های بالاتری دارند. قیمت این کیوسک‌ها از 20 میلیون تومان در جنوبی ترین نقطه شهر شروع می‌شود تا 60 میلیون و بالاتر.

رسولی، دکه‌دار دیگری در شرق تهران می‌گوید همه دکه‌داران زیر نظر اتحادیه کیوسک‌ها هستند. این اتحادیه فقط مجوز کیوسک‌ها را ثبت می‌کند. کیوسک‌داران بیمه نیستند و تمام سرمایه‌شان شخصی است.

طبق گفته رسولی، وقتی کیوسک‌داران چیزی حدود 500 ـ400 هزار تومان سرمایه می‌گذارند، از آن 120 ـ 100 هزار تومان سود خالص است. 40 ـ30 هزار تومان این سود از فروش روزنامه،‌ حدود 60 هزار تومان از فروش سیگار و 40 ـ30 هزار هم از فروش شارژ‌های اعتباری است.

در کل 25 درصد سرمایه‌ای که دکه‌دار می‌گذارد، سود دریافتی اوست. البته این سود در منطقه 14 بلوار ابوذر تعریف شده است و‌ هرچه به سمت شمال تهران برویم سود هم بیشتر می‌شود.

این سود بیشتر هم به دلیل موقعیت جغرافیایی دکه و میزان اجناسی است که برای آنجا خریده می‌شود. سود دکه‌های شمال تهران در ماه از 1.5 ـ یک میلیون تومان شروع می‌شود به بالا.

به نظر رسولی هر فردی می‌تواند با سرمایه‌ای حدود 20 میلیون تومان دکه روزنامه فروشی بزند. می‌تواند 10‌میلیون تومان از آن پول را بابت رهن کیوسک بدهد و 10 میلیون باقی مانده را برای خرید مواد داخل کیوسک خرج کند.

اکنون در بین مطبوعات، روزنامه‌هایی که نیازمندی‌ها دارند از استقبال خوبی برخوردارند. وقتی از او درباره چگونگی استقبال مردم از روزنامه‌ها می‌پرسیم می‌گوید: «مردم اصلا روزنامه نمی‌خوانند.

بیشتر اوقات بعضی‌ها طبق عادت، روزنامه‌ای را هر صبح می‌خرند، اما شاید غیر از خواندن تیترهایش کار دیگری انجام ندهند.

در کار ما یک سود 25 ـ 20 درصدی ثابت وجود دارد که مختص فروش روزنامه‌ها، مجلات و سیگار است. خیلی کمتر پیش می‌آید کسی از ما آدامس، پفک یا آبمیوه بخرد. خرید روزنامه و مجله هم که تکلیف‌اش مشخص است.»

این کار سختی‌های زیادی دارد مثل این‌که کیوسک‌ها آب و گاز ندارند و فقط برق دارند به همین دلیل کیوسک‌داران مجبورند در زمستان از بخاری برقی و در تابستان از کولرهایی که با برق کار می‌کنند استفاده کنند و همین باعث بالا رفتن هزینه‌های برق شان می‌شود.

تورم هم در کنار همه اینها به وضع بد اقتصادی‌شان دامن می‌زند، چون چیزی که بالا می‌رود قیمت روزنامه، سیگار و شارژ اعتباری است نه سود کیوسک‌داران.

این کیوسک‌ها اجناس خود را هر دو هفته یکبار تمدید و کسری اجناسشان را پر می‌کنند. تنها کالایی که نیاز است سه روز یکبار تمدید شود سیگار است که از تقاضای زیادی برخوردار است. شاید بهتر باشد اسم کیوسک‌های مطبوعاتی را تغییر بدهیم، شاید.