غرب، مشکلات روسیه را بزرگنمایی می کند

شاید بتوان مهم‌ترین دلیل این کاهش آرا را در وضعیت اقتصادی روسیه دید. انتظار مردم روسیه از پوتین این بود در 4 سالی که وی نخست‌وزیر بود وضعیت اقتصادی کشور بهتر شود؛ اما با وجود این‌که قیمت نفت وگاز افزایش پیدا کرده بود وضعیت اقتصادی روسیه بهبود پیدا نکرد و حتی می‌توان گفت بدتر از 4 سال قبل شده است. دلیل اصلی آن هم بیشتر ناکارآمدی اقتصادی در روسیه امروز است. به گونه‌‌ای که هزینه سرمایه‌گذاری بالا، بازده سرمایه کم و امید به آینده نیز کم شده است. لذا به خاطر سیاست‌های دولت سرمایه‌گذاران و سرمایه‌ها از کشور فرار می‌کنند. طبق آمار رسمی بانک مرکزی در 18 ماه گذشته بیش از 60 میلیارد دلار از روسیه خارج شده است. در این بین هر چند روسیه ذخایر ارزی بالایی دارد و چهارمین کشور دنیا در این حوزه و دارای 500 میلیارد دلار ذخیره ارزی است، اما این سیستم نتوانسته خود را با اقتصاد دنیا همگام کند و از چین نیز بسیار عقب‌تر است.

حزب روسیه عادل به رهبری میرونف (که در اردیبهشت از ریاست سنا مجبور به کناره‌گیری شد) و رائی که این حزب نیز آورده نشان‌دهنده این است که مخالفان پوتین آرای خود را به سمت روسیه عادل و حزب کمونیست سوق داده‌اند، نه احزاب راستگرا.

یکی از دلایل افزایش آرای حزب کمونیست روسیه ناشی از آن است که بیشتر مخالفان حزب روسیه واحد آرایشان را به سمت حزب کمونیست برده‌اند. در این بین هر‌چند هواداران حزب کمونیست روسیه به طور سنتی افرادی سن‌بالا و کسانی هستند که در رویای شوروی سابق بوده و منتقد سیاست نزدیک شدن روسیه به غرب هستند ولی در انتخابات این دوره مشخصا افرادی که به طور سنتی به روسیه واحد رای می‌دادند، آرایشان را به سمت کمونیست‌ها برده‌اند.

باید توجه داشت‌ تظاهرات‌های اخیر در روسیه زنگ خطری برای حزب روسیه واحد بود، اما رسانه‌های گروهی غرب هم تلاش در بزرگنمایی آن داشتند. آنها به گونه‌ای رفتار می‌کردند که گویا تقلبی بزرگ در روسیه رخ داده است. در حالی که واقعیت آن است که چنین تقلب بزرگی نبوده و از نگاه سازمان‌های بی‌طرف ناظر تقلب محدودی رخ داده است، اما آنقدر وسیع نبوده است که نتایج را تحت تاثیر قرار دهد. ضمن این‌که فاصله حزب اول یا حزب روسیه واحد با 238 کرسی با حزب کمونیست که 90 کرسی کسب کرد بیش از 2 برابر است. یعنی چنین تقلب بزرگی نمی‌تواند شکل گیرد. نکته دیگر آن که نظرسنجی‌ها هم تقریبا نتایج 4 حزب واردشده به پارلمان را تایید می‌کنند. مشکل نظام انتخاباتی روسیه آن است که اجازه نداد مخالفان وارد بازی رقابت شوند و 7 حزب مخالف نتوانستند در انتخابات به نتایجی دست یابند. مثلا اگر به حزب جبهه آزادی مردم به رهبری کاسیانف (نخست وزیر سابق در دوران قبلی پوتین) یا آقای نمتسف اجازه شرکت در رقابت انتخاباتی داده می‌شد فضای انتخابات شفاف‌تر و آزادتر و قطعا انتقادها هم کمتر بود.

در روسیه کنونی جریان ملی‌گرایی به آن معنی که دنبال احیای اقتدار روسیه در دوران روسیه تزاری و شوروی سابق باشد در حزب لیبرال دموکرات، حزب میهن‌پرستان روسیه و حزب آرمان درست دیده می‌شود. در این بین، این گرایش در بخش‌هایی از حزب روسیه واحد هم دیده می‌شود. بنابراین طیفی که اکنون منتقد سیاست نزدیک شدن به غرب هستند در بدنه جامعه روسیه وجود دارد. به همین دلیل است که پوتین با فاصله‌گرفتن از غرب یا طرح شعار مخالف باغرب به دنبال آن است تا حدودی بخشی از جامعه که منتقد غرب و به دنبال تاکید بر احیای اقتدار روسیه تزاری یا بلشویکی هستند را به خود جلب کند و در انتخابات آینده برنده شود.

ممکن است احزابی در ضدیت پوتین با هم متحد شوند، اما وزن آنها هنوز به حدی نیست که بتوانند پوتین را شکست دهند. یعنی این‌که هر چند ممکن است حزب کمونیست، روسیه عادل و احزاب غربگرا مانند حزب جبهه آزادی و... بر سر رفتن پوتین باهم متحد شوند، اما وزن‌ آنچنانی ندارند تا بتوانند پوتین را شکست دهند.

یکی از مشکلاتی که ناخشنودی مخالفان پوتین را سبب شده همین است. پوتین اعلام کرده است که اگر وی رئیس‌جمهور شود مدودف را نخست‌وزیر خواهد کرد. یعنی دقیقا جابه‌جایی مهره‌ها در قدرت صورت می‌گیرد. یعنی آن‌گونه طراحی کرده‌اند در صورتی که پوتین در اردیبهشت آینده (که انتقال قدرت صورت می‌گیرد) رئیس‌‌جمهور شود، مدودف را به عنوان نخست وزیر به پارلمان معرفی کند.

این امر بعید است. غربی‌ها دوست دارند‌ این‌گونه شود و مایل نیستند‌ پوتین دوباره به قدرت برسد، اما نکته قابل توجه این است که اخیرا لحن پوتین و مدودف با غرب و اتحادیه اروپا تند شده است. چنانچه مدود‌ف در اجلاس مشترک با اتحادیه اروپا به روشنی اعلام کرد اتحادیه اروپا مشکلات خود را حل کند، نه روسیه را. در این حال این انتقاد‌ها از غرب به گونه‌ای شده است که نشان‌دهنده حاکم شدن دورانی جدید از صلح سرد در مناسبات آمریکا و روسیه است و به نظر می‌رسد اگر پوتین رئیس‌جمهور شود این موضوع هم تشدید شود.