به طور کلی سوگ بعد از سقط میتواند بشدت سوگ از دست دادن یکی از اعضای خانواده باشد. 40 درصد خانمها بعد از سقط دچار علائم غم و اندوه، اشتیاق به داشتن بچه از دست رفته، تمایل به صحبت راجع به احساس فقدان و اختلالات خواب میشوند. احساس گناه و سرزنش خود نیز میتواند در مادر وجود داشته باشد. سقط معمولا ناگهانی و غیرمنتظره است. معمولا کسی با فرد همدردی زیادی نمیکند و مراسم سوگواری که به رفع سوگ کمک میکند، برگزار نمیشود. معمولا اطرافیان به جای شنیدن غصههای فرد و درک احساسات او با گفتن اینکه چیز مهمی نبود یا «هنوز بچهای وجود نداشت که برایش غصه بخوری» فرصت ابراز هیجانات منفی را از فرد میگیرند و همه اینها به تشدید علائم سوگ دامن میزند. از طرفی واکنش افراد مختلف نسبت به استرس متفاوت است و تحمل سقط در برخی راحتتر از سایرین است. از جمله ریسکفاکتورهایی که ممکن است همراه با علائم شدیدتر باشد شامل حاملگی اول، سابقه ناباروری، سقطهای مکرر قبلی، عدم حمایت خانواده و سابقه اختلالات روانپزشکی میشود.
گاهی انجام سونوگرافی قبل از سقط باعث میشود تصویر واضحتر و ملموستری از جنین در ذهن مادر شکل بگیرد و رابطه عاطفی قویتری برقرار شده و پس از سقط بر احساس ناراحتی مادر بیفزاید.
علائم سوگ میتواند بعد از یکی دو هفته برطرف شود، ولی ممکن است ماهها و حتی یکی دو سال به طول بینجامد و در موقعیتهای خاص مثل زمان تعیینشده برای وضع حمل، سالگرد سقط یا حاملگی بعدی این احساسات دوباره برای مدت کوتاهی زنده شود. سوگ حتی میتواند در همسر و سایر اعضای خانواده رخ دهد؛ ابتلا به افسردگی و اضطراب نیز پس از سقط ناشایع نیست.
چه باید کرد؟
برای کاهش تاثیرات روانی سقط نیاز به حمایت پزشکان و خانواده است. پزشکان باید تا آنجا که ممکن است به بیمار اطلاعات دهند و اگر علتی برای سقط وجود داشته او را از آن مطلع کنند. همچنین ابهامات وی را در مورد شانس بارداری بعدی برطرف کنند. اطمینانبخشی پزشکان به بیمار و خانواده بسیار سودمند خواهد بود. همچنین توضیح امکان تجربه علائم سوگ، فرد و خانواده را برای گذراندن این دوره یاری میدهد. اگر علائم سوگ شدید بود یا منجر به افسردگی و اضطراب شد مراجعه به روانپزشک برای درمانهای دارویی و غیردارویی توصیه میشود.
خانواده نیز باید با بیمار همدردی کرده و به وی اجازه بیان نگرانیهایش را بدهند. گاهی لازم نیست در موقع شنیدن اندوه یک نفر حرف خاصی بزنیم. سکوت، شنیدن صحبتهایش و فشردن دست او کمک بزرگی است که ارزش آن غیرقابل توصیف است.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر