معضل دفن زباله در مازندران

مشکل جمع‌آوری و دفع و دفن بهداشتی زباله البته فقط منحصر به این استان نیست و در سال‌های اخیر گریبان تمام شهرهای کشور را گرفته و مشکلات متعددی را به‌وجود آورده است، اما سه استان شمالی کشور یعنی مازندران، گلستان و گیلان به دلیل ورود انبوه گردشگر از یک سو و شرایط اقلیمی و طبیعی آنها، شرایط بسیار حاد‌تری دارد.

انبوه زباله‌های رهاشده در سواحل،‌ مناطق کوهستانی، حاشیه جاده‌ها و روستاها و لابه‌لای درختان و در دل جنگل‌ها و حاشیه جاده‌ها، نه‌تنها زیبایی این استان‌های گردشگرپذیر را خدشه‌دار کرده و تصاویر زشتی را به نمایش گذاشته، بلکه باعث آلودگی محیط زیست و تهدید بهداشت و سلامت مسافران و شهروندان نیز شده است. ضمن این‌که ورود شیرابه این زباله‌ها که عمدتا زباله ‌تر است به رودخانه‌ها و سپس دریا‌ در سال‌های اخیر باعث افزایش آلودگی دریا و به مخاطره افتادن زندگی آبزیان شده است.

به گفته مسوولان مازندران، این استان میان این سه استان شمالی،‌ اوضاع به مراتب وخیم‌تری دارد،‌ به طوری که نه‌تنها طبیعت آن با رنگ و بوی زباله گره‌خورده، بلکه در سطح شهرهای این استان بویژه شهر ساری نیز می‌توان وجود این معضل را براحتی مشاهده کرد؛‌ مساله‌ای که مسئولان استان علت اصلی آن را کمبود جا برای دفن این زباله‌ها عنوان می‌کنند.

سیدعلی‌اکبر طاهایی، استاندار مازندران با بیان این‌که زباله‌ها همچنان معضل راه‌ها و جاده‌های مازندران است و با اعلام این‌که رییس‌جمهور از رییس سازمان محیط زیست خواسته تا به صورت ویژه موضوع زباله‌های مازندران را پیگیری کند،‌ می‌گوید: ساماندهی زباله در مازندران 60 میلیون دلار بودجه می‌خواهد تا مشکل زباله ساری و بویژه مازندران حل شود.

معاون عمرانی استاندار مازندران نیز با تائید این مشکل به جام‌جم می‌گوید: هر مکانی را که برای دفن زباله انتخاب می‌کنیم با مشکلی مواجه می‌شویم، چرا که اولا فاصله روستاها و شهرهای استان بسیار به هم نزدیک است که امکان دفن زباله را ناممکن می‌کند و ثانیا در مناطق جنگلی هم که مناطق بکری است، امکان دفن زباله وجود ندارد، بنابراین عملا زمینی برای دفن زباله باقی نمی‌ماند.

سیدعیسی هاشمی حیدری در گفت‌وگو با جام‌جم می‌افزاید: برای رفع این مشکل بحث راه‌اندازی زباله‌سوزها از یک سال پیش در کشور و بویژه استان مازندران مطرح و ساخت دو کارخانه زباله‌سوز در دو شهر ساری و نوشهر با ظرفیت تبدیل 450 و 200 تن زباله نیز مصوب شد.

وی با بیان این‌که در صورت راه‌اندازی این کارخانه‌ها عمده مشکل زباله استان حل خواهد شد،‌ تصریح می‌کند: در صورت دریافت نتیجه مثبت از فعالیت این کارخانه‌ها، در سه شهر دیگر نیز اقدام به راه‌اندازی آنها خواهیم کرد که با این کار علاوه بر تولید انرژی برق، مشکل زباله استان نیز به طور کل حل خواهد شد.

هاشمی به ورود حدود 20 میلیون گردشگر در سال به این استان نیز اشاره می‌کند و می‌گوید: متاسفانه بخشی از زباله‌های استان از طریق این مسافران در طبیعت پخش و پراکنده می‌شود که نیاز است در این زمینه فرهنگ‌سازی و اطلاع‌رسانی بیشتری شود.

وی می‌افزاید: ما حتی در حد توان سطل‌هایی را برای دفع زباله در حاشیه جاده‌ها و دیگر اماکن قابل تردد مسافران، نصب و جانمایی کرده‌ایم، اما تا فرهنگ مردم ارتقا نیابد، این معضل همچنان باقی است.

مدیرعامل سازمان همیاری شهرداری‌های مازندران نیز در این باره به جام‌جم می‌گوید: بالا بودن سطح آب‌های زیرزمینی و کم و گران‌بودن زمین به همراه کمبود درآمد شهرداری‌ها که مسئول جمع‌آوری این پسماندها هستند، کار دفن و نابودی زباله‌ها را با مشکل مواجه کرده است.

علی حجازی با بیان این‌که شهرداری به تنهایی قادر به جمع‌آوری بهداشتی و مکانیزه این زباله‌ها نیست، حل این بحران را فقط با مداخله دولت و تخصیص اعتبارات ملی امکان‌پذیر می‌داند و درباره زمان افتتاح کارخانه‌های زباله‌سوز یادآور می‌شود: در صورت نبود هیچ مانع و مشکلی، این کارخانه‌ها اواخر سال 92 به بهره‌برداری می‌رسد.

وی همچنین به ساخت یک کارخانه کمپوست در شرق مازندران با اعتبار اولیه 1.5 میلیارد تومان و با محوریت بهشهر اشاره می‌کند و می‌افزاید: این کارخانه که از 85 درصد پیشرفت فیزیکی برخوردار است و اواخر امسال به بهره‌برداری می‌رسد، معضل زباله پنج شهر بهشهر، نکا، گلوگاه، خلیل‌شهر و رستمکلا را رفع خواهد کرد.

ساخت کارخانه کمپوست در حالی در این استان مطرح و پیگیری می‌شود که کارشناسان و حتی خود مسوولان استان آن را طرح چندان کارآمدی نمی‌دانند، چراکه شیرابه خروجی این کارخانه‌ها وارد طبیعت و بویژه رودخانه‌ها و سپس دریا شده و آلودگی شدید دریا و محیط زیست را به همراه خواهد داشت.

مدیرعامل سازمان همیاری شهرداری‌های مازندران با اذعان به این نکته که فناوری کمپوست برای مدیریت زباله در جهان پیشنهاد نمی‌شود، خاطرنشان می‌کند: کارخانه کمپوست بویژه برای استان‌های شمالی ایران مناسب نیست، زیرا 70 ـ 60 درصد زباله‌های این مناطق زباله ‌تر است که در این کارخانه‌ها به شیرابه تبدیل و روانه دریا و باعث آلودگی محیط زیست می‌شود.

حجازی با بیان این‌که اما شهرداری چاره‌ای جز ساخت و استفاده از این کارخانه‌ها ندارد، یادآور می‌شود: به هر حال ورود شیرابه زباله به طبیعت ضررش کمتر از انباشت خود زباله است،‌ چراکه اگر زباله‌ها را در کارخانه کمپوست تبدیل نکنیم باید آنها را دفن کنیم و برای دفن آنها احتیاج به زمین هست که باید این زمین را با قطع درختان و صاف‌کردن جنگل‌ها فراهم کنیم.

وی با بیان این‌که بهترین راه نابودی زباله‌ها استفاده از کارخانه‌های زباله‌سوز است که نه‌تنها پسماند و شیرابه‌ای ندارد، بلکه تولید برق و انرژی نیز می‌کند، می‌گوید: اما ساخت هر کارخانه زباله‌سوز آن هم از نوع چینی آن، حدود 40 میلیارد تومان هزینه می‌برد که تامین این هزینه گزاف در توان شهرداری‌ها نیست، بنابراین باید در برخی شهرها به ساخت همین کارخانه‌های کمپوست که ارزان‌تر است، اکتفا کرد.

حجازی با اشاره به کمبود سطل زباله در حاشیه جاده‌ها، جنگل‌ها و حتی شهرهای مازندران، هزینه تهیه و نصب هر سطل زباله را 420 هزار تومان اعلام می‌کند و می‌افزاید: فقط شهر ساری اکنون به 20 هزار سطل زباله نیاز دارد، این در حالی است که درآمد شهرداری‌های استان به قدری ناچیز است که اکنون فقط بودجه پرداخت حقوق پرسنل خود را دارند و بسیاری از کارهای عمرانی خود را نیز تعطیل کرده‌اند.