نقالی تبریز در سیر تاریخ گم شده است

بهمن تقی پور در گفت وگو با مهر گفت: در دوره معاصر حاج علی مداحی و مرحوم پدر ایشان تنها افرادی بودند که در این شهر به نقالی پرداخته اند در صورت اجرای نقالی توسط دیگر افراد نیز بسیار کم رنگ و بی تاثیر بوده است.

تقی پور اظهار داشت: پیشینه تاریخی نقالی و شاهنامه خوانی همچون تعزیه به ایران قبل از اسلام بازمی گردد، نقالی نیز همچون تعزیه در دوران صفویه شکل گرفته، در دوران قاجار رسمیت یافته و به محافل و تکیه ها وارد شده است.

بهمن تقی پور گفت: نقالی یکی از نمایشهای روایی آئینی - مذهبی است که بصورت تک نفره اجرا می شود، راوی و بازیگر شخصیت خوب و بد و ... همه شخص نقال سخن پرداز، شیرین سخن است که به تنهایی روایت یک پرده را در قهوه خانه اجرا می کند.

این کارگردان تئاتر تبریزی با بیان اینکه در گذشته پرده خوانی و مدیحه سرایی در ماه رمضان و محرم و صفر رواج داشته، گفت: این روایات بر روی پرده هایی نقل می شد که 500 تا 550 سال قبل پدران ما آنها را به اطراف برده و به دیوار امام زاده ها و اماکن متبرکه نصب و نوحه و مدح ائمه اطهار را برای مردم نقل می کردند.

وی با بیان اینکه آیین‌هایی همچون نقالی در قهوه خانه ها ایجاد شده، تصریح کرد: به دلیل عدم وجود وسایل ارتباط جمعی، تمامی اتفاقات از قهوه خانه نشات می گرفت و در قهوه خانه نیز منعکس می شد و گسترده ترین ارتباطات معطوف به قهوه خانه ها بود، مردم در این مکان جمع می شدند و مرشد یا نقال پرده خوان حماسه آن از جمله روایت شاهنامه و مختارنامه و ... را روایت می کرد.

تقی پور همچنین در رابطه با جایگاه موسیقی در نقالی گفت: موسیقی در قالب ادا و لحن بیان و گفتار در دستگاههای مختلف از جمله همایون و بیات ترک و بیات اصفهان و ... در گفتار ها و لحن بیان نقال دیده می شود، حتی اذانی هم که توسط رحیم موذن زاده گفته شده در بیات ترک است و به سختی می توان با دستگاههای موسیقی اجرا شود.