در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
دیدار امشب بایرن مونیخ - چلسی در فینال لیگ قهرمانان را نزدیک به 300 میلیون نفر در سراسر دنیا تماشا خواهند کرد؛ رقمی که این دیدار را به پرتماشاگرترین رقابت باشگاهی دنیا تبدیل خواهد کرد. در این بین نباید فراموش کرد که فینالهای تماشایی این سالها هم تاثیر قابل توجهی در افزایش طرفداران این رقابتها داشته است. به بهانه فینال امشب در آلیانس آرهنا، نگاهی خواهیم داشت به 19 فینال رقابتهای لیگ قهرمانان در 20 سال اخیر:
1993؛ المپیک مارسی 1-0 میلان؛ ورزشگاه المپیک مونیخ
در آن زمان میلان آریگو ساکی را بسیاری بهترین تیم دنیا میدانستند. روسونری ستارههایی مانند مالدینی، بارهسی، فن باستن، پاپن و رایکارد را در اختیار داشت و سه سال قبل از آن قهرمان جام باشگاههای اروپا شده بود. از سوی دیگر میلانیها همه حریفانشان را تا پیش از رسیدن به فینال از پیش رو برداشته بودند در حالی که مارسی با چهار تساوی و با اختلاف بسیار کم نسبت به رنجرز توانست از مرحله گروهی صعود کند.
آمارها به نفع میلان بود اما این مارسی بود که در همان نیمه اول توسط باسیل بولی به گل رسید. این گل تا پایان باقی ماند و مارسی برای اولین بار قهرمان چمپیونزلیگ شد. البته این قهرمانی برای بندرنشینان چندان خوش یمن نبود و آنها به دلیل رسوایی تبانی در لیگ فرانسه، در فصل 94-1993 راهی دسته دوم شدند اما طرفدارانشان هیچ وقت این قهرمانی تاریخی را فراموش نکردند.
1994؛ میلان 4-0 بارسا؛ ورزشگاه المپیک آتن
روسونری برای دومین سال پیاپی به فینال لیگ قهرمانان رسید. این بار شرایط فرق میکرد و بسیاری شانس بارسای رویایی کرویف را بیشتر میدانستند اما باز هم نتیجه برخلاف آنچه همه انتظار داشتند، رقم خورد.
بارسا برای چهارمین فصل پیاپی قهرمان لالیگا شده بود و در مقابل، میلان بازیکنانی مانند بارهسی، لنتینی، کاستاکورتا و فن باستن را در اختیار نداشت. با این وجود نتیجه نهایی باعث شد تا غیبت هیچ یک از ستارههای میلان احساس نشود. شاگردان کاپلو 4-0 آبی و اناریها را شکست دادند و مارسل دسایی که سال قبل با مارسی قهرمان چمپیونزلیگ شده بود، این بار با پیراهن میلان قهرمانی در این رقابتها را جشن گرفت.
1995؛ آژاکس 1-0 میلان؛ ورزشگاه ارنست هاپل وین
دو تیم پرافتخار و قدیمی فوتبال اروپا در سال 1995 در فینال چمپیونزلیگ مقابل هم قرار گرفتند. میلان برای سومین بار پیاپی در فینال حاضر شد، در حالی که آژاکسیها به دنبال اولین قهرمانیشان در این رقابتها از سال 1973 بودند. فرانک رایکارد که بعد از پنج فصل بازی برای میلان، راهی آژاکس شده بود، در این دیدار مقابل هم تیمیهای سابقش قرار گرفت و سرانجام خود او بود که با یک پاس عالی برای پاتریک کلایورت، تک گل بازی را در دقیقه 85 پایه ریزی کرد. این اولین قهرمانی کلارنس سیدورف در لیگ قهرمانان نیز بود.
1996؛ یوونتوس 1(4)-(2)1 آژاکس؛ ورزشگاه المپیک رم
در فینال 1996 بار دیگر مدافع عنوان قهرمانی، این بار آژاکس، در یک سمت میدان قرار داشت و در سمت دیگر یکی دیگر از غولهای اروپایی، یوونتوس. راوانلی خیلی زود یوونتوس را در دقیقه 12 پیش انداخت اما یاری لیتمانن، ستاره فنلاندی آژاکس در همان نیمه اول کار را به تساوی کشاند. در نیمه دوم و وقتهای اضافه گلی به ثمر نرسید تا کار به ضربات پنالتی کشیده شود. این اولین بار از سال 1991 بود که ضربات پنالتی چهره قهرمان را مشخص میکرد. داویدز اولین پنالتی آژاکس را خراب کرد تا یوونتوسیها با خیال راحت پشت ضرباتشان قرار بگیرند و در نهایت در ضربه چهارم، تکلیف قهرمان مشخص شد و جام قهرمانی بار دیگر به ایتالیا بازگشت.
1997؛ بورسیا دورتموند 3-1 یوونتوس؛ ورزشگاه المپیک مونیخ
برای سومین سال پیاپی مدافع عنوان قهرمانی به فینال رسید و برای سومین بار پیاپی شکست خورد. یوونتوسیها در حالی در مونیخ نتیجه را به دورتموند واگذار کردند که از تیم سال قبل به مراتب بهتر بودند. در واقع بسیاری تیم سال 1997 یوونتوس را یکی از بهترین تیمهای تاریخ این باشگاه میدانستند. با قهرمانی دورتموند، پائولو سوسا هم مانند مارسل دسایی، برای دومین سال پیاپی با دو باشگاه متفاوت قهرمانی در چمپیونزلیگ را تجربه کرد.
به یاد ماندنیترین لحظه این دیدار را لارس ریکن، مهاجم جوان دورتموند رقم زد. در حالی که یوونتوسیها برای رسیدن به گل تساوی تلاش میکردند، هیتسفلد در دقیقه 70 لارس ریکن را جانشین اشتفان چاپیوسات کرد و این مهاجم جوان در اولین ضربهاش به توپ، دروازه آنجلو پروتزی را روی یک ضربه چیپ دیدنی باز کرد.
1998؛ رئال مادرید 1-0 یوونتوس؛ ورزشگاه آمستردام آره نا
رئالیها تا پیش از این دیدار 6 بار قهرمانی در جام باشگاههای اروپا را تجربه کرده و به عنوان پرافتخارترین باشگاه اروپا شناخته میشدند اما از آخرین قهرمانیشان در این رقابتها 32 سال میگذشت و در این مدت اعتبار این رقابتها به مراتب افزایش پیدا کرده بود. از سوی دیگر شاگردان لیپی برای سومین سال پیاپی حضور در فینال را تجربه میکردند و این باعث شده بود تا بسیاری شانس آنها برای قهرمانی را بیشتر بدانند اما در نهایت آنها هم مانند میلان تنها به یک قهرمانی اکتفا کردند.
در یک دیدار پر برخورد که هفت بازیکن از دو تیم کارت زرد دریافت کردند، پردراگ میاتوویچ در فاصله 20 دقیقه به پایان بازی، با عبور از پروتزی، از زاویهای بسته دروازه یوونتوس را باز کرد و قهرمانی را برای رئال رقم زد. این قهرمانی را میتوان آغاز پروژه کهکشانیسازی رئال دانست.
1999؛ منچستریونایتد 2-1 بایرن مونیخ؛ ورزشگاه نوکمپ بارسلونا
دو تیمی به فینال نوکمپ رسیده بودند که با دو قهرمانی در لیگهای داخلی، به دنبال رقم زدن یک سه گانه تاریخی بودند. یونایتدها که در نیمهنهایی به سختی از سد یوونتوس گذشته بودند، دو هافبک تاثیر گذارشان، روی کین و پل اسکولز را در اختیار نداشتند و این شانس بایرن برای پیروزی را بیشتر کرده بود. وقتی ماریو باسلر در دقیقه 6 دروازه اشمایکل را باز کرد، امیدهای باواریاییها برای قهرمانی بیشتر هم شد. شاگردان هیتسفلد دو بار هم توپ را به تیرک زدند با این وجود به نظر میرسید همان تک گل برای اولین قهرمانی بایرن در اروپا از سال 1976 کافی است. اما در ثانیههای تلف شده بازی همه چیز تغییر کرد.
کرنر دیوید بکام به رایان گیگز رسید و ضربه ضعیف او را، تدی شرینگهام در بین راه با یک شوت دقیق به گل تساوی تبدیل کرد تا همه در انتظار ادامه کار در وقتهای تلف شده باشند اما الهگنار سولسشر، در دقیقه 93 باز هم روی یک ضربه کرنر کار را تمام کرد. پیر لوئیجی کولینا، داور بازی، این دیدار را به یادماندنیترین دیدار دوران حرفهایاش توصیف کرد و کمتر کسی است که با رییس کمیته داوران فعلی یوفا هم عقیده نباشد.
2000؛ رئال مادرید 3-0 والنسیا؛ ورزشگاه سنت دنیس پاریس
بعد از مدتها دو تیم هموطن راهی فینال چمپیونزلیگ شدند. در حالی که انتظار میرفت شناخت دو تیم از یکدیگر، یک دیدار نزدیک و پایاپای را رقم بزند اما رئالیها خیلی راحت توانستند با سه گل خفاشها را شکست دهند و برای دومین بار در سه سال اخیر قهرمانی در اروپا را جشن بگیرند. رائول و فرناندو مورینتس، دو ستاره خط حمله رئال، گلهای اول و سوم تیمشان را به ثمر رساندند اما بیتردید به یاد ماندنیترین گل بازی، ضربه زیبای استیو مک منمن، ستاره انگلیسی رئال بود.
2001؛ بایرن مونیخ 1(5)-(4)1 والنسیا؛ ورزشگاه سن سیرو میلان
والنسیا برای دومین بار پیاپی به فینال رسید و این بار تیم به مراتب قدرتمندتری بود. گایزکا مندیتا، کاپیتان خفاشها، بهترین بازیکن آن فصل چمپیونزلیگ بود و او بود که در دقیقه 2 از روی نقطه پنالتی، تیمش را پیش انداخت. اما اشتفان افنبرگ، کاپیتان باواریاییها در نیمه دوم کار را به تساوی کشید. بازی تا دقیقه 120 گل دیگری نداشت تا سرنوشت این بازی به طور کامل با ضربات پنالتی رقم بخورد. هرچند پائولو سرجیو اولین پنالتی بایرن را از دست داد، اما این بایرن بود که در پایان هفتمین ضربه پنالتی جشن قهرمانی گرفت. این دومین قهرمانی اتمار هیتسفلد در لیگ قهرمانان بود.
2002، رئال مادرید 2-1 بایر لورکوزن؛ ورزشگاه همپتن پارک گلاسکو
رئالیها برای سومین بار در پنج سال به فینال رسیدند وبا توجه به اولین حضور لورکوزن در فینال، کهکشانیها از شانس به مراتب بیشتری برخوردار بودند. البته تیم آلمانی با عبور از بارسا، لیون، آرسنال، یوونتوس، لیورپول و منچستریونایتد به فینال رسیده بودند و با اعتماد به نفس کافی مقابل رئال قرار گرفتند. رائول در دقیقه 8 رئال را پیش انداخت اما این برتری تنها 5 دقیقه دوام داشت و لوسیو کار را به تساوی کشید.
لحظه سرنوشت ساز بازی در دقیقه 45 رقم خورد؛ جایی که زین الدین زیدان با یک ضربه خیره کننده روی ارسال روبرتو کارلوس، یکی از به یادماندنیترین گلهای تاریخ لیگ قهرمانان را رقم زد. ستاره فرانسوی که با یوونتوس در دو فینال شکست خورده بود، این بار با رئال جام قهرمانی را فتح کرد.
2003، میلان 0(3)-(2)0 یوونتوس؛ ورزشگاه الدترافورد منچستر
باز هم دو تیم هموطن به فینال رسیدند و این بار دیدار نهایی تمام ایتالیایی بود. یوونتوسیها با اقتدار قهرمان سری A شده بودند اما میلانیها رتبهای بهتر از چهارمی پیدا نکردند.
میلان در نیمه اول توسط شوچنکو به گل رسید اما داور بازی، مارکوس مرک، به اشتباه این گل را نپذیرفت. بازی در نهایت بدون گل به پایان رسید تا کار به ضربات پنالتی کشیده شود. در نهایت روسونری بار دیگر قهرمان چمپیونزلیگ شود. میتوان این دیدار را کسل کنندهترین فینال دو دهه اخیر دانست.
2004؛ پورتو 3-0 موناکو؛ ورزشگاه Auf شالکه آرهنا
غیرمنتظرهترین فینال ممکن. هیچ یک از دو فینالیست از چهار لیگ معتبر اروپایی، اسپانیا، انگلیس، ایتالیا و آلمان نبودند. پورتو با مورینیو با عبور از منچستریونایتد پای به فینال گذاشت و موناکو در راه رسیدن به دیدار نهایی، رئال مادرید را قربانی کرد. پورتو قهرمان چمپیونزلیگ شد تا مورینیو با اعتماد به نفس کامل پای به استمفوردبریج بگذارد. این آغاز افسانه آقای خاص در سطح اول فوتبال اروپا بود.
2005؛ لیورپول 3 (3)-(2) 3 میلان؛ ورزشگاه المپیک آتاتورک استانبول
دراماتیکترین فینال تاریخ لیگ قهرمانان؛ میلانی ها در نیمه اول با سه گل پیش افتادند تا هواداران این تیم جشن قهرمانی را آغاز کنند اما در 10 دقیقه همه چیز عوض شد. استفن جرارد با یک ضربه سر دیدنی گل اول قرمزها را به ثمر رساند. دو دقیقه بعد اسمیچر گل دوم را وارد دروازه کرد تا لیورپولیها به بازی برگردند و در نهایت ژابی آلونسو کار را به تساوی کشاند. در ادامه میلانیها چند موقعیت خوب را از دست دادند تا سرنوشت بازی در ضربات پنالتی مشخص شود. برخلاف دو سال قبل، میلانیها چندان در زدن ضرباتشان دقت نداشتند تا لیورپول بعد از سالها، بار دیگر قهرمانی در اروپا را جشن بگیرد.
2006؛ بارسا 2-1 آرسنال؛ ورزشگاه
این دیدار رویارویی زوج رونالدینیو- اتوئو با تیری آنری، ستاره فرانسوی آرسنال بود. بهترین بازیکنان دنیا که در فینال چمپیونزلیگ مقابل هم قرار گرفتند. توپچیها برای اولین بار به فینال چمپیونزلیگ رسیده بودند و البته این اولین بار بود که یک تیم از شهر لندن در دیدار نهایی این رقابتها حضور پیدا میکردند.
بسیاری بارسا را شانس اصلی قهرمانی میدانستند اما شاگردان ونگر بازی را بهتر آغاز کردند و در دقیقه 37 توسط سول کمپبل به گل رسیدند. هرچند ینس لمن در نیمه اول اخراج شد اما توپچیها تا دقیقه 76 دروازهشان را بسته نگه داشتند اما سرانجام اتوئو کار را به تساوی کشید. 5 دقیقه بعد ژولیانو بلتی از زاویهای بسته دروازه آلمونیا را باز کرد تا بارسا بعد از 16 سال بار دیگر قهرمانی در اروپا را جشن بگیرد.
2007، میلان 2-1 لیورپول، ورزشگاه المپیک آتن
بعد از دو سال، میلان و لیورپول بار دیگر در فینال چمپیونزلیگ مقابل هم قرار گرفتند و این بهترین فرصت برای روسونری بود تا انتقام شکست تلخ در استانبول را بگیرد. همه شرایط هم برای قهرمانی شاگردان آنچلوتی فراهم بود. قهرمانی آنها در سال 1994 در همین ورزشگاه رقم خورده بود و در پیروزی آنها در سال 2003 برابر یوونتوس هم یک داور آلمانی (مارکوس مرک) بازی را قضاوت کرده بود (در سال 2007، قضاوت دیدار نهایی برعهده هربرت فاندل از آلمان بود) اینزاگی در هر نیمه یک بار دروازه پپ رینا را باز کرد و اگرچه کویت در ثانیههای پایانی بازی یکی از گلها را جبران کرد اما معجزهای رخ نداد تا هفتمین قهرمانی میلان در اروپا بار دیگر در آتن رقم بخورد.
2008؛ منچستریونایتد 1 (6)-(5)1 چلسی؛ ورزشگاه لوژنیکی مسکو
آبیها که با جدایی خوزه مورینیو، فصل دشواری را پشت سر گذاشته بودند، با هدایت آورام گرانت برای اولین بار به دیدار نهایی رسیدند. کریس رونالدو با یک ضربه سر تماشایی دروازه پترچک را باز کرد اما فرانک لمپارد که هنوز به خاطر درگذشت مادرش عزادار بود، در همان نیمه اول کار را به تساوی کشید. علی رغم اخراج دروگبا، بازی در طول 120 دقیقه گل دیگری نداشت تا کار به ضربات پنالتی کشیده شود. کریس رونالدو پنالتیاش را از دست داد تا چلسی در آستانه قهرمانی قرار بگیرد اما کاپیتان جان تری ضربهاش را زیر باران مسکو به تیر کوبید تا یونایتدها به بازی برگردند. اندرسون و گیگز ضرباتشان را به گل تبدیل کردند تا فندرسار با مهار ضربه آنلکا، شیاطین سرخ را بر بام اروپا بنشاند.
2009؛ بارسا 2-0 منچستریونایتد؛ ورزشگاه المپیک رم
برای اولین بار در 10 سال اخیر، دو تیمی به فینال رسیدند که در لیگهای داخلیشان به قهرمانی رسیده بودند و این بر جذابیت دیدار افزوده بود. رقابت مسی و کریس رونالدو از این دیدار آغاز شد و تاکنون نیز ادامه دارد.
یونایتدها برای دفاع از عنوان قهرمانی پای به دیدار نهایی گذاشتند اما خیلی زود مشخص شد که کار آسانی ندارند. ساموئل اتوئو در دقیقه 10 روی فرار از سمت راست و غفلت مدافعان منچستریونایتد، با یک ضربه محکم دروازه فندرسار را باز کرد. در حالی که شاگردان فرگوسن برای زدن گل تساوی تلاش میکردند، ضربه سر مسی کار را تمام کرد. ارسال عالی ژاوی، در موقعیتی مناسب به ستاره آرژانتینی رسید تا او با یک ضربه سر دیدنی کار را تمام کند. بارسا برای دومین بار در چهار سال قهرمانی در اروپا را جشن گرفت.
2010؛ اینتر 2-0 بایرن مونیخ؛ ورزشگاه سانتیاگو برنابئو مادرید
مورینیو که با چلسی هرگز حضور در فینال را تجربه نکرد، در دومین فصل حضورش در اینتر به فینال لیگ قهرمانان رسید. او در فینال باید مقابل استاد سابقش، لوئیس فنخال قرار میگرفت که بار دیگر بایرن را به تیم اول بوندسلیگا تبدیل کرده بود. هر دو تیم با قهرمانی در لیگ و جام حذفی به دنبال تکمیل سه گانه شان بودند و در نهایت این اینتر بود که با درخشش دیهگو میلیتو، بهترین بازیکن فصل لیگ قهرمانان، جام قهرمانی را بالای سر برد. مورینیو بعد از این قهرمانی به سانتیاگو برنابئو رفت تا هدایت رئال را برعهده بگیرد اما دیگر فرصت حضور در فینال را پیدا نکرد.
2011؛ بارسا 3-1 منچستریونایتد؛ ورزشگاه ومبلی لندن
بعد از دو سال بار دیگر فرگوسن و گواردیولا در فینال چمپیونزلیگ مقابل هم قرار گرفتند؛ دیدار در ورزشگاه ومبلی برگزار میشد و شیاطین امیدوار بودند بتوانند از امتیاز میزبانی استفاده کنند. اما ستارههای آبی و اناری در سراسر بازی برتر از حریف بودند و در نهایت قهرمانی را از آن خود کردند. پدرو، مسی و ویا، سه گل دیدنی برای بارسا به ثمر رساندند تا تک گل وین رونی نتواند مرهمی برای دستهای لرزان فرگوسن باشد. (سایت گل)
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: