چوپان دروغگو به کمک کشاورزی می‌آید

ماجرا به گیاهان و شته‌ها و دشمنی دیرین آنها مربوط می‌شود که نوعی رقابت و زورآزمایی تسلیحاتی بین 2 طرف را تداعی می‌کند. زمانی که شته‌ها حمله‌ور می‌شوند، گیاهان فقط به تحمل و تماشا بسنده نکرده و به تهاجم دشمن عکس‌العمل نشان می‌دهند. گیاهان با «فریاد شیمیایی» که از خود منتشر می‌کنند برای کمک طلبیدن پیام می‌فرستند. وقتی نیروی کمکی در هیات اسکادران کفشدوزک‌ها یا سایر شکارچیان شته‌ها از راه می‌رسند، شته‌ها نیز با توسل به تاکتیک دفاعی مشابهی آژیر خطر شیمیایی خودشان را به صدا درآورده و پخش و پلا می‌شوند تا به چنگ دشمنان نیفتند.

حالا اگر همین سلاح شته‌ها به دست گیاهان بیفتد و گیاهان بتوانند مثل چوپان دروغگو مرتبا زنگ خطر شته‌ها را به صدا درآورند چه اتفاقی می‌افتد؟ شته‌ها بالاخره این هشدار خطر را نادیده گرفته و دیگر پراکنده نمی‌شوند که همین بی‌اعتنا ماندن به قیمت تبدیل شدن آنها به شکاری سهل و راحت برای کفشدوزک‌ها تمام خواهد شد. بیشتر شته‌ها زمانی که ماده‌ای شیمیایی موسوم به EBF را ردیابی می‌کنند، احساس خطر کرده و زود از مهلکه فرار می‌کنند. شته‌ها این ماده شیمیایی را زمانی که بیم حمله دشمن می‌رود آزاد می‌کنند تا سایر همنوعان خود را از خطر آگاه کنند. دست بر قضا ردیاب برخی از شکارچیان شته‌ها نیز روی همین سیگنال تنظیم و قفل شده است یا مثل قضیه انتشار خون در آب که کوسه‌ها را بیشتر جذب می‌کند، انتشار این ماده شیمیایی از شته‌ها نیز باعث هدایت دشمنان آنها می‌شود.

مهندسی اصلاح نباتات نیز تلاش کرده این نظام هشدار را دستکاری کرده و گیاهانی پرورش دهد که مداوم و به دروغ فریاد کفشدوزک‌ها آمدند را سر می‌دهند تا نسلی از شته‌های بی‌اعتنا به این پیام دروغین را بار بیاورند؛ شته‌هایی که دیگر با دریافت ماده شیمیایی EBF نمی‌ترسند و فرار نمی‌کنند و طعمه سهل‌الوصولی برای شکارچیان و از آن جمله کفشدوزک‌ها می‌شوند. پژوهشگران دریافته‌اند که شته‌ها تنها طی 3 نسل EBF بی‌اعتنا می‌شوند. البته مادر طبیعت از قبل این تکنیک را با سیب‌زمینی آزمایش کرده است و برخی گونه‌های گیاهی از جمله سیب‌زمینی می‌تواند EBF را تولید کند که در میان ارقام مختلف، مقادیر متفاوتی دارد.

اصلاح گیاهانی که ماده شیمیایی EBF را تولید می‌کنند می‌تواند به حال کشاورزی و اقتصاد آن سودمند باشد، چون که باعث پرورش شته‌های بی‌تفاوتی می‌شود که زمان فرار واقعی را تشخیص نمی‌دهند و به سهولت شکار می‌شوند، اما سودمندی راه‌اندازی چنین مبارزه زیستی و قربانی کردن شته‌ها به خاطر خسارت مستقیم این آفت نباتی به گیاهان نیست، بلکه بیشتر به خاطر آن است که شته‌ها مهم‌ترین ناقل بیماری‌های ویروسی گیاهان به شمار می‌روند.