کاستی‌های اجرا را وصله پینه کردیم

من که نگفته‌ام آن اجرا را دوست ندارم. آن اجرا به لحاظ متن، مطلوب ما بود و نه اجرا. آن اجرا شتاب‌زدگی‌های رسیدن به جشنواره را داشت و با این که خیلی برایش زحمت کشیده بودم، اما آن چه که باید می‌شد، از کار در نیامد. من و آرش عباسی 5 سال پای آن کار ایستادیم تا اجرا شود. اگر آن متن را دوست نمی‌داشتیم، این اتفاق نمی‌افتاد. اگر آن داستان را دوست نمی‌داشتیم، گروه اجرایی تمام ایده‌های دیده شده، تجربه شده و منتقل شده از تاریخ جامعه زنان‌ را در آن تزریق نمی‌کرد. این متن ماحصل جشنواره فجر بود. متنی بود که فقط برای آرش عباسی نبود، متن عباسی به اضافه یک گروه بود. زنانی که در سنین و موقعیت‌های متفاوت اجتماعی دارند زندگی می‌کنند. من که ایده‌آلم این بود که آن متن قبلی را کار بکنم، اما نشد. بحث دیگری دارم و آن این که وقتی می‌بینم متن دارد آسیب می‌بیند، به هر حال باید این زخم‌ها را یک جورایی پوشاند و آنها را وصله پینه کرد.

به نظرم این راه‌حلش نبود که ما متن را تکه و پاره کنیم. اما بعد از بازنویسی، ما حالا با اثر متفاوتی روبه‌رو شده‌ایم که الان 70 درصد پیام متن اصلی را در خود دارد. ما در حوزه درام اجتماعی و بخصوص در زمینه زنان با کمتر متنی مواجه هستیم که ریشه در مسائل روز داشته باشد. جمع کردن یک گروه و دلمشغولی یکساله دادن کار خطیری است که به واسطه پایه‌ای به نام متن و همفکری عده‌‌‌ای شکل گرفته است. من نمی‌خواستم این شکل از هم بپاشد. وقتی شکل اجرا تغییر کند، همه چیز باید تغییر کند. موسیقی‌مان هم تغییر کرده است. همه چیز متناسب با هم پیش می‌رود و قطعاً کاستی‌هایی هم هست، بخصوص اجرایی که کاملاً تغییر کرده است. اما سعی کرده‌ایم با چیزهای که داریم اجرا را به گونه‌ای ترمیم بکنیم. یعنی با لباس و گریم و نور خواسته‌ایم اجرا را باورپذیرتر کنیم.

خانم هدا ناصح همزمان با این نمایش، اجرایی در خارج از کشور داشت و از سوی دیگر چون برنامه ما اصلا مشخص نبود، نتوانستیم از حضور مجددش بهره‌مند شویم. پیشنهاد خود ما اجرا در خرداد و بعدش آبان بود، حالا خوشبختانه مهر اجرا رفتیم و بدبختی‌اش این بود که هدا ناصح را از دست دادیم. نقشی که برایش خیلی زحمت کشید. برای این‌که در نوشته این نقش، بسیار کمرنگ است و فقط به عنوان کسی که می‌بیند، تعریف شده است. چه آنچه که هدا ناصح و چه آن‌چه که نگار عابدی از نقش سرور اجرا کرده‌اند، ماحصل ایده‌های بازیگری و کارگردانی است. حتی پایان نمایش در جشنواره نیز ایده گروهی بود که در متن عباسی نبود. در آن متن، جوان همه چیز را شوخی فرض می‌کند و خانه سرور را ترک می‌کند. اما ما در آن اجرا به این نقطه رسیدیم که باید اتفاق دیگری غیر از رفتن بیفتد. ما در فرآیند تمرین به اینها رسیده‌ایم و حتی اپیزود خاله هم در تمرین‌ها شکل گرفت و نه بر اساس متنی که در دست گرفته بودیم. برای آن که ما باید به تعریف درستی از سرور می‌رسیدیم. در تصور آقای عباسی این بود که سرور شخصیتی است که این قصه‌ها را به هم پیوند می‌دهد و در واقع فقط یک ناظر است. البته بعدها همکاری مداوم باعث شد که سه چهار تا مونولوگ برای سرور نوشت که ما در اجرا آوردیم.

الان گروه با یک تعریف دیگر و جنس کاری متفاوت با قبل، کار کرده‌اند. به نظرم فیزیک و رفتار هدا ناصح برای آن تعریف و سبک اجرایی مناسب بود و اینجا هم همان توانایی‌ها از نگار عابدی با خواست کارگردان صورت گرفته است و البته پیشنهادهای خود خانم عابدی به عنوان بازیگر خلاق و پویایی که در هر متن جاپای خود را باز می‌کند، هم تأثیرگذار است. بخشی از این دو رویکرد مربوط به هدایت کارگردانی بوده و به واسطه تعریف‌های متفاوتی که شخصیت‌ها داشته‌اند، صورت گرفته است.