صداهای بم برای نقش‌های خشن

برانسون سال 1920 در آمریکا به دنیا آمد. پدرش اهل لیتوانی بود. او پس از شرکت در جنگ جهانی دوم تصمیم گرفت به فعالیت‌های هنری بپردازد. به همین منظور به گروه‌های تئاتری پیوست. بازیگری در سینما را از 31 سالگی آغاز کرد، اما به دلیل چهره خشن و پرچین و چروکش تا مدت‌ها بازیگر نقش‌های بی‌ارزش و منفی بود. در آستانه 50 سالگی و با فیلم‌ فرانسوی مسافری در باران به شهرت و محبوبیت رسید و این شهرت و محبوبیت حدود یک دهه ادامه داشت. او بازیگر پرکاری بود و بسیاری از فیلم‌هایش در ایران نمایش داده شد. به دلیل ثبت و ضبط‌نشدن دقیق مشخصات دوبله فیلم‌ها، بدرستی معلوم نیست اولین فیلم دوبله‌شده او چیست، اما آنچه مسلم است، ایرج ناظریان و ناصر مدقالچی دوبلورهای اصلی او بوده‌اند. برانسون بیشتر بازیگر نقش‌های خشن و خونسرد و بی‌تفاوت و بعضا انتقامجو در فیلم‌های حادثه‌ای و وسترن و گنگستری بود. به همین دلیل و به خاطر هیکل تنومندش، صداهای بم و خشن برای او انتخاب شده است.

زنده‌یاد ناظریان با صدایی پرطنین و گرم و خوش‌آهنگ بیش از دیگران به جای برانسون صحبت کرد و به خاطر جنس صدای زیبایش، دوبله‌هایی به یادماندنی پدید آورد. آفتاب سرخ (در نقش لینک دزد قطار)‌، تلفن (بورزوف مامور KGB)‌، بوفالوی سفید (بیل هیکاک، جوینده طلا)‌، آرزوی مرگ (مرد انتقامجو)‌ و مسافری در باران فیلم‌هایی هستند که او در آنها به جای برانسون صحبت کرد.

مدقالچی نیز صدایی بم و زیبا دارد که خیلی خوب با چهره و نقش این بازیگر هماهنگ شده است. او در چند فیلم از جمله فرار بزرگ (در نقش خلبان ولینکس)‌، 12 مرد خبیث (جوزف، سرباز محکوم‌شده جنگ جهانی دوم)‌، روزی روزگاری در غرب (هارمونیکا، هفت‌تیرکش مرموز)‌ و متخصص / مکانیک (آدمکش حرفه‌ای)‌ به جای برانسون گویندگی کرد و صادق ماهرو، چنگیز جلیلوند، حسین عرفانی و زنده‌یاد خسرو شایگان نیز هر کدام در یکی یا 2 فیلم دوبلور برانسون بوده‌اند. به روایتی شهاب عسکری در وراکروز و نصرت حمیدی یا سیامک اطلسی در «این ملک متروک‌شده» نیز گوینده این بازیگر بوده‌اند. بین این گویندگان صدای ناظریان و مدقالچی بسیار بیشتر از بقیه برای برانسون مناسب بوده هرچند بسختی می‌توان گفت صدای کدام یک مناسب‌تر است. صدای هر دو از یک جنس است و هر دو نقش‌های مشابه یکدیگر را گفته‌‌اند و حتی دوبلورهای اصلی بازیگران دیگری از جمله جین هاکمن بوده‌اند.

شخصا ناظریان را ترجیح می‌دهم، اما نمی‌توان گویندگی مدقالچی را نادیده گرفت، بویژه که در دوران اوج دوبله ایران بوده‌اند. در این دوران به جای بعضی از بازیگران معروف یا نیمه‌معروف چند دوبلور گویندگی کرد، اما چارلز برانسون ظاهرا به دلیل محبوبیت کمتر میان دوبلورها این‌گونه نشد و غیر از 2 گوینده اصلی‌اش سایرین بیشتر در دوبله‌های دوم و سوم فیلم‌ها به جایش صحبت کرده‌اند.