در اولین روزهای اکران عمومی محصولات سینمایی، نه یک فیلم آمریکایی که یک درام اجتماعی سیاه و سفید فرانسوی به نام «آرتیست» توانسته تمام توجهات را به خود جلب کند. این فیلم در همان چند روز اول نمایش بشدت تماشاگران و منتقدان سینمایی را خشنود کرده و آنها از حضور فیلمی گرم و دلچسب اسم میبرند. براد پیت هم در فیلم «مانی بال» در نقش یک شخصیت واقعی یعنی بیلی بین بازی کرده که متخصص امور ورزشی در رشته بسکتبال بود. منتقدان، این فیلم و بازی پیت را در آن خیلی جدی گرفتهاند و آن را از بختهای اصلی اسکار امسال میدانند.
3 فیلم دیگر هم که توانستهاند مورد توجه عموم قرار گیرند «هفته من با مریلین»، «تازهکارها» و «پناه بگیر» است که با وجود کمخرج بودن و حضور نداشتن نامهای سرشناس در آنها توانستهاند به دل جماعت سینمارو و منتقد بنشینند. در شهر لسآنجلس، مراسم جوایز فیلم مستقل «اسپیریت» نام نامزدهای امسال خود را معرفی کرده و میان آنها، آرتیست و پناه بگیر هم حضور دارند. هریک از این دو فیلم در 5 رشته اصلی نامزد دریافت جایزه هستند. در غرب کشور، انجمن منتقدان فیلم نیویورک آرتیست را به عنوان فیلم سال معرفی کردند و براد پیت و مریل استریپ (برای «بانوی آهنین») را بهترین بازیگران مرد و زن سال لقب دادند. کار تازه آلکساندر پاین به نام «نسلهای بعدی» (که نامزد دریافت جایزه از مراسم اسپیریت است) و «مارتا مارسی» اثر شین دورکین از دیگر فیلمهایی هستند که میتوانند در فهرست جوایز و نامزدهای مراسم جوایز مختلف انجمنهای منتقدان قرار گیرند. شرکت مستقل فیلمسازی فوکوس فیچرز که تازهکارها را تهیه کرده، تبلیغات وسیعی برای این فیلم راه انداخته است.
«درخت زندگی» ترنس مالیک، بهار امسال نخل طلای جشنواره بینالمللی کن را گرفت و چند ماه قبل نمایش عمومی ناموفقی در سالنهای سینماهای آمریکا داشت. تحلیلگران سینمایی میگویند این فیلم هم یکی از شانسهای اصلی مراسم اسکار امسال در رشتههایی مثل بهترین فیلم و کارگردانی است. قصه فیلم، منتقدان سینمایی را به 2 دسته تقسیم کرد. گروهی فیلم را شاهکار و گروه دیگر آن را یک کار پیش پا افتاده و پرمدعا ارزیابی کردهاند. بسیاری از منتقدان میگویند درخت زندگی با بازی براد پیت و شان پن، توانایی رقابت با آرتیست را ندارد. این فیلم صامت فرانسوی که تازه در 4 سینمای آمریکا اکران عمومی شده، جمع کثیری از دوستداران سینمای غیرمتعارف را به سوی خود کشانده است. شرکت فیلمسازی وینستون پخش عمومی فیلم در آمریکا را در زمان برپایی جشنواره کن خرید و هفته قبل آن را در یک نمایش خصوصی برای اعضای آکادمی به هنرمندان آمریکایی معرفی کرد. او از نوه چارلی چاپلین به عنوان مهمان ویژه دعوت کرد تا سالن نمایش حال و هوای دوران سینمای صامت دهه 20 میلادی را بگیرد.
آخرین بار که یک فیلم صامت نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین فیلم سال شد، سال 1929 و فیلم «میهنپرست» بود. «فهرست شیندلر» هم در 20 سال قبل، آخرین فیلم سیاه و سفیدی بود که توانست در رشته بهترین فیلم نامزد شود، اما توجه به آرتیست مانع نشده که به فیلمهای دیگر توجهی نشود. «مثل دیوانهها» ساخته دراکه دورموس از جمله فیلمهایی است که نقدهای مثبت زیادی برایش نوشته شده و «ما باید درباره کوین صحبت کنیم» هم سخت مورد توجه قرار گرفته و تیلدا سرینسون برای بازی در آن بشدت تحسین شده است. وودی آلن هم امسال با «نیمه شبی در پاریس» خودش را به عنوان یکی از رقبای اصلی اسکاری مطرح کرده است. تهیهکنندگان «دختری با خالکوبی اژدها» (که نسخه دوبارهسازی شده انگلیسیزبان یک فیلم موفق سوئدی است) در شرکت سونی هم یک نمایش ویژه برای درام دلهرهآور خود گذاشتند تا توجه منتقدان و اعضای آکادمی اسکار را به آن جلب کنند.
منتقدان و تحلیلگران سینمایی میگویند دور جدید رقابتهای اسکاری تازه شروع شده، ولی فاصله آن با پایان این رقابتها بسیار کم (حدود 2 ماه) است. همین مساله، سازندگان فیلمهای غیرمتعارف و روشنفکرانه را به تکاپو انداخته است و آنها سعی دارند در این فاصله زمانی کوتاه بیشترین تبلیغات را برای محصولات خود انجام دهند. پل درگارابدیان، تحلیلگر اقتصادی سینما میگوید: «این حرکت مثل یک شمشیر دو لبه است. فروش مالی و موفقیت معنوی فیلمهایی که مورد تایید منتقدان قرار میگیرند، راه را برای نامزد شدن آنها در مراسم اسکار هموارتر میکند و دریافت جایزه اسکار به معنی فروش بیشتر محصولات سینمایی است. تمام کسانی که در این چند ماه آخر سال فیلمهایشان را اکران عمومی کرده و تبلیغات وسیعی برای آنها به راه میاندازند، میخواهند برنده اصلی رقابتهای اسکاری باشند و چند جایزه را همراه خود به خانه ببرند. اما تعداد جوایز محدود است و فقط آن فیلمها و افرادی این مجسمههای کوچک طلایی را دریافت میکنند که خیلی بهتر از بقیه باشند.»
سال قبل «قوی سیاه» و «شبکه اجتماعی» جایزه بهترین فیلم سال را از مراسم جوایز اسپیریت و منتقدان نیویورک گرفتند، ولی این درام سیاسی «سخنرانی پادشاه» بود که توانست اسکار بهترین فیلم سال را از آن خود کند.
کیکاووس زیاری
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم