شنوایی بهتر با سمعک‌های نسل جدید

برخورد با افرادی که درست نمی‌شنوند، هم برای ما و هم برای خود آنها دشوار است. وقتی این افراد نمی‌توانند براحتی با اطرافیانشان ارتباط برقرار کرده و صحبت‌های آنها را بشنوند، حس بدی پیدا می‌کنند و گاه از جامعه طرد می‌شوند. سال‌های سال است که افراد کم‌شنوا از وسایل کمکی موسوم به سمعک برای افزایش قدرت شنوایی خود استفاده می‌کنند. در نقطه مقابل، خیلی از افرادی که می‌شناسیم، با وجود ضعف در سیستم شنوایی خود از به کار بردن سمعک خودداری کرده و به خاطر استفاده از آن خجالت می‌کشند.

کد خبر: ۴۶۸۴۶۶

در واقع سمعک وسیله کمکی و تقویتی بسیار خوبی است که می‌تواند ضعف در شنوایی را برطرف کرده و به حضور فعال فرد در جامعه کمک کند. این وسیله کوچک صداهای اطراف را تقویت می‌کند. البته همیشه هم پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها نیستند که احتیاج به سمعک پیدا می‌کنند. امروزه با توجه به این که جوانان به دلیل شور جوانی و البته بی‌احتیاطی، موسیقی را با صدای بسیار بلند گوش می‌کنند، احتمال کاهش شنوایی در این گروه زیاد شده و نیاز به استفاده از سمعک و سایر وسایل کمکی شنوایی در آنها افزایش می‌یابد. ما در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که انواع سر و صداهای غیرمتعارف همچون صدای بلند ماشین‌ها، محیط‌های کاری پر سر و صدا و... به وفور وجود دارد. بنابراین به طور طبیعی با افزایش سن کاهش شنوایی به سراغمان می‌آید.

شایع‌ترین نوع کاهش شنوایی تحلیل عصب شنوایی است که از هر 4 نفری که بالای 65 سال دارند، یک نفر را درگیر می‌کند. این عارضه معمولا بر اثر سر و صدای زیاد، بیماری یا عفونت ایجاد می‌شود که هرکدام از اینها قادر است به اعصاب کنترل‌کننده شنوایی یا سلول‌های مویی داخل گوش که به انتقال صداها کمک می‌کنند، آسیب وارد کنند. نوع دیگری از کاهش شنوایی نوع هدایتی نامیده می‌شود که بر اثر تولید جرم یا مایعات بیش از حد داخل گوش، بر اثر عفونت گوش یا سوراخ شدن پرده صماخ ایجاد می‌شود. برخی از افراد هم ترکیبی از 2 نوع بیماری را دارند که منجر به کاهش شنوایی در آنها می‌شود. بیماری هدایتی شنوایی گوش اغلب با دارو یا جراحی قابل درمان است، ولی کاهش شنوایی ناشی از آسیب اعصاب عموما قابل برگشت نیست و همین می‌تواند دلیل پیدایش سمعک در عالم پزشکی باشد. تمام سمعک‌های کمکی شامل بخش‌های یکسانی برای انتقال صداها از محیط به داخل گوش است. سمعک‌ها انواع مختلفی دارند که در اندازه و روش قرارگیری در گوش متفاوت هستند. برخی با اندازه کوچکی که دارند براحتی داخل مجرای گوش قرار گرفته و دیده نمی‌شود. سایر مدل‌های آن تا حدودی داخل مجرا قرار می‌گیرد. لازم به ذکر است که هر چه اندازه سمعک کوچک‌تر باشد، قدرت انتقال صدا کاهش می‌یابد.

سمعک از ابتدا تاکنون

دهه 1970 بود که نخستین نسل سمعک‌های آنالوگ برای جبران کاهش شنوایی روانه بازار شد. این وسیله به گونه‌ای تعبیه شده بود که فرد قادر بود با دکمه کنترل صدایی که روی آن قرار داشت، نسبت به محیطی که در آن قرار می‌گیرد صدا را کم و زیاد کند. مدل‌های بعدی ساخته شده سمعک‌های آنالوگ به طور کامپیوتری برنامه‌ریزی شده‌ بودند ولی از لحاظ کاهش صداهای محیطی محدودیت داشتند و تا حدودی پیچیده‌تر از انواع اولیه آنها بوده و متخصص قادر خواهد بود بیش از یک برنامه را روی آن ایجاد نماید مانند تنظیمات همیشگی و تنظیمات مخصوص محیط‌های شلوغ و پر سرو صدا. امروزه کمتر از 10درصد از افراد از این نوع سمعک‌ها استفاده می‌کنند.

جدیدترین نسل سمعک‌هایی که در سال‌های اخیر تولید شده‌اند از نوع دیجیتالی و قابل برنامه‌ریزی از طریق کامپیوتر بوده و بیمار براحتی می‌تواند با استفاده از آن مشکل شنوایی خود را برطرف کرده و در زمان واکنش، پاسخ مناسبی ارائه دهد. سمعک‌های دیجیتالی معمولا از یک میکروفن، گیرنده، باتری و تراشه کامپیوتری تشکیل شده‌اند. اصول کار سمعک‌ها به این طریق است که صداها از میکروفن دریافت شده و پس از تبدیل به سیگنال‌های الکتریکی و تقویت آنها، صداها با کیفیت قابل قبولی از طریق گیرنده به گوش فرد می‌رسند.

نسل جدید سمعک‌ها از نوع دیجیتالی و قابل برنامه‌ریزی از طریق کامپیوتر بوده و بیمار براحتی می‌تواند با استفاده از آن مشکل شنوایی خود را برطرف کند

جدیدترین نوع سمعک دیجیتالی که تولید شده برای افزایش دقت در کیفیت و شفافیت صدا دارای 16 باند 3‌لایه، صدای بم و سطح متوسط صداست و از طریق برنامه‌ریزی کامپیوتری می‌توان آن را تا بیش از 16 باند برنامه‌ریزی کرد. مطالعات گسترده به اثبات رسانده که میکروفن هدایتی در تقویت فهم صداها در محیط‌های پر سر و صدا بیشترین کاربری را دارند. سمعک‌هایی که تاکنون تولید شده، قابلیت حذف کامل صداهای اطراف و پس‌زمینه را ندارد، ولی سمعک‌های نسل جدید تا حد زیادی توانسته این خلاء را پر کرده و صداهای مزاحم محیطی را تا حد زیادی کاهش دهد و شفافیت صدای دریافتی از این سمعک‌ها واقعا شگفت‌آور است. سمعک‌های دیجیتالی به نوعی توسط تراشه کامپیوتری تعبیه‌شده درون آنها، صداهای ورودی را به کدهای دیجیتالی تبدیل و سپس آنها را تجزیه و تحلیل کرده و سیگنال فرستاده شده را طبق نیاز فرد و از طریق نگاره شنوایی مشخص می‌کند و تطبیق می‌دهد. آن گاه سیگنال‌ها به امواج صوتی تبدیل شده و به گوش می‌رسد. نتیجه این عمل شنیدن صدایی خواهد بود که شدت آن نسبت به کم‌شنوایی فرد است.

ابزار کمک شنوایی در شکل و شمایل مختلف

بسته به مکانی که سمعک قرار می‌گیرد، اندازه آن متفاوت است. اگر شدت کاهش شنوایی خیلی پایین است، به اندازه بزرگ‌تری از سمعک برای شنیدن بهتر صداهای محیط نیاز است.

سمعک داخل گوشی: این نوع سمعک کاملا داخل گوش خارجی قرار گرفته و در کم‌شنوایی‌های خفیف تا شدید به کار می‌رود. از جنس پلاستیک ساخته شده و جرم گوش و شستشوی گوش می‌تواند به آن آسیب وارد کند. اندازه کوچک این سمعک مشکلات تنظیمی و بازخوردی ایجاد می‌کند. این سمعک فاقد دکمه کنترل صدا و میکروفن هدایتی است.

سمعک پشت گوشی: این نوع سمعک دارای یک جلد پلاستیکی است که پشت لاله گوش گذاشته می‌شود و یک قالب هم دارد که درون گوش خارجی قرار می‌گیرد. این دستگاه صداها را گرفته، تقویت کرده و صدای تقویت شده را به گوش داخلی منتقل می‌کند. در کم‌شنوایی‌های خفیف تا عمیق به کار می‌رود. این نوع سمعک قابلیت اتصال به تلفن همراه را دارد و فرد می‌تواند مستقیما صداها را از گوشی خود بشنود.

سمعک داخل کانالی: این نوع سمعک به شکل و اندازه کانال گوش ساخته شده و برای کم‌شنوایی خفیف تا نسبتا شدید به کار می‌رود. نوعی از سمعک داخل کانالی که کاملا داخل مجرا قرار می‌گیرد و تقریبا پنهان است، از طرفی تنظیم و خارج‌کردن آن از گوش کمی دشوار است. این نوع سمعک از پرطرفدارترین نوع سمعک‌ها محسوب می‌شود.

سمعک کاملا داخل کانالی: این نوع سمعک در یک قالب بسیار کوچک تعبیه شده است و به طور کامل داخل کانال گوش قرار می‌گیرد و گیرنده هم در داخل کانال جای می‌گیرد که کاملا نامرئی است. این سمعک به خاطر اندازه کوچکی که دارد برای کم شنوایی‌های شدید اصلا مناسب نیست.

سمعک جیبی: این سمعک به گونه‌ای ساخته شده که سیستم کنترل شامل میکروفن و تقویت‌کننده داخل یک محفظه قرار گرفته و صداها از طریق گیرنده‌ای که به وسیله سیم به سمعک وصل شده، به داخل گوش هدایت می‌شود. این سیستم کم‌شنوایی‌های متوسط و عمیق را پوشش داده و بیشتر در افرادی که کم‌شنوایی شدید دارند و به سایر سمعک‌ها پاسخ نمی‌دهند، استفاده می‌شود.

سمعک عینکی: این نوع سمعک ظاهری کاملا شبیه عینک دارد و تمام سیستم آن شامل میکروفن، گیرنده و تقویت کننده درون دسته‌های عینک قرار می‌گیرد و می‌توان در کم‌شنوایی‌های خفیف تا شدید از آن بهره گرفت.

سمعک CRT: ظاهر این سمعک‌ بسیار شبیه سمعک پشت گوشی است و گیرنده کاملا داخل کانال گوش قرار می‌گیرد، ولی در این نوع، سیمی بسیار نازک جایگزین لوله وصل‌شده به سمعک پشت گوشی شده است که آن را از لحاظ ظاهری قابل قبول کرده و می‌توان با خیال راحت از آن استفاده کرد. در این نوع سمعک که به طور دیجیتال کار می‌کند، چون گیرنده مستقیم داخل کانال گوش قرار می‌گیرد، صداهای تقویت شده توسط سمعک پس از رسیدن به گیرنده به طور مستقیم به گوش می‌رسد. بنابراین صداها با کیفیت بالا شنیده می‌شود. علاوه بر این، در این سمعک از سیستم open fit استفاده شده که گیرنده پس از قرار گرفتن در داخل کانال گوش، آن را مسدود نکرده و کانال گوش را باز نگه می‌دارد که بهترین حالت در کم‌شنوایی‌هایی با شدت بالا محسوب می‌شود. سیستم open fit از جدیدترین سیستم‌هایی است که در سمعک‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد و اگر فردی دچار کم‌شنوایی شدید است می‌تواند با این سیستم ضعف خود را جبران کند. به عبارتی این سیستم اجازه می‌دهد صداهایی با فرکانس پایین یا متوسط، با فرکانس طبیعی به گوش برسد.

برای انتخاب بهترین نوع سمعک متناسب با کم‌شنوایی حتما با پزشک مشورت کنید و خودسرانه اقدام به خرید سمعک نکنید چرا که پزشک باید با انجام سنجش‌های شنوایی و اندازه‌گیری میزان کم‌شنوایی شما، سمعک متناسب با شنوایی شما را تجویز نماید.