تفکیک جنسیتی،از سلیقه تا قانون

وقتی از تفکیک کلاس‌های دانشگاهی به دو گروه دختران و پسران خبر داده شد، گروهی دست به قلم بردند و نقدها نوشتند و کاریکاتورها کشیدند.

کد خبر: ۴۳۹۷۳۴

البته رییس‌جمهور هم دست به قلم شد و در نامه نسبتا محکمی از وزارت علوم خواست که از حرکت‌های «غیرعلمی» در جداسازی جنسیتی دانشگاه‌ها جلوگیری شود.

مخالفان این نامه را ستودند و از آن روز مدرکی شد تا اجرای تفکیک جنسیتی در دانشگاه‌ها به تاخیر بیفتد، اما گویا تفسیر اقدامات «غیرعلمی» در نامه رییس‌جمهور آن چیزی نبود که در نظر مخالفان آمد، چرا که در فاصله تنها چند روز نزدیک‌ترین فرد نظام آموزش عالی به رئیس‌جمهور (وزیر علوم) پشت تریبون عمومی قرار گرفت و از دنبال شدن طرح دخترانه پسرانه شدن دانشگاه‌ها با جدیت خبر داد.

کمی جلوتر دانشگاه علامه طباطبایی هم به عنوان بزرگ‌ترین دانشگاه علوم انسانی کشور و چند دانشگاه علوم پزشکی برای تفکیک جنسیتی دانشگاه‌ها پیشقدم شدند تا آب پاکی را روی دست مخالفان طرح بریزند.

بدون قضاوت در مورد مزایا یا معایب طرح تفکیک جنسیتی، اجرای این طرح با تاکید وزیر علوم از چند زاویه نیازمند بررسی است؛ نخست این‌که اداره‌کل فرهنگی وزارت علوم بتازگی اعلام کرده که اجرای تفکیک جنسیتی در دانشگاه علامه طباطبایی براساس خواست و سلیقه خود دانشگاه (یا همان رییس دانشگاه) بوده و دغدغه این وزارتخانه نه تفکیک جنسیتی که اسلامی شدن دانشگاه‌هاست.

با توجه به این‌که موضوع جدا کردن دختران و پسران در عالی‌ترین پایه‌های تحصیلی حساسیت‌برانگیز است، به نظر می‌رسد، وزارت علوم هنوز مرز بین تفکیک جنسیتی و اسلامی کردن را برای روسای دانشگاه‌ها مشخص نکرده است.

چگونه ممکن است که رئیس یک دانشگاه از طرح اسلامی شدن دانشگاه‌ها، جدا کردن کلاس و پردیس به ذهنش برسد و رئیس دانشگاهی دیگر در برابر این طرح مقاومت کند و اجرای آن را خارج از دستور بداند؟

به نظر می‌رسد معیارها و مصادیق اسلامی کردن دانشگاه‌ها نیازمند تعریف است، اگرچه شیوه‌های اجرای یک طرح می‌تواند جزو اختیارات روسای دانشگاه‌ها باشد، اما اعمال سلیقه در اسلامی کردن دانشگاه بدون لحاظ کردن رای و نظر استادان و دانشجویان به خط مشی کلی وزارت علوم در رسیدن به هدف طرح آسیب می‌رساند.

پیش از این دانشگاه علامه در اقدامی مشابه و بنا بر سلیقه شخصی، پذیرش دانشجو در چند رشته تحصیلی را متوقف کرده بود که با پادرمیانی وزارت علوم انتقادها خوابید، این مساله نشان می‌دهد حتی حدود اختیارات روسای دانشگاه نیز تعیین نشده است.

از سوی دیگر، اسلامی کردن دانشگاه‌ها به عنوان طرحی کلان و میان‌مدت نیاز به تدوین راهکارهای عملی دارد، تعریف و هدف از اسلامی شدن چیست؟ آیا دانشگاه‌های فعلی غیراسلامی‌اند؟ آیا با جداکردن کلاس‌ها دانشگاه‌ها به نقطه مطلوب می‌رسند، نقطه مطلوب اسلامی شدن دانشگاه‌ها کجاست؟ آیا دانشگاه‌ها ظرفیت فیزیکی و آموزشی برای آموزش جداگانه دختران و پسران را دارند؟ و... اسلامی کردن دانشگاه‌ها به تعریف شاخص‌های عینی نیازمند است، اعمال سلیقه روسای دانشگاه‌ها و چندپارگی موضع وزارت علوم در این زمینه به واکنش‌های نادرست دامن می‌زند که معلوم نیست، حاصل سلیقه شخصی روسای دانشگاه یا مقررات سراسری وزارت علوم است؟