دلارهای آمریکایی در جیب دیکتاتورها

با این حال، پنتاگون طی یک دهه گذشته به شکلی بی‌سابقه برای جنگیدن در میادین نبرد در عراق و افغانستان ضمن داشتن گوشه چشمی به ایران، ناچار به اتکا بر شبکه‌ای از پایگاه‌های نظامی در سراسر خاورمیانه بوده است.

بررسی توافق‌نامه‌های پنتاگون در ابوظبی، کویت و بحرین نشان می‌دهد بیش از 4/1 میلیارد دلار در قالب قراردادهای انحصاری به شرکت‌هایی پرداخت شده است که در تملک خاندان‌های پادشاهی خلیج فارس هستند. افشای این مساله یک سوال اساسی را پیش می‌آورد: آیا دلارهای مالیات‌دهندگان آمریکایی درست در حالی که تظاهرات مخالفان و بهار عربی جان تازه‌ای به دموکراسی در سطح منطقه بخشیده صرف تقویت بنیه مالی حکام رژیم‌های دوست می‌شود؟

نگاهی به ابوظبی بیندازید. ثروتمندترین امارت در بین 7 امارت تشکیل‌دهنده امارات متحده عربی میزبان پایگاه هوایی آمریکا در الزفراست که کانون اصلی تجدید سوختگیری هواپیماهای آمریکایی در منطقه است.

امارات متحده عربی مانند سایر کشورهای عرب حوزه خلیج فارس تحت حاکمیت خاندانی است که دولت و اقتصاد را به یک اندازه در ید قدرت خود دارد. در این کشور خاندان نهیان و امیر 63 ساله‌اش شیخ خلیفه بن زیاد آل نهیان که به خاطر علاقه‌اش به مسابقات شترسواری شهره است با ثروتی 15 میلیارد دلاری در راس امور است و کنترل شرکت ملی نفت این کشور موسوم به ADNOC را در اختیار دارد.

اکنون مشخص شده هر قطره از 200 میلیون گالن سوختی که آمریکا در سال برای هواپیماهایش در الزفرا می‌خرد و از سال 2005 میلادی تاکنون 2/5 میلیارد دلار بابت آن پرداخته از شرکت ADNOC تحت کنترل آل نهیان خریداری شده است.

الکساندر کولی، استاد کالج برنارد ـ که سرگرم تحقیق در مورد سیاست استقرار پایگاه‌های خارجی آمریکاست ـ اعتقاد دارد آمریکا در ابوظبی به نوعی هزینه حضور نظامی خود را می‌پردازد. پنتاگون معمولا اجاره‌بهای زمین پایگاه‌ها را به مالکان آنها می‌پردازد که جدای از حق استفاده از خاک است که در قراردادهای بین دولت‌ها مشخص می‌شود.

کنگره 3 دهه قبل و پس از افشای موارد متعدد سوءاستفاده مالی قانون خرید بر مبنای مناقصه را در سال 1984 تصویب کرد که برگزاری مناقصه برای تامین نیازهای دستگاه‌های دولتی را الزامی کرد. این قانون امکان خرید مایحتاج دولتی‌ها با کیفیت بالاتر و قیمت پایین‌تر را فراهم آورد و آنچنان که چارلز تیفر، عضو کمیسیون فدرال مناقصه‌های زمان جنگ می‌گوید این قانون برگزاری مناقصه برای تامین مایحتاج پنتاگون را جز در مواردی خاص و محدود الزامی کرده است.

پنتاگون در برابر پافشاری مرکز پشتیبانی ارتش ادعا کرد چاره‌ای جز عقد این قراردادهای انحصاری و ترک تشریفات مناقصه نداشته است.

با حساس شدن رسانه‌ها به موضوع، پنتاگون و دولت امارات حاضر به موضعگیری در این رابطه نشدند. این در حالی است که خاندان‌های حاکم در سایر کشورهای عرب حوزه خلیج فارس که میزبان پایگاه‌های آمریکا هستند به همین سیاق متنفع می‌شوند.

پنتاگون از سال 2005 تاکنون با ترک تشریفات مناقصه، قراردادهایی به ارزش 4 میلیارد دلار با شرکت نفت کویت منعقد کرده است. در این مورد هم مقامات ارشد پنتاگون ادعای مشابهی در مورد الزام به خرید از منابع کویتی مطرح کرده‌اند. حتی بحرین که درگیر اعتراض و ناآرامی است از این قاعده مستثنا نیست. این کشور که طی ماه‌های اخیر شاهد شکوفایی بهار عربی بوده میزبان فرماندهی ناوگان پنجم نیروی دریایی ارتش آمریکاست. شیخ حمد بن عیسی آل خلیفه، سکان هدایت بحرین را در اختیار دارد و دست بر قضا دفتر منطقه‌ای واحد پشتیبانی پنتاگون که مسوولیت تامین سوخت برای تمامی فعالیت‌های نظامی آمریکا در غرب اقیانوس آرام را به عهده دارد هم در بحرین قرار گرفته است. شرکت نفت بحرین هر ساله قراردادهایی هنگفت با پنتاگون منعقد می‌کند. این کشور که بسختی یک میلیون نفر جمعیت دارد به تامین‌کننده اصلی سوخت شناورهای آمریکایی در اقیانوس هند و خاورمیانه تبدیل شده است.

پنتاگون ادعا دارد خرید از شرکت نفت بحرین با استناد به قوانین موجود و بدون ترک تشریفات مناقصه صورت می گیرد و این شرکت به دلیل قیمت رقابتی خود برنده مناقصه‌های برگزار شده برای تامین سوخت شناورهای نظامی ارتش آمریکا بوده است.

با این همه، سوال اول به قوت خود باقی است. آیا همکاری کشورهای عرب خلیج فارس با آمریکا ورای جریان دلار مالیات‌دهندگان آمریکایی معنایی دارد؟