در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
شبکه گفتوگو از داشتههای اجرایی دیگر شبکهها برای پیشبرد مباحث تخصصی خود بهره میبرد. نظر شما چیست؟
این که چه کسی برای اجرا در شبکه انتخاب شود، به مدیر شبکه مربوط است و با توجه به شرایط مجری، تواناییهای او در بیان و اجرا و آشنایی با مسائل روز، آنهایی را جذب میکند که چنین ویژگیهایی را در اجرای برنامهها داشته باشند. به هر حال در رادیو، بیان و اطلاعات حرف اول را میزنند و خدا را شکر بیشتر گویندگانی که در شبکههای مختلف رادیویی هستند، این توانایی را دارند و تفاوتها شاید در نوع نگرش و گویش آنها باشد. رادیو گفتوگو نیز به صلاحدید مدیران گذشته و حال حاضر شبکه، همواره از مجریان باتجربه سازمان بهره برده است. اما ما به عنوان مجری در هر شبکه عاشقانه فعالیت میکنیم. من 27 سال با سازمان صدا و سیما همکاری میکنم و در حوزه صدا نیز تنها با رادیو گفتوگو همکاری داشتهام.
با چه برنامهای به رادیو گفتوگو آمدید؟
با برنامه «گفتوگوی روز» که اغلب آن را با تم سیاسیاش میشناسند. پس از آن «بدون خطخوردگی» را اجرا کردم که تا الان هم در این برنامه حضور دارم. چنین برنامههایی در ابعاد سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و ... اجرا میشوند.
ورود به حوزههای مختلف در اجرا به چه شاخصهایی از سوی مجری نیاز دارد؟ بخصوص در رادیویی تخصصی همچون رادیو گفتوگو.
مثلی میان رادیوییها رایج است که: گوینده باید اطلاعاتی به عمق یک سانتیمتر و به وسعت یک اقیانوس داشته باشد؛ یعنی در هر زمینهای آگاهی و دانش کسب کند. برخی اوقات موضوعاتی شاخص پیشروی مجری قرار میگیرند که او را ملزم به کسب آگاهی بیشتر میکند و لازم است قبل از برنامه اطلاعاتی فراهم آورد و به نوعی با دست پر، پشت میکروفن رادیو بنشیند. به طور کلی مجری بویژه در شبکههای تخصصی باید مباحث را فیالبداهه پیش برد و به نتیجه برساند.
درخصوص ویژگیهای فنی و سبکی چه نظری دارید؟
این حوزه کاملا به ویژگیهای مجری برمیگردد. یعنی هر گویندهای نوعی خاص از اجرا را برای خود برمیگزیند، پس هیچگاه در حوزه اجرا، شباهت کاملی را میان دو فرد نمیبینیم. نوع بیان، گفتار و ... به درونیات افراد بستگی دارد و اصل اجرا این است که ماهیت واقعی مطلب به مخاطب برسد و با توجه به برداشت گوینده از متنی که در اختیار دارد سبکهای فنی اجرا نیز تغییر میکند.
شما به تفاوتهای فردی هر مجری اشاره میکنید. آیا یک رادیوی تخصصی، نظمی کلی در چیدمان مجریان با سبکهایی مشابه دارد؟
به نظر میرسد اگر مردم با یک مجری شناخته شده از قبل ارتباط برقرار کرده باشند و مجری رسالت خود را به درستی ادا کند، مسلما در رادیو میتواند موفق باشد، چون این اطمینان و اعتماد را قبلا از سوی مخاطب گرفته است و حال هر صحبتی از سوی مجری به این اعتماد دامن میزند. در رادیویی مثل گفتوگو نیز اگر چنین اتفاقی بیفتد بر توفیق برنامهها میافزاید.
مخاطبانی که با یک مجری خاص از پیش آشنا هستند، طیف عام مخاطبان رادیو را تشکیل میدهند، حال آن که رادیو گفتوگو قشر خاص یعنی شنوندگان فرهیخته، مسوولان و ... را مدنظر دارد.
به هر حال مخاطبان خاص هر شبکه نیز میتوانند به نوعی شنوندگان آشنا و عام را شامل شوند، چون در بخشی از چیدمان رسانهای شاهد برنامههایی دیگر از مجری آشنا بودهاند. مخاطبان خاص رادیو گفتوگو نیز جدا از جامعه نیستند. شاید به لحاظ تفکر و استفاده از رسانه ملی، تفاوتها و برداشتی تخصصی نسبت به مباحث داشته باشند. درست مثل این که فردی متخصص، مجریای را میشناسد و از قبل با او ارتباط برقرار کرده است. خب باحضور این مجری در رادیو، چنین مقبولیتی ارتقا مییابد.
از منظری دیگر نیز میتوان به این تعامل دوسویه مجری و مخاطب نگاه کرد. رادیو گفتوگو با توجه به شعار و رسالت برنامهسازی خود، چگونه میتواند در بیان مباحث تخصصی شنونده عام را نیز با خود همراه کند؟
در اینجا باید دید دست مجری چقدر در ارائه مباحث باز است. گاهی سیاست یک شبکه رادیویی اجازه بداههپردازیهای شخصی را به مجری نمیدهد و گاه مجری به عنوان سکاندار اصلی بحث، نوع ارتباطات خود را با شنونده تعریف میکند که در تعریف اول، مجری هیچگاه نمیتواند با مخاطبان عام ارتباطی نزدیک برقرار کند.
شنونده غیرتخصصی نیازمند زبانی عامیانه است تا بتواند با مطالب ارائه شده در برنامه ارتباط گیرد و اگر قرار باشد مجری، مخاطبان عام را به سوی برنامه جذب کند در وهله نخست باید زبان او را بداند و از آن بهره گیرد. اینجا شناخت از مخاطب برای مجری بسیار مهم است.
شما در اجرای رادیو گفتوگو چه شیوهای را پیش گرفتهاید؟
در این شبکه میتوان هر دو طیف را همراه خود کرد، ولی شخصا احساس میکنم با توجه به شرایط جامعه، هر چقدر حرف مردم بیشتر بیان شود، مخاطبان زیادی را میتوان جذب کرد. بسیاری از مردم جامعه ما دور از مسوولان هستند و بیشترین انتظارشان از رسانه این است که حرف دلشان به گوش آنها برسد و این مساله از دید مردم، بزرگترین و شاخصترین رسالت یک رسانه همچون رادیو گفتوگوست که حرف دل جامعه را منعکس کند و هر برنامهای که چنین ویژگیای را به شکل صحیح پوشش دهد، موفق خواهد بود. یعنی اعتماد مردم را باید با بیان واقعیتها جلب کرد. این که میگویند رسانه برای مردم کار میکند نباید حالت شعارگونه به خود بگیرد و بنده در این چند سال تلاش میکنم حرف دل مردم زده شود.
از دیگر ویژگیهای اجرا در رادیو گفتوگو این است که مجریان تلاش میکنند با فاصله گرفتن از سبک و عادات مرسوم کلاسی در رادیو، خودشان باشند و نزدیک به کلام امروز جامعه سخن بگویند و در کل، از تعارف و تکلفهای مرسوم رادیویی فاصله بگیرند. شما به عنوان مجری این رادیو چه نظری دارید؟
هر رادیویی، الگوی خاصی دارد و اگر رادیو گفتوگو در این خصوص به شیوهای متفاوت و مجزا نسبت به دیگر شبکهها عمل کند یعنی این ویژگی به چشم آمده و درست عمل شده است. در ضمن هر مجریای تلاش میکند خودش باشد. من نیز به عنوان عضوی از رادیو گفتوگو در همین مسیر حرکت میکنم.
نقاط قوت برنامههای این رادیو از دید شما چه میتواند باشد؟
اصولا از نظر بررسی موفقیت و کم و کاست برنامههای رادیو باید نظر مخاطبان را جویا شد و من فکر میکنم هر رادیو بخصوص شبکه گفتوگو باید هرازگاهی نسبت به این مساله نظرسنجی کند. چون ما در وهله اول برای مخاطب کار میکنیم و باید نظر طرف مقابل بررسی شود و این میتواند برای تعالی و رشد برنامهها به کار آید.
در پایان حرف ناگفته باقی مانده است؟
در این چند سالی که در صدا و سیما برنامههای متعددی اجرا کردهام، احساس میکنم فضای رادیو، دوستداشتنیتر است و آرامش بیشتری را انتقال میدهد. دلیلش را نمیدانم، اما فکر میکنم میتوان چرایی این مساله را در حضور عوامل و کارکنان آن دانست که ارتباط فوقالعاده صمیمی با یکدیگر دارند و آن طور که باید باشد، هست.
آزاده خواجهنصیری
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: