«نوش‌آباد» در انتظار گردشگر

یکی از عجایب سرزمین ما، برخی از باورهای عامیانه است. این که چنین باورهایی در تاریخ وجود داشته یا خیر محل اختلاف است، اما بدانید که در نزدیکی مسجد نوش‌آباد و در کنار آب‌انبار آن، مکانی وجود دارد که به تخته‌گاه شهرت یافته است. مردم محلی باور دارند که اینجا محل اتراق انوشیروان بوده و در آن زنجیری داشته که یک سر آن متصل به آسمان بوده است و اگر گنهکاری دست به آن می‌گرفت و سوگند می‌خورد که بی‌گناه است به آسمان می‌رفت!

فارغ از این موضوع، «مسجدجامع عتیق» هم بنایی است بسیار زیبا و دارای دو ایوان که پیش از اسلام آتشکده بوده است. درست همزمان با ورود اسلام به ایران، این محل عبادتگاه مسلمانان شد. این مسجد 2 در دارد. اگر شما از در شرقی آن وارد شوید، تاریخ 1125 قمری را خواهید دید که روی در چوبی آن حک شده است. درست روبه‌روی در، آرامگاه امامزاده اسحاق قرار دارد.

با وارد شدن به این مسجد، محو نگاره‌های آن خواهید شد که هنر هنرمندان پیشین را پیش چشمانتان می‌آورد، گویی کتیبه‌های گچی خط ثلث در ایوان شمالی آن بر وجودتان حک می‌شود. 2015 شماره ثبت ملی این گوهر بی‌مثال است. البته مساجد تاریخی و ابنیه مذهبی زیادی در نوش‌آباد وجود دارند که هر کدام روایتگر گوشه‌ای از هنر و باور این مردم است.

«توی‌ده»، «شیخ آباد»، «درب ریگ»، «بالا ده» و «جویباره» 5 محله اصلی شهر هستند که در هر کدام از این محله‌ها فرهنگ و رسم و رسوم خاص ویژه‌ای حاکم است. ساکنان هر محله، قصه ویژه‌ای برای مسافران دارند و رسمی زیبا دارند برای دیدن و تامل کردن. اهالی هر محله در عین استقلال، نگاهی مهربان به همسایگان خویش دارند و همه اینها ما را به ماندن و همنشینی بیشتر با آنها ترغیب می‌کند.

دیدنی‌های نوش‌آباد را نمی‌توان در شهر خلاصه کرد؛ اصلا سفر به این مکان، بدون رها شدن در کویر و نگاه به ریگزار بی‌پایانش، قلعه‌های فیض‌آباد، وزیر،‌ هاشم‌آباد و... ناتمام است. تمام اینها، دیدنی‌های دنیایی است که انگار کلمات در توصیفشان کم‌می‌آورند، اما ساده‌تر و زیباتر از همه اینها، قلعه روستایی به نام «تقی‌آباد» است که هنوز مامن و محل سکونت چند خانوار است. بی‌شک اینان بیش از هر کس روح کویر را درک کرده‌اند؛ کویر بی‌مثال است درست مثل خودش؛ بومیانش نیز چنین‌اند سختکوش‌، اما روحی لطیف و نگاهی بس مهربان دارند. کارشان پرورش و نگهداری شتر است، اندکی هم کشاورزی می‌کنند. آنها توقع زیادی ندارند. کویر نوش‌آباد در حقیقت یک مجموعه کامل از جاذبه‌های دیدنی تاریخی و طبیعی است که مسافر را اسیر و مجذوب خویش می‌کند. تنها کافی است که مسیر خود را از نوش‌آباد به سمت شمال ادامه دهید، این راه، ابتدای سفر شما در دنیایی به ظاهر آرام است که درونی پرهیاهو از زیبایی‌ها دارد.‌ اما از این همه زیبایی که عبور کنیم سر از مکانی به نام «فخرآباد» در خواهیم آورد. این مجموعه بسیار زیبا دارای بخش‌های مختلفی است که در کنار هم مجموعه‌ای کامل را برای زندگی مهیا کرده‌اند. قلعه‌های شاه‌نشین، بارانداز و... حتی آسیاب و حمام نیز در این مجموعه به چشم می‌خورد. معماری فخرآباد تبلور شکوه و فریاد تاریخ در این سرزمین است.

بیش از آن که ایرانیان در فکر تهاجم باشند به تدبیر دفاع از ملک خویش مشغول بوده‌اند. شاهد این ادعا در نوش‌آباد قلعه‌ای خشتی است که با شاکله‌ای از خشت و گل به منظور دفاع از شهر و مردمانش پی‌ریزی شده، اما آنچه در این بنا بیننده را به تامل و تعجب وامی‌دارد دیوارهای بسیار ضخیم آن است. آنچه با نگاه می‌توان حدس زد ضخامتی بیش از 5 متر است. این قلعه همچنین 9 برج دیده‌بانی دارد که بین هر کدام از برج‌ها دیوارهایی ساخته شده است. البته این قلعه در قرن‌های بعدی محل سکونت مردم عادی شده است.

هر چه بیشتر در این دیار سیر کنی انگار دیدنی‌هایش بیشتر می‌شود، هر دم نشانی جدید به تو می‌دهند و هنوز تو پر از وسوسه رفتنی!

اما انگار آدمی همچنان تا ابد اسیر و محبوس در قفس زمان است. چنانچه گذرتان به دیار این مردمان افتاد دیدن «قلعه سی زان»، «قلعه خشتی فرزین»، «پل تاریخی اسحاق آباد»، «خانه تاریخی شترخان»، «بقعه رقیه بانو و شاهزاده ابراهیم»، «آب انبار چاله سی» و... را از دست ندهید. دیدن نوش‌آباد بسیار گواراست چونان نامش.

اما در پاسخ این سوال که نام این شهر از کجا آمده است؟ در شهر، برخی نام نوش‌آباد را برگرفته از انوشه (انوشه روان) می‌دانند که به معنی پایدار و بی‌مرگ است.

سامان عابری