مقایسه بحران آمریکا و واقعیت لبنان

وی افزود: «سقف بدهی. محدود به میزان ثروتی که می‌توانیم بپردازیم نمی‌شود، بلکه ما را به پرداخت اموال انباشته شده‌مان سوق می‌دهد و به آمریکا توان انجام وعده‌های خود را خواهد داد.» اوباما سخن از وابستگی حزبی و اولویت منافع ملی بر منافع حزبی به میان آورد و افزود: «زمان توجه به منفعت حزبی و اولویت آن به پایان رسیده و اکنون زمان دستیابی به راه‌حل، به نیابت از مردم آمریکا است.» من کارشناس اقتصادی نیستم و اطلاعات دقیقی از علم اقتصاد ندارم، اما با مقایسه مضمون و موضوع اصلی این سخنان رئیس‌جمهور آمریکا از دیدگاه سیاسی، درمی‌یابم این مساله بسیار ضروری و بااهمیت است.

آمریکا، بزرگ‌ترین و قدرتمندترین کشور دنیا بوده و من فکر می‌کنم سران این کشور پس از فروپاشی شوروی سابق به این توهم رسیده‌اند که رهبر جهان هستند و رویدادهای جهانی را مدیریت می‌کنند. آمریکا که می‌خواست شیوه‌ها، سیاست‌ها و دیدگاه‌هایش را به تمامی کشورهای دنیا دیکته کند ، با چالش‌ها و ناامیدی‌های بسیاری مواجه شده هزینه‌های سیاسی، معنوی و مالی بسیاری پرداخت کرده و در پی فروپاشی اقتصادی در این کشور به بحران عمیق داخلی کنونی رسیده است. این موضوع، عادی نبوده و پیامدهای آن بر اقتصاد جهان، سیاست‌ها، معادلات و موازنه‌های بین‌المللی، طبیعی نیست. شاید با بحران‌های سیاسی و امنیتی خطرناکی مواجه باشیم، حتی اگر برای رویارویی با آن برنامه‌ریزی هم بکنیم .

آنچه اکنون اهمیت دارد، استفاده از تاریخ و تجارب تاریخی و عبرت از آن برای دوری از بحران‌ها یا نزدیک شدن به مرز فروپاشی اقتصادی است.

تجربه سال‌های اولیه دهه اول قرن بیست و یکم ثابت کرده است نسخه نهادها و مراکز بین‌المللی برای کشورهای در حال توسعه و دارای اقتصاد ضعیف، کارآمد نیست زیرا عمدتا برآمده از اقتصاد آمریکا و دیدگاه‌های این کشور و موسسات و شرکت‌های مالی آن و منافع شرکت‌های چندملیتی است و اکنون خود آمریکا با این بحران مواجه است.

برای درک اهمیت سخن اوباما، موضوع را از زاویه لبنان بررسی می‌کنیم. لبنان کشوری بدهکار است، اما همواره به تعهدات سیاسی و اقتصادی خود عمل کرده و حتی یک روز تاخیر در پرداخت بدهی‌هایش وجود ندارد. لبنان با مشکلات و سختی‌های بسیاری مواجه بوده، اما ابزار و لوازم لازم را برای انجام وعده‌ها و تعهدات خود فراهم کرده است. با وجود مشکلات اقتصادی این کشور و مواضع منفی و سختگیرانه برخی از دولت‌ها در قبال لبنان، همگان اعتراف می‌کنند این کشور کوچک حتی یک روز در انجام تعهدات خود تاخیر نداشته است. کسانی که بر ما فشار بسیاری وارد و ما را به تضعیف اقتصادمان تهدید می‌کردند، اکنون با دنیایی از بدهی روبه‌رو بوده و در آستانه سقوط هستند و با بحران‌ مالی خطرناکی دست و پنجه نرم می‌کنند که هیچ راه‌حلی برای آن نمی‌یابند.

اوباما بر این حقیقت تاکید کرد که به تنهایی نمی‌توان از این بحران خارج شد. این دومین نکته بااهمیت است؛ تمامی کشورها با بحران مواجهند و اقتصادشان با لرزش‌های متعددی روبه‌روست و مسوولان و کارشناسان به دنبال راه‌حل برای برون‌رفت از وضعیت ناگوار کنونی هستند. اکنون، آمریکا به لبنان شباهت پیدا کرده است، اختلاف و تیرگی شدیدی میان دو حزب بزرگ آمریکا به جایی رسید که اوباما و تنی چند از کارشناسان اقتصادی نسبت به خطر ناک بودن اوضاع هشدار دادند و بر ضرورت دستیابی به توافق پیش از گذر زمان و پایان یافتن وقت، تاکید کردند و این اختلافات کاهش یافت تفاوت آمریکا با لبنان این است که ایالات متحده با خطر ورشکستگی مالی، سیاسی و کاهش اعتبار این کشور مواجه بوده و در انجام تعهدات خود و پرداخت بدهی‌اش ناتوان نشان داده می‌شود.

زلزله اقتصادی و سیاسی پیامدهایی در ارز و اقتصاد آمریکا بر جای گذاشته و عملکرد کابینه آمریکا را با چالش مواجه کرده است. این حالت شبیه وضعیت لبنان است. من به مردم لبنان می‌گویم وضعیتی که در کشور شما وجود دارد، شباهت بسیاری به وضع آمریکا (بزرگ‌ترین کشور جهان)‌ دارد. چرا تردید دارید؟ مساله بدهی در لبنان موضوعی ملی است و برون‌رفت از آن نیز مساله‌ای ملی خواهد بود. نفت و منابع طبیعی دیگر، ثروتی ملی است و باید استفاده از آن در خدمت منافع ملی باشد. مقابله با اشغالگری، تداوم مقاومت و موضوع سلاح، دادگاه بین‌المللی حریری ، اصلاح در لبنان و مبارزه با فساد و رویارویی با اختلافات مذهبی و قومی، تصمیم‌گیری ملی بوده و از سیاست‌های ملی سرچشمه می‌گیرد و هیچ گروه و حزبی نمی‌تواند به تنهایی آن را ترسیم کند، حتی اگر از محبوبیت زیادی برخوردار باشد.