عصر بازنشستگی شاتل‌های فضایی

پیش از سال 1981 یعنی قبل از پرتاب نخستین شاتل فضایی آمریکایی، موشک‌های یک‌بار مصرف مسوولیت انتقال تجهیزات فضایی و فضانوردان به فضا را به عهده داشتند تا این که مقامات ناسا در پیش‌بینی برنامه آینده فضایی ایالات متحده آمریکا استفاده از وسیله‌ای مطمئن و کم‌هزینه‌تر ـ که بتوان چندین بار از آنها برای انجام ماموریت‌های فضایی استفاده کرد ـ را مورد بررسی قرار دادند و به این ترتیب ایده ساخت شاتل‌های فضایی مطرح شد.

کد خبر: ۴۰۷۴۶۷

در حقیقت می‌‌توان گفت که شاتل‌ها نخستین سفینه‌های فضایی با قابلیت استفاده مجدد بودند. 3 بخش اصلی تشکیل‌دهنده یک شاتل فضایی عبارتند از: مدارپیما، موشک‌های تقویت‌کننده و همچنین مخزن بیرونی سوخت که پس از پایان هر ماموریت، دیگر قابل استفاده نبوده و لازم است مخزن جدیدی جایگزین آن شود. این سفینه‌های رفت و برگشتی ظرفیت 7 مسافر و بیش از 25 تن تجهیزات فضایی را دارند و ویژگی‌‌ منحصر به فرد آنها این است که می‌توانند مدت زمان طولانی‌تری در مدار زمین قرار گیرند. شاتل‌های فضایی مجهز به یک بازوی رباتیک هستند که با استفاده از آن می‌‌توانند ماهواره‌ها را به دام انداخته و در صورت نیاز اقدامات لازم برای تعمیر این ماهواره‌ها یا انتقال آنها به دیگر مدارات زمین را انجام دهند.

بخش مدارپیمای شاتل‌های فضایی توسط کاشی‌های مقاوم در برابر گرما محصور شده است، بنابراین این کاشی‌ها می‌توانند از سوختن مدار هواپیما در هنگام بازگشت به زمین جلوگیری کنند. پرتاب شاتل‌های فضایی اغلب هزینه‌های زیادی را در بر دارد و بجز هزینه‌هایی که بابت تعمیر و نگهداری این شاتل‌ها پرداخت می‌شود هر ماموریت فضایی که با استفاده از شاتل‌ها انجام می‌شود بیش از 500 میلیون دلار هزینه در بر خواهد شد که مبلغ قابل توجهی است. شاتل‌های فضایی که امروزه دوران بازنشستگی آنها آغاز شده است، قادرند تا 100 پرواز فضایی را به راحتی انجام دهند. اگرچه طول مدت ماموریت شاتل‌های فضایی اغلب حدود 7 تا 8 روز است، اما در صورت لزوم می‌توانند حتی تا 20 روز هم به پرواز خود در فضا ادامه دهند. موشک‌های جامد شاتل‌ها، بیشترین نیروی لازم بر پرتاب یک شاتل از سکوی پرتاب را تامین می‌کنند و از آنجا که پس از روشن‌شدن دیگر قابل خاموش‌شدن نخواهند بود، آخرین بخشی هستند که پس از اجازه پرتاب شاتل، روشن خواهند شد. تاکنون 7 شاتل ساخته شده که 2 تا از این شاتل، تنها به منظور انجام آزمایش‌ها و بررسی‌های لازم ساخته شده‌اند. 2 شاتل چلنجر و کلمبیا نیز دچار سانحه شدند و بنابراین در این سال‌ها تنها 3 شاتل دیسکاوری، آتلانتیس و اندیور مشغول فعالیت بودند. با توجه به برنامه‌های آینده ناسا برای سفر به مدارهای پایینی کره زمین و همچنین سفر به مریخ که مستلزم صرف بودجه قابل توجهی است، ناسا دیگر قادر به ادامه برنامه شاتل‌ها نخواهد بود و به همین علت اعلام کرده است که پس از انجام آخرین ماموریت فضایی دیسکاوری، آخرین پرواز 2 شاتل دیگر نیز تا پایان تابستان امسال به پایان خواهد رسید تا به این ترتیب پس از 30 سال، شاتل‌های فضایی بازنشسته شوند.