در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
شاید حالا که سینمای کودک آنطور که باید و شاید از جانب مخاطبان سینما مورد توجه قرار نمیگیرد بد نباشد تا از طریق تلویزیون اینگونه کمبودها را برای نسل جدید برطرف کنیم. واقعیت این است که کودکان امروزه بیش از هر رسانه دیگری پای تلویزیون مینشینند و راهاندازی شبکههای تخصصی برای آنها در همه جای دنیا مرسوم است. کودکان و نوجوانان تلویزیون را دوست دارند و حالا که شبکه 2 نیز ماموریت یافته تا حجم بیشتری از برنامههای خود را به این گروههای سنی اختصاص دهد، ضرورت ساخت سریال و فیلم مختص آنها نیز بیش از پیش احساس میشود.
موضوعی که پیرامون اینگونه فیلمها و سریالها مطرح است ساختن فیلم درباره کودکان است یا ساختن برای کودکان. باید توجه کرد که مخاطب این دو رویکرد میتواند متفاوت باشد.
فیلمهایی که برای کودکان ساخته میشود میتواند مورد توجه بزرگسالان قرار بگیرد اما آثاری که درباره کودکان ساخته میشود لزوما برای خود کودکان جذابیت نخواهد داشت. تلویزیون به فیلمهایی متاثر از هر دو رویکرد نیازمند است و بسته به مخاطبانی که دارد باید محصولات متنوعی را تولید کند.
یکی از فیلمهایی که برای کودکان ساخته شده فیلم تلویزیونی «ملاقات» به کارگردانی حجت ذیجودی و تهیهکنندگی رضا انصاریان است که جمعه گذشته از شبکه 2 سیما روی آنتن رفت. این فیلم داستان مادربزرگی را به تصویر کشید که به دلیل عارضه جسمی در بیمارستان بستری است و فرزندان و نوهها برای تبریک روز مادر مجبور میشوند به بیمارستان بیایند.
حضور نوههای کوچک این مادربزرگ در بیمارستان با توجه به مقررات خاص بیمارستانها ـ که اجازه نمیدهند کودکان براحتی وارد بخشهای مختلف آن شوند ـ اتفاقات جالبی را به همراه داشت.
تقابل حراست بیمارستان با این 4 بچه که نگران حال مادربزرگ خود بودند و مدام نقشه میکشیدند تا به نحوی خود را به اتاق مادربزرگ برسانند از بخشهای محوری این فیلم تلویزیونی بود که بر جذابیتهای این اثر افزود.
داستان این تلهفیلم اگرچه برای بزرگترها نیز حرفهایی برای گفتن داشت، اما نکته قابل توجه آن جذابیتی بود که بواسطه حضور این 4 کودک برای کودکان و نوجوانان ایجاد کرده بود.
در این فیلم، بازیگرانی چون علی اوسیوند، فرهاد بشارتی، افشین سنگچاپ و... به ایفای نقش پرداختهاند. با اینکه موضوع اصلی فیلم تلاش نوهها برای ملاقات با مادربزرگشان در بیمارستان است اما داستانهای جانبی دیگری نیز پیرامون سایر شخصیتهای این فیلم بیان شد که توانست در معرفی هرچه بیشتر این شخصیتها به مخاطب کمک کند و در نهایت در پیشبرد قصه موثر باشد.
شاید بتوان گفت فیلم تلویزیونی ملاقات از جمله فیلمهایی بود که براحتی میتوانست تمام اعضای خانواده را برای مدتی سرگرم کند و در عین حال بچهها نیز که کمتر حوصله دیدن فیلمهای بلند را دارند، از دیدن آن خسته نشوند.
با توجه به نکات مثبتی که در انتخاب موضوع این فیلم به آن اشاره شد، اما نقاط ضعفی نیز در نحوه بیان آن وجود داشت که اگر برطرف میشد با اثر شسته و رفتهتری مواجه بودیم.
شاید بد نباشد اشاره کنیم این فیلم تلویزیونی که با موضوع مادر و اهمیت حضور مادران در جمع کردن اعضای خانواده دور هم ساخته شده بود در لحظاتی که سعی داشت ضرورت دعا برای شفای بیماران را از طریق کودکان برای این گروه سنی بیان کند، میتوانست با ظرافتهای بیشتر و به صورتی غیرمستقیمتر به این موضوع بپردازد.
وجود چنین لحظاتی در فیلمهای تلویزیونی که قرار است مسائل مذهبی و معنوی را برای کودکان بازگو کند و به نوعی کارکردی آموزشی برای آنان داشته باشد باید از حالتهای نصیحتمحورانه خارج شود که البته در این فیلم به واسطه تعلیم خردسال از طریق خردسال تاحدودی رعایت شد اما بازهم به نظر میرسد که نحوه بیان نیاز به عمق بیشتری داشت تا بتوان نسبت به درونیشدن آن برای مخاطبان کودک اطمینان بیشتری پیدا کرد.
توجه به این نکات در فیلمسازی برای کودکان و نوجوانان و خصوصا توجه به دیالوگنویسی برای این گروههای سنی از جمله ظرایفی است که اگر رعایت نشود تاثیرگذاری روی مخاطبان هدف، مورد خدشه قرار میگیرد.
مبینا بنیاسدی / جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: