امسال نظم، وعده نیست وظیفه است

اغلب تولیدات ارزشمند و جدی یک سال گذشته سینمای ایران را در جشنواره می‌شود تماشا کرد و این خود احتمالا بهترین فرصت برای ارزیابی کلی سینمای ایران است و این که سینمای ایران در یک سال گذشته چه مسیری را طی کرده و از کجا به کجا رسیده است. در حقیقت، خاصیت ویترین‌گونه جشنواره فجر در به نمایش گذاشتن وضعیت عمومی سینمای ایران و امکان مشاهده آثاری از کارگردانانی که هر کدام دنیای ذهنی خودشان را در فیلم‌هایشان به تصویر کشیده اند و امکان قیاسی که در این مشاهدات به دست می‌آید، شاید مهم‌ترین خاصیتی باشد که توجه همه، چه منتقدان و چه تماشاگران معمولی سینما را به سال تحویل سینمای ایران معطوف می‌کند. حتی اگر این سال تحویل در اغلب موارد با بی‌نظمی‌های فراوان روبه‌رو باشد؛ بی‌نظمی‌های که گاه برای فیلمساز و تماشاگران به قیمت از دست دادن سال تحویل باشد.

منظم شدن جشنواره فیلم فجر و مستقل عمل کردن دبیر جشنواره در تصمیمات، مهم‌ترین شعارهای محمد خزایی است که بارها در گفت‌وگوهایش با رسانه‌ها و نشست‌های خبری تکرار می‌شود. 2وعده‌ای که پس از برگزاری
29 دوره جشنواره فیلم فجر به جای آن که در فهرست بدیهیات برگزاری یک جشنواره قرار داشته باشد، همچنان به اهالی سینما وعده داده می‌شود. اما اجرا شدن همین بدیهیات می‌تواند نقطه مثبت سی امین دوره این رویداد باشد.

در این که جشنواره فیلم فجر نگاه دولتی دارد، شکی نیست. همین است که طی برگزاری 29 دوره، دبیری جشنواره به عهده بیش از 10 نفر بوده است، بنابراین برای اجرایی شدن برنامه‌ها هر دبیری در جشنواره باید با اقدامات ضربتی وارد عمل شود و امکان برنامه‌ریزی برای دبیر این رویداد عملا وجود ندارد. بارها و بارها با نزدیک شدن به جشنواره فیلم فجر؛ منتقدان و سینماگران از نزدیک شدن جشنواره به در نظر گرفتن حداقل استانداردهای برگزاری جشنواره فیلم سخن می‌گویند و حالا در کمتر از 2 ماه تا آغاز این رویداد، برخی از این هشدارها در قالب وعده و ویژگی از زبان دبیر جشنواره سی‌ام شنیده می‌شود.

جشنواره فیلم فجر عموما بی‌نظم برگزار می‌شود؛ مثلا همیشه اعلام می‌کنند مهلت ارسال فیلم‌ها تا یکی دوماه قبل از آغاز جشنواره است، اما بسیار پیش آمده که در اولین نوبت نمایش یک فیلم در سالن مطبوعات، پس از تمام شدن یک حلقه، فاصله افتاده تا حلقه جدید از لابراتوار برسد. یعنی تا آن لحظه کسی نسخه کامل و درست فیلم را ندیده است. جدول نمایش فیلم جشنواره هیچ وقت از قبل بسته نمی‌شود و مرتب جابه‌جایی و حتی حذف دارد و برای جشنواره‌ای با 3 دهه برگزاری هیچ عذر و بهانه‌ای در این خصوص پذیرفتنی نیست.

عادت عمومی سینماگران برای «رساندن فیلم به جشنواره» باعث شکل گرفتن یک التهاب غیر عادی در ماه‌های دی و بهمن می‌شود. شتاب سرسام‌آور برای آماده کردن سریع فیلم‌ها به یک ترافیک کاری فرساینده و اعصاب خردکن منتهی می‌شود که اغلب دست‌اندرکاران سینمای ایران را در یک ماه منتهی به جشنواره دچار مشکلات جسمی و روحی می‌کند و کیفیت فنی فیلم‌ها را هم تنزل می‌دهد تا آنجا که بسیاری از فیلم‌ها پس از پایان جشنواره، سر فرصت مراحل فنی‌شان را مجدد طی می‌کنند!

محمد خزاعی اما درست روی همین نکته دست گذاشته است. این‌که قرار است دوره سی‌ام منظم باشد، بنابراین از همین حالا گفته است فیلمسازان زیاد عجله نکنند: «هر سال عادت کرده‌ایم در دقیقه 90 فیلم‌هایمان به جشنواره برسد، اما امسال امیدواریم چنین اتفاقی نیفتد و برنامه را براساس قولی که فیلمسازان می‌دهند، می‌چینیم. از همین جا تقاضا می‌کنم اگر فکر می‌کنید فیلم‌تان به جشنواره نمی‌رسد، عجله نکنید و بگذارید سر فرصت و با کیفیت مناسب کارتان ساخته شود.»