جنازه‌ای زیر تخته‌سنگ

بررسی جزئیات در یک پرونده قتل برای تشخیص مجازات بسیار مهم است. مثلا این‌که خفگی مقتول در این پرونده به چه صورتی صورت گرفته بسیار تاثیرگذار است. آیا مقتول را با دست خفه کرده‌اند؟ در این صورت به احتمال زیاد یک نفر مباشر در قتل و دیگری معاون بوده است؛ اما اگر خفگی با دستمال صورت گرفته باشد ممکن است هر دو دستمال را گرفته باشند و عمل هر دو به یک میزان در قتل تاثیر گذاشته باشد که هر دو مباشر در قتل به حساب می‌آیند یا این‌که ممکن است یکی خفه کرده باشد و آن یکی دست و پای مقتول را نگه‌داشته باشد یا به نوع دیگری مشارکت فیزیکی در قتل داشته باشد.

تشخیص معاونت یا مباشرت در قتل بستگی زیاد به بررسی این جزئیات دارد. در نتیجه باید نحوه فوت به طور کامل مورد بررسی قرار گیرد و گزارش پزشکی قانونی برای تشخیص نوع عمل متهمان و مجازات آنها بسیار تعیین‌کننده است.

در این پرونده متهم اصلی به قتل و قصد قبلی برای انجام آن اعتراف کرده است؛ اما حتی اگر اعتراف نمی‌کرد که قصد قبلی داشته با توجه به عمل کشنده‌ای که انجام داده است، مجازات چنین فردی قصاص است. عمل کشنده به 3 اعتبار تشخیص داده می‌شود: اول وسیله که برای قتل استفاده می‌شود مانند اسلحه گرم، قمه، چاقو و... دوم به اعتبار موضعی که آلت قتل به آنجا اصابت کرده، مثلا این‌که به قلب اصابت کند با این‌که به پا اصابت کند، فرق دارد. سوم به اعتبار شخص است مثلا هل دادن یک پیرمرد 90 ساله یا یک زن باردار می‌تواند نوعا کشنده محسوب شود. هر فردی در جامعه می‌داند که گردن ناحیه بسیار حساسی است و فشار دادن آن نوعا کشنده است و نمی‌تواند ادعا کند قصد کشتن نداشته و فقط می‌خواسته فرد را بترساند یا اذیت کند.

حال کمی درباره مباشرت و معاونت در قتل توضیح می‌دهیم. معاونت در قتل به معنی فراهم کردن مقدمات قتل قبل از وقوع یا حین وقوع جرم است. در واقع معاون کار قاتل را راحت می‌کند و عملی انجام می‌دهد که قتل را آسان‌تر می‌کند. مثلا برای خفه کردن طناب تهیه می‌کند یا مقتول را به جایی می‌کشاند که قاتل بتواند او را بکشد یا حتی قاتل را تحریک یا تطمیع کند، اما کسی که مباشر است در قتل نقش فیزیکی داشته است.

مطابق ماده 207 قانون مجازات اسلامی، مجازات مباشرت در قتل عمد قصاص است و معاون در قتل به حبس از 3 تا 15 سال زندان محکوم می‌شود. در صورت رضایت اولیای دم، قاضی می‌تواند از نظر جنبه عمومی مباشر در قتل را به حبس از 3 تا 10 سال و معاون را به حبس از یک تا 5 سال محکوم کند.

ماده 212 تصریح می‌کند هر گاه 2 یا چند مرد کسی را به قتل برسانند و عمل قتل منتسب به همه آنها باشد، مجازات همه آنها قصاص است. در صورتی که بیش از یک نفر در قتل دست داشته باشند، مثلا عمل قتل منتسب به 2 متهم باشد، در این صورت اولیای دم می‌توانند با پرداخت مابه‌التفاوت دیه (نصف دیه به هر کدام) تقاضای قصاص هر دو را بکنند.

همچنین مطابق ماده 636 قانون مجازات اسلامی، چنانچه کسی جسد مقتول را مخفی کند یا قبل از اطلاع به ماموران، آن را دفن کند به حبس از 3 ماه و یک روز تا یک سال محکوم می‌شود.